Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 05-Οκτ-2018 08:03

    Ποιο είναι το πλαίσιο για τη δημιουργία ειδικού οχήματος διαχείρισης των NPLs

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Ποιο είναι το πλαίσιο για τη δημιουργία ειδικού οχήματος διαχείρισης των NPLs

    της Νένας Μαλλιάρα

    H τήρηση των υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ στον τομέα των τραπεζών και των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις (state aid rules), θα καθορίσει την διαμόρφωση της λύσης για να βοηθηθούν οι ελληνικές τράπεζες στον τιτάνιο άθλο της μείωσης των "κόκκινων" δανείων.

    Με νωπή την υποβολή της νέας στοχοθεσίας για τη μείωση των NPEs στην τριετία 2019 – 2021, η οποία υποβλήθηκε στον SSM αλλά θα βρίσκεται σε συνεχή διάλογο μεταξύ επόπτη και τραπεζών, "εύκολες λύσεις" δεν θα δοθούν εξαρχής στις τράπεζες.

    Όσο και αν λύσεις τύπου bad bank, συμπεριλαμβανομένου του σχήματος διαχείρισης των "κόκκινων" δανείων που έχει προτείνει το ΤΧΣ και εξετάζει η κυβέρνηση, είναι αναγκαίες, οι τράπεζες θα πρέπει να δείξουν πρώτα εμπράκτως τη θέλησή τους για ουσιαστική διαχείριση των NPLs, με αύξηση πωλήσεων, ρευστοποιήσεων, αλλά και διαγραφών "κόκκινων" δανείων.

    Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση του ΤΧΣ, δεδομένης και της τεχνικής δυσκολίας να μην χαρακτηριστεί ότι παραβιάζει τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, δύσκολα φαίνεται ότι θα προχωρήσει.

    Όπως ανέφεραν χθες κυβερνητικές πηγές, η πρόταση του ΤΧΣ προβλέπει  τη δημιουργία ενός ειδικού φορέα διαχείρισης κόκκινων δανείων (Asset Protection Scheme) στον οποίο οι τράπεζες θα εισφέρουν "κόκκινα" δάνειά τους. Έναντι των δανείων, το Δημόσιο θα εκδώσει ομόλογα, παρέχοντας την εγγύησή του. Τα ομόλογα θα διατεθούν σε επενδυτές και θα είναι διαπραγματεύσιμα στη δευτερογενή αγορά, δημιουργώντας μια πραγματική αγορά για τα ελληνικά NPLs.

    Οι "θεσμοί" παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις κινήσεις της ελληνικής κυβέρνησης, με την πρόταση του ΤΧΣ, σύμφωνα με πληροφορίες, να βρίσκεται μακριά από το να εγκριθεί. 

    Οι ευρωπαϊκές αρχές, με επικεφαλής την Κομισιόν έχουν ορίσει συγκεκριμένο πλαίσιο για ένα "όχημα" διαχείρισης των NPLs.  Μάλιστα, ο προβληματισμός για το θέμα διαχέεται στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων, καθώς το πρόβλημα των υψηλών NPLs του ευρωπαϊκού νότου, μπαίνει εμπόδιο στη δημιουργία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και στην ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης.

    Το σχέδιο της Κομισιόν κάνει λόγο για δημιουργία εθνικών Asset Management Companies. Όπως έχει αποκαλύψει η ΤτΕ,  το τεχνικό σχέδιο για το πώς θα συσταθούν οι Εθνικές Εταιρίες Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (ΕΔΠΣ) έχει ξεκινήσει ήδη να μελετάται, με βασικό άξονα την τήρηση των υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ στον τομέα των τραπεζών και των  κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις (state aid rules). 

    Οι ΕΔΠΣ θα μπορούν να χρηματοδοτούνται με ιδιωτικά και εν μέρει με δημόσια κεφάλαια και ταυτόχρονα να μην θεωρείται ότι έχουν λάβει κρατική ενίσχυση, εφόσον η πολιτεία αποδεικνύεται ότι λειτουργεί σαν ένας οποιοσδήποτε επενδυτής. Έτσι διασφαλίζεται ότι η μεταβίβαση των προβληματικών χαρτοφυλακίων από τις τράπεζες στην ΕΔΠΣ θα πραγματοποιείται με αποτίμηση σε τιμές αγοράς. 

    Με την αρχική αυτή παραδοχή, θα τεθούν οι κανόνες σχετικά με: α) την ίδρυση, τη διακυβέρνηση και τη λειτουργία των ΕΔΠΣ, β) την περίμετρο των δανείων και το προτεινόμενο μέγεθος των υπό μεταφορά δανειακών χαρτοφυλακίων, γ) τους κανόνες αποτίμησης των δανείων και δ) τον τρόπο χρηματοδότησης της ΕΔΠΣ και τη δημοσιονομική της επίδραση.

    Σύμφωνα με το τεχνικό σχέδιο, μία ΕΔΠΣ θα πρέπει να έχει ιδρυθεί ως εταιρία ειδικού σκοπού, με μοναδικό σκοπό τη διαχείριση και τελικά αποεπένδυση των μεταφερόμενων σε αυτή δανείων μέσα σε ένα αυστηρά καθορισμένο χρονικό διάστημα. Το χρονικό διάστημα θα πρέπει να είναι ρεαλιστικά καθορισμένο για την επίτευξη του στόχου, χωρίς όμως ταυτόχρονα να αφήνει περιθώρια για καθυστερήσεις από τη διοίκηση όσον αφορά την επίτευξη του στόχου. 

    Η εταιρία θα πρέπει να λειτουργεί ως αυτόνομη νομική οντότητα, που πληροί τα κριτήρια αναφοράς των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και θα διοικείται από άτομα, τα οποία έχουν περάσει από αυστηρό έλεγχο και συγκεκριμένη διαδικασία επιλογής (fit & proper) αναφορικά με τα προσόντα που θα πρέπει να διαθέτουν για να αναλάβουν τη διαχείρισή της. 

    Επιπλέον, η εταιρεία θα λειτουργεί με δικό της προϋπολογισμό και επιχειρηματικό σχέδιο και θα είναι θεσμοθετημένη η πλήρης ανεξαρτησία της. Κατά συνέπεια θα πρέπει να σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτει το κόστος λειτουργίας της και να μεγιστοποιεί το ποσό ανάκτησης των προς πώληση δανείων. 

    Παρ’ όλα αυτά, για τη διαχείριση του ηθικού κινδύνου (moral hazard) θα πρέπει οι τράπεζες να συμμετέχουν, έστω εν μέρει, στην κατανομή των ζημιών ενδεχομένως μέσω μετοχικής συμμετοχής στην ΕΔΠΣ. 

    Η άσκηση της εποπτείας της ΕΔΠΣ θα πρέπει να είναι εκ των προτέρων καθορισμένη από την πολιτεία, υπό τη δικαιοδοσία της οποίας θα ιδρυθεί, ενώ σε περίπτωση που υφίσταται κρατική ενίσχυση, θα μπορούσε να προβλεφθεί μία λειτουργία παρατηρητή για τις ευρωπαϊκές αρχές. 

    Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των Βρυξελλών, η περίμετρος των δανειακών χαρτοφυλακίων που θα μεταφερθούν στην ΕΔΠΣ, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί υπό το πρίσμα ότι το μέγεθος της εταιρείας θα πρέπει να είναι ανάλογο της δυναμικότητας της εγχώριας αγοράς.

    Το ενδιαφέρον θα εστιαστεί στο μέγεθος της εταιρίας (θα προσδιορίζεται και από το ύψος των υπό μεταφορά δανειακών χαρτοφυλακίων), στην πολυπλοκότητα της διαχείρισης των μεταφερόμενων δανείων και στον κίνδυνο που θα αναλαμβάνει η πολιτεία στην περίπτωση που η χρηματοδότηση περιλαμβάνει κρατική ενίσχυση. Και αυτό διότι ενδεχόμενη αδυναμία της ΕΔΠΣ να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία, θα επιβαρύνει το οικονομικό αποτέλεσμά της και κατ’ επέκταση τους φορολογούμενους. 

    Το μέγεθος της εταιρείας θα πρέπει να προσδιοριστεί και με γνώμονα το ύψος των κεφαλαίων που απαιτούνται για την σύσταση της ΕΔΠΣ. Έτσι, εκτιμάται ότι είναι απαραίτητο να προσδιοριστούν όρια σε διαφορετικά επίπεδα, όπως π.χ. ανώτατο και κατώτατο όριο για μεταφορά ανά δάνειο, καθώς επίσης και διάκριση ανά είδος και ανά περίπτωση ύπαρξης ή μη εξασφάλισης.

    Το ύψος ανά μεταφερόμενο δάνειο έχει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι το διαχειριστικό κόστος θα αυξηθεί σημαντικά στην περίπτωση που επιλεγούν να μεταφερθούν απαιτήσεις μικρής ονομαστικής αξίας. Επίσης, σημαντικό είναι να υπάρχει πλήρης ενημέρωση και αναλυτικά στοιχεία αναφορικά με τα υπό μεταφορά δανειακά χαρτοφυλάκια.

    Καθοριστική για τον προσδιορισμό των απαιτούμενων κεφαλαίων και κατ’ επέκταση και της κεφαλαιακής διάρθρωσης της ΕΔΠΣ, θα είναι η  αποτίμηση των μεταφερόμενων δανείων.

    Ο λόγος έγκειται στο ότι, εάν η ΕΔΠΣ αγοράσει περιουσιακά στοιχεία αποτιμημένα σε τιμή άνω της υφιστάμενης τιμής αγοράς, η συναλλαγή θα απαιτεί κρατική ενίσχυση (state aid) ίση με το ποσό της διαφοράς μεταξύ της τιμής μεταφοράς των δανείων και της υφιστάμενης αγοραίας τιμής τους.

    Συνεπώς, στην περίπτωση αυτή η συναλλαγή θα πρέπει να λάβει την έγκριση της ΕΕ πριν την υλοποίησή της, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση των σχετικών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. 

    Σημαντική είναι επίσης η χρηματοδότηση της ΕΔΠΣ, καθώς επηρεάζει την εύρυθμη λειτουργία της. 

    Εάν η αγορά των δανείων από την ΕΔΠΣ γίνει με την παράδοση στις τράπεζες τίτλων κύριου ανασφάλιστου χρέους (senior unsecured bonds), οι τίτλοι αυτοί ενδέχεται να φέρουν την εγγύηση του Δημοσίου και συνεπώς θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ενέχυρο από τις τράπεζες στις πράξεις νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ.

    Εάν αντίθετα, οι υπό έκδοση τίτλοι δεν φέρουν την εγγύηση του Δημοσίου, αυτό ενδέχεται να επηρεάσει τη χρήση τους από τα πιστωτικά ιδρύματα και θα πρέπει να εξεταστεί και να αξιολογηθεί κατά τη σύσταση της ΕΔΠΣ.

    Ενδεχομένως κάτι τέτοιο να είναι επιθυμητό και προτιμητέο, ωστόσο, η διεθνής πρακτική δείχνει ότι τέτοια χρηματοδοτικά σχήματα χαρακτηρίζονται ως δυσκίνητα και συνήθως απαιτούν μεγαλύτερη αρχική κεφαλαιακή ενίσχυση. 

    Εναλλακτικά, μπορούν να εκδοθούν τίτλοι μειωμένης εξασφάλισης (subordinated bonds) από την ΕΔΠΣ για τη χρηματοδότηση και την αναγνώριση των δανείων στην εύλογη αξία (fair value), κατά την πρώτη μέρα λειτουργίας της ΕΔΠΣ, προφανώς όμως θα υφίσταται μεγαλύτερη επιβάρυνση στο κόστος διαχείρισης για την ΕΔΠΣ. 

    Αναφορικά, τέλος, με τη δημοσιονομική επίδραση από την ίδρυση και χρηματοδότηση της ΕΔΠΣ, εάν η εταιρεία χαρακτηριστεί δημόσιος οργανισμός και ταξινομηθεί στους εθνικούς λογαριασμούς της γενικής κυβέρνησης, θα προσμετρηθεί για την επίδραση στο έλλειμμα.

    Αντίθετα, εάν η ΕΔΠΣ ταξινομηθεί εκτός των εθνικών λογαριασμών, οι τυχόν καταβληθείσες κρατικές εγγυήσεις μπορεί να έχουν δημοσιονομική επίδραση μόνο κατά την έναρξη, στη διαδικασία της σύστασης της εταιρείας.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων