Οι... συντάξεις αλλάζουν το δρομολόγιο επιστροφής στις αγορές

του Γ. Αγγέλη

Στην κυβέρνηση η κυρίαρχη άποψη θεωρεί πρακτικά, πολιτικά και οικονομικά εφικτή την απόσυρση της απόφασης για την περικοπή των συντάξεων. Και αυτό παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζεται πως θα υπάρξουν αρνητικές αντιδράσεις στις αγορές, οι οποίες θα δημιουργήσουν ένα επιβαρυντικό περιβάλλον και αναμφίβολα θα επηρεάσουν τις αποδόσεις των ομολόγων. Και ένα τέτοιο περιβάλλον δεν αναμένεται να αλλάξει εύκολα και σύντομα.

Τα βήματα όμως μέσα από τα οποία η απόφαση αυτή θα υλοποιηθεί, σύμφωνα με πληροφορίες του Capital.gr, θα λάβουν επίσης υπόψη τους πολιτικούς συσχετισμούς και τις κρίσιμες ημερομηνίες στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, καθώς οι κινήσεις αυτές δεν θα γίνονται εν αγνοία των κοινοτικών εταίρων...

Όπως αναφέρεται αρμοδίως –και παρά τις ισχυρές προβλεπόμενες αντιδράσεις– το σχέδιο προϋπολογισμού που θα κατατεθεί την 1η Οκτωβρίου θα εμπεριέχει την εφαρμογή της απόφασης περικοπής των συντάξεων και την ανάλογη αναπροσαρμογή των δημοσιονομικών μεγεθών στη βάση αυτής για το οικονομικό έτος 2019.

Η ισχύς αυτής της εκδοχής του προϋπολογισμού θα διατηρηθεί μέχρι και τις 15 Οκτωβρίου.

Ήτοι μέχρι και την ολοκλήρωση των κρίσιμων για τον κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας εκλογών στη Βαυαρία, το προεκλογικό κλίμα των οποίων "δεν θα πρέπει να επιβαρυνθεί προς όφελος του AfD και εις βάρος του CSU...”.

Στη συνέχεια και αμέσως μετά, στο σχέδιο του προϋπολογισμού που θα κατατεθεί στην Κομισιόν, για να ελεγχθεί στο πλαίσιο του Εξαμήνου της Κομισιόν (θεσμικός έλεγχος προϋπολογισμών των κρατών - μελών από την Κομισιόν πριν από την ψήφισή τους στη Βουλή), θα συμπεριλάβει την εκδοχή της μη εφαρμογής της περικοπής και της ανάλογης προσαρμογής των στόχων του προϋπολογισμού.

Η σχετική διαδικασία θα υποστηριχθεί από ειδική μελέτη του Γενικού Λογιστηρίου Κράτους, η οποία θα αποτυπώνει τα αποτελέσματα της εφαρμογής και της μη εφαρμογής του μέτρου, ώστε να αποδειχθεί η επιρροή των δύο εναλλακτικών σεναρίων στην επίτευξη των στόχων του Προϋπολογισμού.

Όπως υποστηρίζεται αρμοδίως η περικοπή των συντάξεων θα οδηγήσει σε μία σημαντική μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης με αρνητικές συνέπειες όχι μόνο στη διαμόρφωση του ΑΕΠ, αλλά και στα έσοδα του δημοσίου.

Τα επιχειρήματα που υποστηρίζουν τη θέση αυτή είναι τρία: δημοσιονομικά το μέτρο είναι αρνητικό, σε διαρθρωτικό επίπεδο δεν επηρεάζει ουσιαστικά το ασφαλιστικό σύστημα, το εν δυνάμει υπερπλεόνασμα σε περίπτωση μη εφαρμογής του μέτρου ικανοποιεί το αίτημα του ΔΝΤ για παρεμβάσεις στήριξης της ανάπτυξης.

Παρά τα όσα λέγονται, γράφονται και "διαψεύδονται” τελευταία, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν σιωπηρά αποδεχθεί τη "λογική” των επιχειρημάτων του ΥΠΟΙΚ (άλλωστε εξ αρχής (2017) είχαν αυτή την θέση), ενώ το ΔΝΤ έχει επίσης σιωπηρά αποδεχθεί τον μη διαρθρωτικό χαρακτήρα του μέτρου.

Η αντίδραση των αγορών

Παρ' όλα αυτά όμως η μη εφαρμογή του μέτρου αναμφίβολα θα επηρεάσει τις αντιδράσεις των αγορών αμέσως με τις σχετικές ανακοινώσεις καθώς αυτό που μετράει δεν είναι η "λογική” του δημοσιονομικού αποτελέσματος, αλλά η "λογική” της "ασυνέπειας στις ανειλημμένες δεσμεύσεις...” στο Eurogroup.

Οι αντιδράσεις των αγορών αναμφίβολα επίσης θα επηρεασθούν επιπλέον ως προς το εύρος τους από το κλίμα ανησυχίας ή μη, που θα έχει διαμορφωθεί από την τελική έκβαση με τον Προϋπολογισμό της Ιταλίας και τις αντιδράσεις των Βρυξελλών την ίδια χρονική περίοδο.

Αυτά, όπως εκτιμάται στο ΥΠΟΙΚ, δεν μπορούν να επιτρέψουν τη δρομολόγηση ενός προγράμματος εκδόσεων μακροπρόθεσμων τίτλων (κυρίως δεκαετούς διάρκειας), όπως αρχικά είχε σχεδιασθεί.

Έτσι, και με δεδομένο ότι ήδη το αποθεματικό που έχει αρχίσει να σχηματίζεται στον ειδικό λογαριασμό για τη διασφάλιση της εξυπηρέτησης του χρέους, έχει αρχίσει να διευρύνεται πολύ πέραν των 24,1 δισ. ευρώ, οι προθέσεις του ΥΠΟΙΚ προσανατολίζονται σε εκδόσεις μικρότερης διάρκειας (πενταετούς). Η έκδοση μακροπρόθεσμης διάρκειας τίτλων παραπέμπεται προς τα τέλη του 2019, όταν -όπως εκτιμάται- θα έχει αρχίσει να βελτιώνεται η γενική εικόνα των αγορών για τη σταθερότητα της πορείας των οικονομικών δεδομένων στη χώρα.

Άλλωστε, όπως αναφέρεται από στελέχη του ΥΠΟΙΚ, δεν υπάρχει άμεση ανάγκη που θα πρέπει να καλυφθεί και οι επόμενες εκδόσεις ελάχιστα θα επηρεάσουν το προφίλ συνολικά του δημόσιου χρέους, λόγω της μεγάλης του διάρκειας, του χαμηλού μεσοσταθμικού επιτοκίου και βέβαια του πολύ μεγάλου όγκου του...

Σε περίπτωση όμως που οι οίκοι αξιολόγησης βελτιώσουν ταχύτερα τη διαβάθμιση του ελληνικού χρέους και οι αντιδράσεις των αγορών το επιτρέψουν, δεν αποκλείεται να επισπευσθεί και πάλι το εγχείρημα έκδοσης δεκαετών ή και μεγαλύτερης διάρκειας τίτλων.