Στο "μικροσκόπιο" της D. Nouy τα κόκκινα δάνεια των ελληνικών τραπεζών

Της Νένας Μαλλιάρα

Επιθετικότερη δράση στο μέτωπο της μείωσης των κόκκινων δανείων, προκειμένου να απελευθερωθούν κεφάλαια προς χρηματοδότηση των περισσότερο παραγωγικών κλάδων της οικονομίας και να καταστεί εφικτή η έξοδος από την ύφεση, αναμένεται να ζητήσει από τις τράπεζες η επικεφαλής του SSM, Ντανιέλ Νουί που φτάνει την Τρίτη στην Αθήνα. Στη διήμερη επίσκεψή της, η κ. Νουί θα έχει επαφές με την ΤτΕ, το ΤΧΣ και τις τράπεζες, λαμβάνοντας ενημέρωση για το μακροοικονομικό περιβάλλον και τις επιπτώσεις του στην υλοποίηση των στόχων μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και δίνοντας το στίγμα των ζητούμενων για τις τράπεζες ενόψει των stress tests του 2018. 

Με εκκρεμή την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης και ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη, το ζήτημα των κόκκινων δανείων βάζει "φωτιά" στις ελληνικές τράπεζες. Ήδη οι στόχοι μείωσης των NPLs για τους οποίους δεσμεύτηκαν στον SSM τον περασμένο Σεπτέμβριο βρίσκονται εκτός τροχιάς, αφού στο πρώτο δίμηνο του 2017 δημιουργήθηκαν νέα κόκκινα δάνεια 1,5 δις. ευρώ. Σύμφωνα με τους τραπεζίτες, η κατάσταση είναι αναστρέψιμη εφόσον η αξιολόγηση ολοκληρωθεί μέχρι τον Απρίλιο. 

Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, δεν κρύβει την ανησυχία των τραπεζιτών, μετά το σοκ των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για το ΑΕΠ που έδειξαν ύφεση 1,1% στο δ΄ τρίμηνο του 2016 αντί για ανάπτυξη 0,3%. Τα στοιχεία αυτά και η πορεία των πρώτων μηνών του 2017, καθιστούν πολύ δύσκολη την ομαλή (δηλαδή τη βασισμένη σε επιτυχείς ρυθμίσεις δανείων μείωση των NPLs) εκτέλεση των στόχων για τους οποίους έχουν δεσμευτεί στον SSM. Κατόπιν αυτού, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, με το πιο light σενάριο να είναι αυτό της αναπροσαρμογής των στόχων στο τέλος Σεπτεμβρίου 2017, όπως προβλέπεται από τη συμφωνία των τραπεζών με τον SSM (λαμβάνοντας υπόψη τις μακροοικονομικές παραδοχές,  μπορούν να προσαρμόζουν τους στόχους τους στο τέλος Σεπτεμβρίου κάθε έτους, παρέχοντας και τριμηνιαίους στόχους για τα τρίμηνα του προσεχούς έτους). 

Όπως έχει γράψει το Capital.gr, τα επίσημα στοιχεία από την ΤτΕ για την πορεία υλοποίησης των στόχων αναμένονται στα τέλη Μαρτίου, μετά τις ανακοινώσεις αποτελεσμάτων 2016 των τραπεζών.

Για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων τους, οι τράπεζες έχουν συμφωνήσει με τις εποπτικές αρχές στη θέσπιση "φιλόδοξων, αλλά ρεαλιστικών στόχων", οι οποίοι υποβλήθηκαν στο τέλος Σεπτεμβρίου 2016, με χρονικό ορίζοντα τριών ετών. Έχουν τεθεί τριμηνιαίοι στόχοι για τα τέσσερα τρίμηνα του 2017 και ετήσιοι για τα έτη 2018 και 2019. Για την περίοδο της τριετίας, ο στόχος των τραπεζών είναι μείωση των υπολοίπων των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων κατά 38%, διαμορφώνοντας το αναμενόμενο υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στα 66,7 δις. ευρώ στο τέλος του 2019.

Στο τέλος Ιουνίου 2016, το ποσό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (με τους ισχύοντες πλέον ορισμούς της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, περιλαμβάνονται δάνεια με καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών και δάνεια αβέβαιης είσπραξης χωρίς τη ρευστοποίηση εξασφάλισης, ανεξαρτήτως ημερών καθυστέρησης) είχε φτάσει τα 106,9 δις. ευρώ ή 50,5% των συνολικών ανοιγμάτων, εάν δεν συμπεριληφθούν σε αυτά τα εκτός ισολογισμού στοιχεία.

Συνολικά οι τράπεζες είχαν πετύχει τους στόχους που είχαν θέσει για τις 30/9/2016, με μικρή μάλιστα θετική απόκλιση από το στόχο, διαμορφώνοντας τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα στα 106 δις. ευρώ. Ωστόσο, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (δάνεια με καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών) κατέληξαν στα 79,3 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,5% σε σχέση με το ποσό – στόχο των 78,1 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμεινε σταθερός στο 38%, υπολειπόμενος κατά 1% από το στόχο του 37% που είχε τεθεί για τις 30/9/16.

Σημειώνεται ότι ο στόχος για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα προβλέπει μείωσή τους στα 105,8 δισ. ευρώ στις 31/12/2016 και 105,2 δισ. ευρώ στις 31/3/2017 και αντίστοιχα για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στα 76,3 και 74,7 δισ. ευρώ. 

Ο έλεγχος των επιδόσεων των τραπεζών γίνεται στη βάση εννέα επιχειρησιακών στόχων και βασικών δεικτών απόδοσης, οι οποίοι ισχύουν όχι μόνο για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, αλλά και για τα τρία μεγαλύτερα μη συστημικά πιστωτικά ιδρύματα (Attica Bank, Παγκρήτια Τράπεζα και Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων). Τα υπόλοιπα μη συστημικά πιστωτικά ιδρύματα υποβάλλουν ένα περιορισμένο αριθμό επιλεγμένων επιχειρησιακών στόχων και βασικών δεικτών απόδοσης.

Οι εννέα επιχειρησιακοί στόχοι είναι οι ακόλουθοι:

Στόχος 1: Υπόλοιπο πριν από προβλέψεις μη εξυπηρετούμενων δανείων

Στόχος 2: Υπόλοιπο πριν από προβλέψεις δανείων σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών

Στόχος 3: Ανάκτηση σε μετρητά (από εισπράξεις τόκων, προμηθειών, αποπληρωμών κεφαλαίου, διακανονισμών, ρευστοποίηση εξασφαλίσεων, μεταβιβάσεων) μη εξυπηρετούμενων δανείων προς το μέσο υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων δανείων

Στόχος 4: Δάνεια με μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις προς το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των ρυθμισμένων με μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις εξυπηρετούμενων δανείων

Στόχος 5: Υπόλοιπο μη εξυπηρετούμενων δανείων για περίοδο άνω των 720 ημερών, τα οποία δεν έχουν καταγγελθεί, προς το άθροισμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων για περίοδο άνω των 720 ημερών τα οποία δεν έχουν καταγγελθεί και των καταγγελμένων δανείων

Στόχος 6: Υπόλοιπο καταγγελμένων δανείων για τα οποία έχουν κινηθεί νομικές διαδικασίες προς το σύνολο των καταγγελμένων δανείων

Στόχος 7: Μη εξυπηρετούμενα δάνεια βιώσιμων επιχειρήσεων (μικρού και μεσαίου μεγέθους) για τις οποίες έχει διενεργηθεί ανάλυση βιωσιμότητας τους τελευταίους 12 μήνες προς το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων δανείων βιώσιμων επιχειρήσεων  (μικρού και μεσαίου μεγέθους)

Στόχος 8: Πλήθος κοινών πιστούχων (για μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια και δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις) για τους οποίους έχει εφαρμοστεί κοινή λύση αναδιάρθρωσης από τις εμπλεκόμενες τράπεζες

Στόχος 9: Πλήθος μη εξυπηρετούμενων δανείων προς μεγάλες επιχειρήσεις για τα οποία η τράπεζα έχει αναθέσει σε εξειδικευμένο σύμβουλο την υλοποίηση σχεδίου λειτουργικής αναδιάρθρωσης.