"Στον κίνδυνο βλέπω ευκαιρία"

Για πολλούς ανθρώπους το πλήθος και η ποικιλομορφία των επιχειρήσεων του ομίλου Virgin Group δεν είναι κάτι συνηθισμένο: συμμετέχουμε σε όλα, από τη μουσική έως τις σιδηροδρομικές μεταφορές και τα ξενοδοχεία. Ο κόσμος συχνά μου ζητά να εξηγήσω το σκεπτικό πίσω από την πολιτική του ομίλου μας, κυρίως το πώς αποφασίζουμε σε ποιους τομείς και σε ποιες χώρες θα επενδύσουμε. Η απάντηση βρίσκεται στον ξεχωριστό τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τον κίνδυνο.

Στη ζωή, είναι καλύτερο να μένεις προσηλωμένος σε μερικές απλές αξίες και στόχους. Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις. Μια από τις κατευθυντήριες γραμμές μας είναι ότι εάν ένα νέο εγχείρημα μπορεί να βλάψει το brand name μας με οποιονδήποτε τρόπο, τότε δεν πρέπει να επενδύσουμε σε αυτό.

Στη Virgin, όταν αξιολογούμε νέες επιχειρήσεις, η πρώτη μας κίνηση είναι να υποβάλουμε κάθε επιχειρηματική ιδέα στο λεγόμενο "τεστ εμπορικού σήματος". Βρισκόμαστε συνεχώς μπροστά σε νέες και συναρπαστικές ευκαιρίες που θα μπορούσαν να μας αποφέρουν πολλά χρήματα, αλλά εάν αποτύχουν στο τεστ του εμπορικού σήματος, τότε αρνούμαστε ευγενικά και προσπερνάμε. Για παράδειγμα, δεν θα μπαίναμε στα τσιγάρα ή στις συμφωνίες αμυντικού εξοπλισμού. Άλλωστε η ζωή είναι μικρή – θέλουμε να απολαμβάνουμε την εμπειρία.

Υπάρχουν δύο κατευθυντήριες γραμμές που συνδέονται βαθιά μεταξύ τους. Θεωρούμε ότι δεν έχει νόημα να εισέρχεσαι σε μια νέα αγορά, εκτός αν σου δίνει την ευκαιρία να φέρεις επανάσταση στον κλάδο. Σχεδόν όλα τα νέα μας εγχειρήματα είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειάς μας να σκεφτούμε ένα προϊόν ή μια υπηρεσία που πιστεύουμε ότι οι άνθρωποι θέλουν πραγματικά. Στη συνέχεια, εάν η είσοδός μας έχει τη δυνατότητα να ταράξει τα νερά, τότε θα το κοιτάξουμε πολύ προσεκτικά.

Θα παρατηρήσετε ότι δεν έχω αναφερθεί ακόμη στο κέρδος. Είναι σπάνιο για μένα ή την ομάδα μου να σκεφτόμαστε μόνο το χρήμα που μπορούμε να βγάλουμε. Θεωρώ ότι είναι άσκοπο να προσεγγίζουμε μια επένδυση με το ερώτημα "Πώς θα βγάλουμε πολλά χρήματα; Παιδιά, ελάτε να βάλουμε κάτω τα νούμερα και να φτιάξουμε ένα επιχειρηματικό πλάνο". Κανείς ποτέ δεν θα συμφωνήσει με τον άλλο για το πώς βγαίνουν τελικά τα χρήματα. Οι σύμβουλοι θα σου πουν ότι η ιδέα σου θα πιάσει, ενώ οι λογιστές θα αποδείξουν το αντίθετο.

Όταν έρχεται η ώρα να αποφασίσεις αν θα προχωρήσεις ή όχι, η απόφαση πρέπει να έρχεται από την καρδιά σου. Όταν κυνηγάς το πάθος σου, τότε η ιδέα σου είναι πολύ πιο πιθανό να πετύχει.

Έμαθα να ακολουθώ τα πράγματα που με παθιάζουν ήδη από την αρχή της καριέρας μου, όταν κάποιοι φίλοι μου και εγώ δημιουργήσαμε το περιοδικό "Student" για να δώσουμε φωνή στους νέους που έκαναν εκστρατεία για να σταματήσουν τον πόλεμο του Βιετνάμ. Όσο για τα πρακτικά ζητήματα του επιχειρείν, όπως οι λογαριασμοί που έπρεπε να πληρωθούν... το αφήναμε για αργότερα. Είχαμε την ελπίδα πως θα πουλούσαμε αρκετά αντίτυπα ώστε να μπορέσουμε να επιβιώσουμε και να μάθουμε στην πορεία τα της επιχειρηματικότητας.

Σε κάθε σχεδόν εγχείρημα που κυνηγήσαμε από τότε, κάναμε την κίνηση επειδή διακρίναμε ένα κενό στην αγορά. Η αεροπορική μας επιχείρηση είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: προτού εισέλθουμε σε αυτή τη βιομηχανία, ταξίδευα πολύ λόγω της Virgin Music και συχνά έβρισκα την εμπειρία ενοχλητική, αν όχι βασανιστική. Σκέφτηκα ότι μπορούσαμε να το βελτιώσουμε εστιάζοντας στην εξυπηρέτηση, στην ποιότητα της εμπειρίας τής πτήσης και ίσως προσθέτοντας μερικές διασκεδαστικές πινελιές. Δούλεψε.

Με τα χρόνια, οι συνάδελφοί μου και εγώ αποκτήσαμε τη φήμη ότι δεν διστάζουμε απέναντι στο ρίσκο. Είναι αλήθεια ότι υπήρξαμε ατρόμητοι κατά την επιλογή νέων επιχειρήσεων, κλάδων και προκλήσεων, ακόμη κι όταν οι λεγόμενοι ειδικοί μάς έλεγαν ότι δεν έχουμε ιδέα τι κάνουμε.

Αλλά ενώ κατά τα φαινόμενα έχουμε μια ασυνήθιστα χαμηλή αποστροφή απέναντι στο ρίσκο, οι πράξεις μας διακατέχονται πάντα από μια άλλη αρχή: προστατέψου απέναντι σε πιθανή αποτυχία. Νομίζω ότι αυτό πρέπει να αποτελεί κατευθυντήρια γραμμή για κάθε επιχειρηματία – ή για οποιονδήποτε εμπλέκεται στις επιχειρήσεις.

Για παράδειγμα, όταν κάναμε την τολμηρή κίνηση επέκτασης από τη μουσική βιομηχανία στην επιχείρηση των αεροπορικών εταιρειών, έθεσα στον εαυτό μου έναν όρο: Στις διαπραγματεύσεις μας με την Boeing, φρόντισα να εξασφαλίσω ότι θα μπορούσαμε να παραδώσουμε το αεροπλάνο στο τέλος των 12 πρώτων μηνών εάν οι άνθρωποι δεν ήθελαν την επιχείρησή μας. Αυτό σήμαινε ότι θα μπορούσα να δω εάν η νέα αεροπορική εμπειρία άρεσε στο κοινό, αλλά, αν δεν λειτουργούσε, δεν θα έφερνε αυτό συνολική κατάρρευση και στον υπόλοιπο όμιλο. Οι συνεργάτες μου στη Virgin Records θα εξακολουθούσαν να έχουν τις δουλειές τους σε μια εταιρεία που συνέχιζε να λειτουργεί!

Έχουμε προβεί σε άλλες τολμηρές κινήσεις – στην κινητή τηλεφωνία, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τα γυμναστήρια, σε χώρες ανά τον κόσμο. Απλώς βεβαιωθείτε ότι έχετε πάντα μια διέξοδο αν τα πράγματα πάνε στραβά. Πρέπει να προστατέψετε τους ανθρώπους σας. Είναι οι άνθρωποι που κάνουν μια εταιρεία εξαιρετική ή μέτρια.

Έτσι, αν τα πράγματα δεν λειτουργούν, μη διστάσετε: αναζητήστε αυτή την έξοδο κινδύνου. Με αυτόν τον τρόπο, όταν όλα έχουν τελειώσει, θα είστε σε θέση να συγκεντρώσετε την ομάδα σας, να συζητήσετε τι συνέβη και στη συνέχεια να ξεκινήσετε την επόμενη επιχείρηση μαζί.

O Ρίτσαρντ Μπράνσον είναι ο ιδρυτής της Virgin Group και εταιρειών όπως οι Virgin Atlantic, Virgin America, Virgin Mobile και Virgin Active. Διατηρεί blog στη διεύθυνση www.virgin.com/richard-branson/blog. Ακολουθήστε τον στο Twitter στο twitter.com/richardbranson. 

© 2018 Richard Branson. Distributed by the New York Times News Service & Syndicate