Άρχισαν τα όργανα…

Του Κώστα Στούπα 

Η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα κινδυνεύει να της σκάσει στα χέρια μέσα στον χειμώνα η "χειροβομβίδα" που ετοίμαζε να αφήσει στα χέρια της επόμενης κυβέρνησης σε 9 ή 12 μήνες. 

Ενώ αναλώνεται σε τακτικές επικοινωνιακές  κινήσεις οι οποίες έχουν σαν στόχο τη μείωση της δημοσκοπικής  διαφοράς και το πολιτικό σκηνικό την επομένη των προσεχών εκλογών, υπάρχουν εξελίξεις τις οποίες υποτιμά και οι οποίες θα μπορούσαν να ανατρέψουν εντελώς τα δεδομένα…

Υπήρξαν τρεις εξελίξεις την περασμένη εβδομάδα οι οποίες θα μπορούσαν τα πυροδοτήσουν τόσο ανατρεπτικές εξελίξεις, που η ανατροπή του πολιτικού σκηνικού μεταξύ 2010-15 να μοιάζει "παιδικό πάρτυ"…

α) Η καρδιά της οικονομίας 

Το Bloomberg αποκάλυψε την περασμένη Παρασκευή πως η ΕΚΤ έχει ζητήσει από μια ελληνική τράπεζα να προχωρήσει σε κεφαλαιακή ενίσχυση μέχρι το τέλος του χρόνου. Για όσους παρακολουθούν την πορεία των τραπεζικών μετοχών τους τελευταίους μήνες τούτο είναι από καιρό φανερό.

Η επιδείνωση του κλίματος αργότερα ή γρηγορότερα θα βάλει στο κάδρο και άλλες τράπεζες. Αυτό μαρτυρούν οι πιέσεις που δέχονται οι μετοχές. 

Η είδηση πως η εποπτεία των εμπορικών τραπεζών αφαιρέθηκε από τον "κομισάριο" Δραγασάκη για να ανατεθεί στον "κομισάριο" Φλαμπουράρη, που διαθέτει εμπειρία συνοικιακού εργολάβου, μόνο θυμηδία μπορεί να προκαλέσει...

Αν η τωρινή κυβέρνηση περισσότερο αλλά και οι προηγούμενες άφηναν τις τράπεζες να κάνουν τη δουλειά τους από την αρχή αυτής της κρίσης και οι τράπεζες θα είχαν σωθεί και η οικονομία θα είχε πάρει εμπρός εδώ και χρόνια και θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει την επόμενη διεθνή κυκλική κρίση από ισχυρότερες θέσεις. 

Αν οι τράπεζες χρειαστούν νέα ανακεφαλαιοποίηση το σχέδιο σωτηρίας της Ελλάδας θα έχει αποτύχει και θα εμφανιστούν εκ νέου οι κύκλοι που υποστήριζαν πως ένα Grexit θα διασφάλιζε την επιβίωση της όποιας ευρωζώνης απομείνει. 

β) Επιδείνωση κλίματος 

Η άλλη σημαντική είδηση της περασμένης εβδομάδας ήταν η δημοσίευση των στοιχείων για τον πρόδρομο δείκτη του οικονομικού κλίματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Κομισιόν ο δείκτης του οικονομικού κλίματος τον Σεπτέμβριο υποχώρησε στις 101,3 μονάδες, επιστρέφοντας σε επίπεδα Δεκεμβρίου 2017, έναντι 105,2 μονάδων τον Αύγουστο και 105,3 μονάδων τον Ιούλιο.

Τα στοιχεία καταγράφουν σημαντική πτώση σε όλους τους επιμέρους δείκτες: στη βιομηχανία, στις υπηρεσίες, στο λιανεμπόριο, αλλά και στις κατασκευές. Ελαφρά βελτίωση καταγράφεται μόνο στον δείκτη των καταναλωτών…

Αν αυτό είναι το κλίμα κοντά στην αιχμή της τουριστικής σαιζόν τα πράγματα αναμένεται να δυσκολέψουν περισσότερο στους δύσκολους μήνες. 

Δραματική προειδοποίηση συνιστά επίσης το γεγονός πως η επιδείνωση αυτή ακολουθεί τον μήνα της υποτιθέμενης εξόδου της χώρας από τα μνημόνια, κατάσταση στην οποία η κυβέρνηση είχε επενδύσει πολλά για αντιστροφή του κλίματος στην οικονομία αλλά και τις πολιτικές εξελίξεις.

Η επιδείνωση του κλίματος αποδεικνύει πως στην Ελλάδα η βελτίωση ήταν συγκυριακή καθώς ελάχιστα από τα κακώς κείμενα που οδήγησαν στη χρεοκοπία έχουν διορθωθεί. 

γ) Τρίτο και χειρότερο...

H τιμή του πετρελαίου Brent έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 80 δολ. το βαρέλι ενώ η κυβέρνηση είχε σχεδιάσει τον προϋπολογισμό του 2018 με το πετρέλαιο στα 50,2 δολ. το βαρέλι. 

Βέβαια κάποιοι μπορεί να ισχυριστούν πως η αυξημένη τιμή του πετρελαίου σημαίνει και αυξημένα έσοδα για το κράτος, αφού οι επιβαρύνσεις λογίζονται ως ποσοστό επί της τιμής. Η αύξηση της τιμής όμως σημαίνει και μείωση της κατανάλωσης...

Όλοι θυμόμαστε τα μέτρα για την αιθαλομίχλη το 2012-13 όταν πολλά νοικοκυριά λόγω της υψηλής τιμής του πετρελαίου έκαιγαν ό,τι έβρισκαν.

Επιπλέον για τις επιχειρήσεις η αύξηση του κόστους του πετρελαίου περιορίζει τα περιθώρια κερδοφορίας με αποτέλεσμα να αναζητήσουν μείωση του κόστους από άλλες δαπάνες όπως π.χ. είναι οι δαπάνες μισθοδοσίας.

Έχουμε επισημάνει πολλές φορές από αυτή τη στήλη πως τα αδύναμα σημάδια βελτίωσης της οικονομίας και των νοικοκυριών τα τελευταία χρόνια δεν οφείλονται στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας αλλά στην πτώση της τιμής του πετρελαίου το 2015 από τα 100 και πλέον δολάρια μέχρι και κάτω από τα 50. Η πτώση αυτή σε συνδυασμό με την αύξηση της ζήτησης που προκάλεσε στις ευρωπαϊκές οικονομίες το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ έστειλαν στη χώρα μας αρκετά δισ. ευρώ. 

Τώρα το πετρέλαιο ανεβαίνει και κάποιοι αναλυτές έχουν αρχίσει ήδη να μιλάνε για τα 100 δολ. και το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης "μετράει μέρες".

Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου σε συνδυασμό με την άνοδο των επιτοκίων, λόγω του φόβου του πληθωρισμού, μπορούν να οδηγήσουν σε παγκόσμια ύφεση και κραχ των αγορών. Σε μια τέτοια περίπτωση οι αδύναμοι κρίκοι της παγκόσμιας οικονομίας μπορεί να "εξαερωθούν"...

Κατά τα φαινόμενα ο χειμώνας που έρχεται ίσως να είναι ένας από τους δυσκολότερους χειμώνες της τελευταίας δεκαετίας και σίγουρα ο δυσκολότερος για την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Δυστυχώς οι "αλκυονίδες μέρες" των τριών τελευταίων χρόνων βαίνουν προς το τέλος. Αποτελεί μεγάλη απώλεια για τη χώρα πως δεν εκμεταλλεύτηκε αυτή την ευνοϊκή περίοδο να ενδυναμώσει την οικονομία για να έχει περισσότερες αντοχές.

Αντ’ αυτού προτίμησε να παίξει με εικονικά αχρείαστα υπερπλεονάσματα προκειμένου να έχει "δημοσιονομικό χώρο" να μοιράσει επιδόματα προς κατηγορίες από τις οποίες προσδοκά να προσελκύσει ψήφους... 

Στα παραπάνω προσθέστε και τους κραδασμούς στις διεθνείς αγορές από τις εξελίξεις στην Ιταλία και την αρνητική έκπληξη του αυξημένου πληθωρισμού στη Γερμανία...

Τα όργανα άρχισαν λοιπόν... 

kostas.stoupas@capital.gr