Το φθινόπωρο της φθοράς…

Του Κώστα Στούπα 

Τα εγκαίνια της ΔΕΘ το Σαββατοκύριακο που πέρασε δεν προσέφεραν κάτι καινούργιο στα δεδομένα που είχαμε μέχρι την περασμένη εβδομάδα. Φαίνεται πως η χώρα έχει τεθεί σε μακρά προεκλογική περίοδο με χειρότερους όρους για την κυβέρνηση από αυτούς που υπολόγιζε πριν το καλοκαίρι.

Αν τα πράγματα πήγαιναν όπως σχεδίαζε πριν το καλοκαίρι ή και ένα χρόνο νωρίτερα, η ΔΕΘ του 2018 θα λάμβανε χώρα σε μια κατάσταση όπου το επιτόκιο των 10ετών ελληνικών ομολόγων δεν θα ήταν κοντά στα 4,5% και ο Γενικός Δείκτης αντί των 700 μονάδων θα ήταν πάνω από τις 1.000 μονάδες.

Τα αντίστοιχα επιτόκια χωρών όπως η Πορτογαλία και η Ιρλανδία, οι οποίες βγήκαν επίσης από τα μνημόνια, βρίσκονταν την Παρασκευή στο 1,92% και 0,89% αντίστοιχα. Η διαφορά με το ελληνικό που βρίσκεται κοντά στο 4,5% είναι τεράστια.

Αν η χώρα είχε τελειώσει οριστικά με τα μνημόνια, τα ελληνικά επιτόκια θα ήταν αντίστοιχα με αυτά των χωρών που τέλειωσαν με τα μνημόνια.

Τούτο όμως  αποτελεί το ένα σκέλος της απάντησης στην ερώτηση γιατί η ελληνική οικονομία φοβάται πως τα χειρότερα δεν έχουν περάσει.

Το άλλο σκέλος είναι οι εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Τα υψηλά επιτόκια και η αδυναμία αποκόλλησης του Γενικού Δείκτη από τον "βυθό" μαρτυρούν τις αμφιβολίες της αγοράς για τις πολιτικές εξελίξεις.

Αποτελεί κοινό τόπο πλέον πως το πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές θα είναι η ΝΔ με ευδιάκριτη διαφορά. Αυτό για το οποίο φαίνεται πως δεν έχει πειστεί η αγορά είναι η αυτοδυναμία, η απαραίτητη πλειοψηφία για τη συγκρότηση κυβέρνησης και η απαραίτητη πλειοψηφία 180 βουλευτών για την εκλογή προέδρου το 2020.

Τούτο δεν φαίνεται πως μπορεί να αποσαφηνιστεί πριν φτάσουμε στην τελική ευθεία για την κάλπη. Τότε μια μεγάλη μερίδα της κοινωνίας που δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις για "ψυχοπροφυλακτικούς" λόγους θα πιεστεί να λάβει θέση και να αξιολογήσει τα πεπραγμένα ένθεν κακείθεν...

Εκτός των υψηλών επιτοκίων και των δυσοίωνων μαντάτων που κυοφορούν οι τιμές των τραπεζικών μετοχών, το φθινόπωρο ξεκίνησε με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το β' τρίμηνο τα οποία δείχνουν επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης, μείωση  των επενδύσεων και εκτίναξη των οφειλών στις εφορίες.

Οι εξελίξεις αυτές δεν προμηνύουν μια ήσυχη περίοδο μέχρι το επόμενο καλοκαίρι. Αν οι αδυναμίες που εμφανίζει η ελληνική οικονομία συνδυαστούν με τη σταθεροποίηση της τιμής του πετρελαίου το 2018 μεταξύ 65-70 δολ. έναντι 45-50 δολ. την τριετία 2015-17 τότε τα νοικοκυριά θα αισθανθούν μια επιπλέον πίεση μόλις αρχίσουν να προστίθενται οι δαπάνες θέρμανσης στα τέλη Οκτωβρίου.

Προς την ίδια κατεύθυνση θα πιέσει το τέλος του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ σε συνδυασμό με την περαιτέρω  άνοδο των επιτοκίων από τη FED η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη.

Οι εξελίξεις αυτές είναι πολύ πιθανό να διαμορφώσουν ένα κλίμα με ακόμη πιο αρνητικούς όρους για την κυβέρνηση για το 2019 ακόμη και αν καταφέρει να αναβάλει τις περικοπές των συντάξεων και το σοκ που θα προκαλέσουν.

Η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να μειώσει τη δημοσκοπική διαφορά από τη Ν.Δ. απομακρύνει επιλογές για πρόωρες εκλογές. Όμως όσο παραμένει στην εξουσία σε ένα περιβάλλον που γίνεται όλο και πιο αρνητικό τόσο πολλαπλασιάζονται οι φθορές.

Οι αρνητικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών δεν αποτελούν συμπτώσεις, αλλά συνέπειες της επιδείνωσης του κλίματος η οποία αναμένεται να ενταθεί τους επόμενους μήνες.

kostas.stoupas@capital.gr