Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 23-Μαϊ-2007 08:03

    Εγκατάλειψη του κρατισμού

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

    Η αποτυχία μεταφοράς της μάχης στο έδαφος του εχθρού όταν είσαι με την πλάτη στον τοίχο οδηγεί στη φυσική σου εξόντωση. (Sun Tzu, The Art of War). Τι ακριβώς θα μπορούσε να μας διδάξει το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών; Αν και τα μεγέθη δεν είναι ακριβώς συγκρίσιμα, εντούτοις η στροφή του Σαρκοζί στην υποστήριξη πολιτικών που θυμίζουν, χλωμά βέβαια αλλά τολμηρά για τα απογοητευτικά γαλλικά δεδομένα, αγγλοσαξωνικό οικονομικό μοντέλο αποδεικνύει πως το παρελθόν έχει πια πεθάνει. Αφού ο κρατισμός συνετρίβη εκλογικά στην ευρωπαϊκή του κοιτίδα, τη Γαλλία, είναι αυτονόητο πως τα δεδομένα έχουν αλλάξει και για το κακό αντίγραφο της γαλλικής πραγματικότητας, την Ελλάδα.

    Αυταπόδεικτα, λοιπόν, ο αποτελεσματικότερος τρόπος αντιμετώπισης μιας αποτυχίας (όπως η ήττα του ΠAΣOK στις τελευταίες εκλογές και η διατήρηση ακόμη του προβαδίσματος της ΝΔ) είναι η ενεργητική προβολή καινούριων θέσεων και η ενορχήστρωση μιας επιθετικής πολιτικής εκστρατείας. Εξυπακούεται πως προηγείται η αποτύπωση μιας καθαρής κοινωνικο-ιδεολογικής ταυτότητας με την επιλογή πολιτικών κατευθύνσεων που σηματοδοτούν τις προοπτικές για το μέλλον. Αυτονόητα, μακριά πλέον από τα ξεπερασμένα συνθήματα περί σοσιαλισμού και κοινωνικού μετασχηματισμού της κοινωνίας.


    Οι τεχνολογικές προκλήσεις της εποχής και οι ευρύτατες ανατροπές που έχουν επιβληθεί από έναν παγκοσμίως κυρίαρχο εμπορικό καπιταλισμό έχουν διαμορφώσει ένα ανεπανάληπτα νέο πολιτικό περιβάλλον. Τρία είναι ουσιαστικά τα πολιτικά ρεύματα που μορφοποιούν πολιτικά τις κοινωνικές αντιδράσεις και συνθέτουν με κάποια ομοιομορφία τις διάφορες λαϊκές ελπίδες.


    Το ισχυρότερο σε παγκόσμια κλίμακα πολιτικό κίνημα σήμερα είναι αυτό που επιλέγει να ταυτιστεί με τις αξίες της αδέσμευτης οικονομίας της αγοράς, που προπαγανδίζει τον παγκόσμιο καπιταλισμό των ανοιχτών συνόρων κι αγορών και που υποστηρίζει δίχως ενδοιασμούς την επιθετική διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας επιστήμης και τεχνολογίας και που αποσκοπεί απροκάλυπτα στη διάδοση των αμερικανικής προέλευσης αρχών μιας εμπορικά προσανατολισμένης κοινωνίας που δίνει έμφαση στην καθημερινή ευημερία, στον υλισμό και στη σχετική υπερκατανάλωση. Αυτό το υψηλού κοινωνικού ρίσκου μοντέλο πολιτικής επιλογής είναι αυτονόητα αντίθετο με πολλές παραδοσιακές αξίες πάνω στις οποίες έχει στηθεί ο ευρωπαϊκός πολιτισμός και οι συνακόλουθες κοινωνικές του αρχές. Επιλέγεται όμως δίχως επιφυλάξεις από πολλές χώρες του Τρίτου Κόσμου που αρχίζουν να κυριαρχούν σε πολλές διεθνείς αγορές, διαμορφώνοντας νέες συνθήκες ανταγωνισμού για τις παλιές οικονομίες της Δύσης.

    Ένα άλλο μοντέλο πολιτικής είναι αυτό των κοινών κοινωνικών αξιών, ένα είδος δηλ. κοινωνίας αλληλεγγύης που δίνει έμφαση στις ευρωπαϊκές κυρίως αξίες του κοινωνικού κεφαλαίου, της ευρύτερης κοινωνικής ανοχής, του πολυ-πολιτισμού, της κατά το δυνατόν συναίνεσης και του περιορισμού των διαφόρων ανισοτήτων. Το μοντέλο αυτό πολιτικής βρίσκεται στο σχετικό αντίποδα με το παραπάνω μοντέλο υψηλού ρίσκου που βάζει σε δεύτερο πλάνο την κοινωνική συνοχή, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στα οικονομικά αποτελέσματα και στην εξασφάλιση –με ριζοσπαστικούς τρόπους– ταχύτερης ευημερίας. Αναγνωρίζει όμως το μοντέλο αυτό την αξία της επχειρηματικότητας, τη δύναμη των ελεύθερων αγορών και την ανάδειξη της ατομικής ευθύνης του καθενός.


    Τα δύο αυτά πρότυπα στηρίζονται όμως στην εποχή μας σε κοινές κοινωνικο-οικονομικές παραδοχές. Και τα δύο εκκινούν από την εκτίμηση πως η φιλελεύθερη δημοκρατία, η ελεύθερη αγορά και ο γνήσιος ανταγωνισμός αποτελούν τους μοχλούς πάνω στους οποίους υποχρεωτικά θα στηριχτεί κάθε προσπάθεια ανάπτυξης και κοινωνικής φροντίδας. Ο κρατισμός αποτελεί και για τα δύο πρότυπα παρελθόν, μια και δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από εκείνα που επιχειρεί να θεραπεύσει.


    Κι έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το τρίτο υπαρκτό μοντέλο πολιτικών επιλογών που βρίσκεται κοντύτερα στη φυσική ροή των πραγμάτων. Αυτό το μοντέλο είναι περισσότερο απλοϊκό, εσωστρεφές, εθνοκεντρικό και ξενόφοβο. Αντιτίθεται στα ανοιχτά σύνορα, επιθυμεί καθαρότερες εθνο-θρησκευτικά κοινωνίες, πιστεύει στο μεσσιανισμό του κράτους και στις κεντρικά λαμβανόμενες αποφάσεις και δεν έχει μεγάλη εμπιστοσύνη στις αγορές και στα ευεργετικά γενικότερα αποτελέσματα που προκαλεί η ελεύθερη επιχειρηματική δράση.


    Τα δύο πρώτα μοντέλα είναι εξωστρεφή και σχετικά κοσμοπολίτικα. Το τρίτο ενδοσκοπεί στα εσωτερικά σύμβολα ενός λαού και καλλιεργεί εθνικιστικούς φόβους και καμιά φορά υστερίες. Μέσα στο μοντέλο αυτό συνωθούνται ανόμοιες κοινωνικά ομάδες και πολιτικά κινήματα (τοπικιστές, εθνικιστές, παλαιοκομμουνιστές, αντιδραστικοί περιβαλλοντολόγοι, κοινωνιστές της δεξιάς και της αριστεράς, θρησκόληπτοι, καθώς και νεο-φασίστες), που όμως κρύβουν τις αντιθέσεις τους κάτω από τα πολύ ισχυρότερα συναισθήματα του εγκλεισμού στα δεσμά του αναχρονισμού και του περιορισμού στο περιθώριο των εξελίξεων.


    Σε πολλές κοινωνίες υπάρχουν αντιδράσεις απέναντι στην ομοιογενοποίηση αξιών, συνηθειών και κοινωνικών πρακτικών που σε κάποιο βαθμό αρχίζουν να επιβάλλονται μέσα από την καταλυτική παρουσία των καπιταλιστικών πρακτικών κι από την κυριαρχία ιδιαίτερα των νέων τεχνολογιών και των μεθόδων ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Και οι αντιδράσεις αυτές συχνά παρεισφρέουν στον κύριο πολιτικό κορμό των φορέων που επιλέγουν να εκφράσουν κάποιο από τα άλλα δύο παραπάνω μοντέλα. Κι έτσι έχουμε τις ιδιαίτερες αποχρώσεις του λαϊκού δεξιού, του ακραίου αριστερού, του αντι-φιλελεύθερου κεντρώου, του εθνικιστή δεξιού κι αριστερού και τόσα άλλα.


    Μια σύγχρονη κεντρο-φιλελεύθερη επιλογή πολιτικών κι αντικειμενικών στόχων αναπόφευκτα οφείλει να κινηθεί πάνω στην περπατησιά του μοντέλου των κοινών κοινωνικών αξιών. Παρακάμπτοντας τις ακρότητες του απόλυτου αμερικανόπνευστου κι εντελώς εμπορικού καπιταλιστικού μοντέλου, το μεσαίο ευρωπαϊκό πρότυπο διευκολύνει την έμφαση σε ζητήματα που δε συνδέονται άμεσα κι αποκλειστικά με την οικονομία της αγοράς. Οι ριζοσπαστικές μεταρρυθίσεις στην παιδεία, η διάδοση ενός δυναμικού προτύπου συμμετοχικής δημοκρατίας με την υπέρβαση της σημερινής μηχανιστικής κοινωνίας μετόχων, οι πρωτοβουλίες για την ενσωμάτωση των ξένων και των άλλων μειονοτικών λαϊκών ομάδων, ο χωρισμός του κράτους από την εκκλησία αλλά και η εξασφάλιση ενός συστήματος αλληλεγγύης για την εμπέδωση της κοινωνικής συνοχής αλλά και της ουσιαστικής προστασίας των αδυνάτων. Εδώ ακριβώς είναι ο χώρος που συναντώνται πολιτικά νεοφιλελεύθεροι και σοσιαλδημοκράτες, χτίζοντας πάνω σε κοινές συνισταμένες ένα νέο μέτωπο νεωτερικότητας, πολύπλευρου κοινωνικο-οικονομικού προβληματισμού κι αναζήτησης νέων μορφών διακυβέρνησης. Κι όλα αυτά βέβαια σε ένα πλαίσιο ανοιχτών κι ακηδεμόνευτων από το δημόσιο τομέα αγορών, που θα προσδώσουν τον απαραίτητο δυναμισμό ώστε η χώρα να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει το σκληρό ανταγωνισμό από τις ανερχόμενες οικονομίες της Γης, και της Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης ειδικότερα.


    Με οριοθετημένες έτσι τις πολιτικές της συνιστώσες, η Δημοκρατική Παράταξη (κι όχι βέβαια σοσιαλιστική – αν επιδιώκει βέβαια να επιβιώσει) θα είναι έτοιμη πλέον για να περάσει στην αντεπίθεση. Δίνοντας το στίγμα ενός καινούριου αύριο και προετοιμάζοντας το λαό για ένα καλύτερο μέλλον. Εγκαταλείποντας ανοιχτά τον κρατισμό κι επιλέγοντας πολιτικές κονωνικής συνοχής, με άξονα όμως τη σκληρή δουλειά, την αδέσμευτη επιχειρηματικότητα και την ανάδειξη της αξίας της ατομικής ευθύνης. Ήρθε η ώρα ο αγώνας να περάσει στο γήπεδο του αντιπάλου. Όπως ακριβώς έγινε και στη Γαλλία. Από την αντίποδα όχθη του πολιτικού στερεώματος βέβαια...


    Υ.Γ.: Θα ξυπνήσει άραγε ποτέ η ελληνική επιχειρηματική τάξη παύοντας να χρηματοδοτεί ΜΜΕ που προπαγανδίζουν την καταδίκη της έννοιας του κέρδους, δαιμονοποιούν την επιχειρηματικότητα και καταγγέλλουν τις επιλογές της αγοράς γενικά;

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων