Τι συμβαίνει στον εγκέφαλό μας όταν μαθαίνουμε κάτι;

Διάλεξη με θέμα: "Διαγονιδιακή διερεύνηση του νευρωνικού κυκλώματος του μηχανισμού  μνήμης" έδωσε στο Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας, Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος  στην Πλάκα  ο ελληνικής καταγωγής νευροεπιστήμονας  Clifford  George Kentros από το  Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας (NTNU). Ο Kentros  παρουσίασε για πρώτη φορά σε Έλληνες δημοσιογράφους, αλλά και στο κοινό, σε ειδική εκδήλωση που διοργανώθηκε από το Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας (Bihelab) του Ιονίου Πανεπιστημίου, την έρευνά  του που σχετίζεται με τη διερεύνηση των μηχανισμών  μάθησης και μνήμης, βάσει μιας σειράς μοριακών και γενετικών "εργαλείων" που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να διαλευκάνουν την "καλωδίωση" και τη λειτουργία του εγκεφάλου. 

"Τι συμβαίνει μέσα στον εγκέφαλό μας όταν μαθαίνουμε κάτι;". Ο καθηγητής, προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει τις λειτουργίες του εγκεφάλου, αναφέρθηκε εκτενώς στο μηχανισμό της χωρικής μνήμης (της λειτουργίας του εγκεφάλου κατά την οποία το άτομο αποθηκεύει, ανακαλεί, επεξεργάζεται και χρησιμοποιεί πληροφορίες που έχουν σχέση με τους χώρους ή αντικείμενα και τις σχέσεις μεταξύ τους), η οποία  εντοπίζεται σε ένα σημείο του εγκεφάλου που ονομάζεται "ιππόκαμπος". Πρόκειται για μια εγκεφαλική περιοχή  που αποτελείται από ειδικά κύτταρα που καταγράφουν μνημονικά την καθημερινότητα. Οι δύο θέσεις του ιππόκαμπου, αριστερά και δεξιά του εγκεφάλου, συντονίζονται έτσι ώστε να "παράγεται" η καθημερινή επεισοδιακή μνήμη, η οποία επηρεάζεται από οποιαδήποτε διαταραχή αυτών των κυττάρων. 

Το "GPS" του εγκεφάλου μας 
Ο δρ Kentros μίλησε για τα επονομαζόμενα "κύτταρα πλέγματος" στον ενδορινικό φλοιό του εγκεφάλου, διάσπαρτους εξειδικευμένους νευρώνες που ενεργοποιούνται με χαρακτηριστικά μοτίβα όταν κάποιος ακολουθεί μια συγκεκριμένη διαδρομή, για τη διαδικασία πυροδότησης συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου ανάλογα με το περιβάλλον, καθώς και στα κύτταρα τοποθεσίας που ενεργοποιούνται μόνο σε συγκεκριμένα γεωγραφικά σημεία. Και τα δύο αυτά είδη κυττάρων συμμετέχουν σε ένα σύστημα εντοπισμού θέσης στον εγκέφαλο -ένα είδος βιολογικού συστήματος πλοήγησης που μας επιτρέπει να προσανατολιζόμαστε και να βρίσκουμε το δρόμο μας. Επιπλέον, ενώ μέχρι τώρα οι ερευνητές γνώριζαν ότι ο "ιππόκαμπος" διαθέτει ένα απλό και σημαντικό κύκλωμα για τη μνήμη, ο καθηγητής  ανακάλυψε ένα συντομότερο δρόμο (shortcut) αυτού του κυκλώματος, τον οποίο και περιέγραψε.