Μια νέα αρθροσκοπική τεχνική για την αστάθεια ώμου

Ο ώμος είναι μια θαυμαστή  άρθρωση. Επιτρέπει να τοποθετήσουμε παντού στον χώρο το χέρι μας έχοντας τη δυνατότητα να εκτελεί κινήσεις σε πολλαπλά επίπεδα. Αυτοί που την μελετούν εντυπωσιάζονται από τον συνδυασμό ελευθερίας κίνησης και σταθερότητας- πως μια σφαίρα σταθεροποιείται απέναντι από μια επίπεδη επιφάνεια! Αυτή η αρμονία όμως ελευθερίας κίνησης και δυναμικής σταθερότητας διαταράσσεται εύκολα  και αυτός είναι ο λόγος που ο ώμος είναι η άρθρωση η οποία εξαρθρώνεται συχνότερα στο ανθρώπινο σώμα.

Τα εξαρθρήματα είναι σοβαροί τραυματισμοί και απαιτούν την άσκηση υψηλής ενέργειας. Ουσιαστικά πρόκειται για την απομάκρυνση της αρθρικής επιφάνειας του βραχιονίου οστού (κεφαλή) από την αρθρική επιφάνεια της ωμοπλάτης (ωμογλήνη) και την παραμονή εκτός αυτής. Η βία που ασκείται προκαλεί βλάβες σε διάφορα ανατομικά στοιχεία, με αποτέλεσμα να προκαλείται αστάθεια δηλ. ο ώμος να αρχίζει να εξαρθρώνεται πολύ εύκολα. 

Οι βλάβες αυτές  μπορεί να είναι:
Τμηματική αποκόλληση του επιχείλιου χόνδρου, ο οποίος είναι ένα χόνδρινο δαχτυλίδι που περιβάλλει την ωμογλήνη και αυξάνει το βάθος της άρθρωσης.
Ρήξη των γληνοβραχιόνιων συνδέσμων και του αρθρικού Θυλάκου
Ρήξη του μυοτενοντίου πετάλου (σε μεγαλύτερες ηλικίες) 
Οστικές βλάβες στην κεφαλή του βραχιονίου και στην ωμογλήνη. Αν αυτές οι βλάβες δεν επουλωθούν σωστά μετά το πρώτο επεισόδιο, το πρόβλημα γίνεται χρόνιο και τα επεισόδια που "βγαίνει" ο ώμος μπορεί να επαναλαμβάνονται ακόμα και με ελάχιστη βία. Αυτό είναι το υποτροπιάζον εξάρθρημα. Η χειρουργική αντιμετώπιση αποσκοπεί στην αποκατάσταση των βλαβών έτσι ώστε οι πιθανότητες για καινούργιο εξάρθρημα να μειώνονται και να φτάνουν σε επίπεδο παρόμοιο με αυτών που έχει ένας υγιής ώμος. Τις περισσότερες φορές αρκεί η αποκατάσταση των συνδεσμικών στοιχείων για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Αν όμως έχουν συμβεί πολλά εξαρθρήματα σταδιακά η βλάβη επεκτείνεται και στο οστικό υπόστρωμα.  

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποκατάσταση του οστικού ελλείμματος της ωμογλήνης το οποίο δημιουργείται από επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα. Το οστικό έλλειμμα όταν είναι μεγάλο αποτελεί σημαντικό παράγοντα αστάθειας και αντιμετωπίζεται με προσθήκη μοσχεύματος, το οποίο συνήθως λαμβάνεται από τον ίδιο τον ασθενή και πιο συγκεκριμένα από την πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα ή από την κορακοειδή απόφυση. Μέχρι τώρα η αποκατάσταση της βλάβης γινόταν ανοικτά λόγω της τεχνικής δυσκολίας της αρθροσκοπικής μεθόδου και  της πιθανότητας σπάνιων μεν αλλά πολύ σοβαρών επιπλοκών.

Τώρα μια νέα τεχνική επιτρέπει την αρθροσκοπική αντιμετώπιση αυτών των ελλειμμάτων με την εισαγωγή ειδικής κάμερας (αρθροσκόπιο) και ειδικών εργαλείων στην άρθρωση του ώμου διαμέσου οπών στο δέρμα διαμέτρου 5 mm περίπου. Η αρθροσκοπική αυτή αντιμετώπιση υπερτερεί της ανοικτής λόγω του μικρότερου τραυματισμού των γειτονικών υγιών ιστών. Αυτό δεν έχει επίπτωση μόνο στο αισθητικό αποτέλεσμα αλλά επιπλέον μειώνεται το χρονικό διάστημα της αποκατάστασης και της επιστροφής του ασθενούς στην καθημερινότητα του. Μέχρι σήμερα η συγκράτηση του μοσχεύματος γινόταν με χρήση μεταλλικών κοχλιών (βιδών). Η μέθοδος αυτή έχει αρκετά μεγάλη τεχνική δυσκολία στη σωστή γεωμετρική τοποθέτηση των βιδών και επιπρόσθετα, μπορεί δυνητικά να δημιουργήσει μελλοντικά προβλήματα σε περίπτωση υποτροπής λόγω της θραύσης των μεταλλικών υλικών ή λόγω οστικής φθοράς που μπορεί να προκαλέσει ένας νέος τραυματισμός. Η αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων είναι ένα δύσκολο πρόβλημα που δεν στέφεται πάντα με επιτυχία.  

Λύση σε αυτά τα προβλήματα έρχεται δώσει μια νέα τεχνική, που επινόησαν ο Ιταλός χειρουργός ώμου Dr. Ettore Taverna και ο Γάλλος Dr. Pascal Boileau, η οποία εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, από το Κέντρο Αρθροσκόπησης και Χειρουργικής Ώμου Αθηνών. Σε αυτήν για την συγκράτηση του οστικού μοσχεύματος, αντί για βίδες, χρησιμοποιούνται ράμματα μεγάλης αντοχής που τοποθετούνται με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων και "αγκαλιάζουν" το μόσχευμα συγκρατώντας το στην σωστή θέση μέχρι να επουλωθεί και να ενσωματωθεί στην ωμογλήνη. Αυτή είναι μια καινοτομία που μας επιτρέπει την αρθροσκοπική αντιμετώπιση της αστάθειας του ώμου, η οποία οφείλεται σε οστικό έλλειμμα με την μικρότερη δυνατή ταλαιπωρία για τον ασθενή. Μια επιτυχημένη επέμβαση, ακολουθούμενη από ένα ειδικό πρόγραμμα αποκατάστασης, βοηθούν τον ασθενή στην πλήρη επάνοδο του στις προ-εγχειρητικές του δραστηριότητες σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Εμμανουήλ Αντωνογιαννάκης 
Διευθυντής Κέντρου Αρθροσκόπησης και Χειρουργικής Ώμου
Manosanton@gmail.com | www.Shoulder.gr

Εμμανουήλ Μπριλάκης 
Επιμελητής Κέντρου Αρθροσκόπησης και Χειρουργικής Ώμου
Emmanuel.Brilakis@gmail.com | www.BrilakisOrthopaedics.gr

Μαρία Πατραμάνη
Φυσιοθεραπεύτρια Κέντρου Αρθροσκόπησης και Χειρουργικής Ώμου
patramanim@gmail.com