Στα "χέρια" των πιστωτών οι τύχες των υπερχρεωμένων εταιρειών

της Αλεξάνδρας Γκίτση
 
Τη δυνατότητα και στους πιστωτές των εταιρειών που έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη σε Δημόσιο, Ασφαλιστικά Ταμεία, Τράπεζες, Εργαζόμενους και Προμηθευτές, να αιτηθούν την υπαγωγή των εν λόγω επιχειρήσεων στον εξωδικαστικό μηχανισμό, προβλέπει η ελληνική πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους Θεσμούς. 

Με βάση αυτή την πρόταση, τη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών μπορούν να εκκινήσουν, εκτός από τους άμεσα ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες ή ελεύθερους επαγγελματίες, το Δημόσιο, οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, ή οι Τράπεζες, ως πιστωτές, κοινοποιώντας στον οφειλέτη με δικαστικό επιμελητή εξώδικη δήλωση με την οποία θα τον καλούν να υπαχθεί στη διαδικασία καταθέτοντας τη σχετική αίτηση. Η ρητή ή σιωπηρή άρνηση του οφειλέτη να καταθέσει αίτηση στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.) θα έχει ως συνέπεια να μην δικαιούται να εκκινήσει ο ίδιος τη διαδικασία υπαγωγής μεταγενέστερα. 

Είτε τη διαδικασία εκκινήσει ο οφειλέτης είτε οι πιστωτές, και τα δύο μέρη, όπως αναφέρεται στο προσχέδιο που έχει καταθέσει η ελληνική πλευρά στους Θεσμούς οι οποίοι ας σημειωθεί πως έχουν εκφράσει ενστάσεις κατά πόσο η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία θα έχει αποτέλεσμα και δεν θα οδηγηθεί στις ελληνικές καλένδες, μπορούν να διαμορφώσουν ελεύθερα το περιεχόμενο της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών.

Όλα αυτά υπό την προϋπόθεση μεταξύ των άλλων, ότι οποιοσδήποτε μη συμβαλλόμενος πιστωτής να μην βρεθεί σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρισκόταν σε περίπτωση ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη στο πλαίσιο διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.

Σε ό,τι αφορά τη διαπραγμάτευση μεταξύ του οφειλέτη και των πιστωτών, διενεργείται ενώπιον του συντονιστή (διαπιστευμένο διαμεσολαβητή) ενώ για τη λήψη απόφασης από τους συμμετέχοντες πιστωτές για την έγκριση σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών απαιτείται πλειοψηφία 3/5 των συμμετεχόντων πιστωτών, ή αναλογία 2/5 των συμμετεχόντων πιστωτών με ειδικό προνόμιο.

Σημειώνεται πως "απαρτία συμμετεχόντων πιστωτών" υπάρχει όταν σε συνάντηση ενώπιον συντονιστή παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται πιστωτές (συμμετέχοντες πιστωτές) που είναι δικαιούχοι τουλάχιστον του 50% του συνόλου των απαιτήσεων κατά του οφειλέτη. Βέβαια για να "κλείσει” το κεφάλαιο της αναδιάρθρωσης που έχει συμφωνηθεί μεταξύ των μερών απαιτείται επικύρωση από το Δικαστήριο.
 
"Πέναλτι” στους ασυνεπείς επιχειρηματίες
Η παράβαση από τον οφειλέτη όρων της συμφωνίας ρύθμισης, συμπεριλαμβανομένης και της μη καταβολής τριών διαδοχικών μηνιαίων δόσεων οφειλόμενων προς οποιοδήποτε πιστωτή καθώς και η μη πληρωμή οφειλών προς το Δημόσιο και τους φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης που γεννήθηκαν μετά την κατάρτιση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών, παρέχει σε οποιοδήποτε πιστωτή το δικαίωμα να ζητήσει την ακύρωση της συμφωνίας, καταθέτοντας αίτηση προς το Δικαστήριο που επικύρωσε τη σύμβαση. Επίσης η παράλειψη του οφειλέτη να εξοφλήσει ή να τακτοποιήσει με νόμιμο τρόπο οφειλές προς το Δημόσιο, οι οποίες βεβαιώθηκαν μετά την υποβολή της αίτησης και οι οποίες κατέστησαν ληξιπρόθεσμες ανατρέπει αυτοδικαίως τη συμφωνία αναδιάρθρωσης έναντι όλων των πιστωτών.
 
Πώς κατηγοριοποιούνται οι επιχειρήσεις
Με βάση το προσχέδιο που έχει καταθέσει η ελληνική πλευρά στους Θεσμούς, η κατηγοριοποίηση των επιχειρήσεων συνδυάζει τον τζίρο αυτών αλλά και τα ληξιπρόθεσμα ή μη χρέη τους προς τους πιστωτές της. Ως "μεγάλες επιχειρήσεις ή επαγγελματίες" νοούνται λοιπόν όσοι κατά την τελευταία χρήση πριν από την υποβολή της αίτησης είχαν κύκλο εργασιών άνω των 2,5 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις (ληξιπρόθεσμες ή μη) άνω των 2 εκατ. ευρώ.

Ως "μεσαίες επιχειρήσεις ή επαγγελματίες" νοούνται όσους είχαν κύκλο εργασιών έως 2,5 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις (ληξιπρόθεσμες ή μη) έως 2 εκατ. ευρώ και "μικρές επιχειρήσεις ή επαγγελματίες" νοούνται όσες κατά την τελευταία χρήση πριν από την υποβολή της αίτησης σύμφωνα με το άρθρο του παρόντος είχαν κύκλο εργασιών έως 1,5 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις (ληξιπρόθεσμες ή μη) έως 1 εκατ. ευρώ.

Στις περιπτώσεις που οι οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης υπερβαίνουν το ποσό του 1 εκατ. ευρώ, το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει τη νομιμότητα της σύμβασης αναδιάρθρωσης που καταρτίστηκε πριν την υποβολή της προς επικύρωση στο Δικαστήριο. 
 
Αναστολή εκτελέσεως
Επίσης στο προσχέδιο για τον εξωδικαστικό μηχανισμό προβλέπεται πως από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης υπαγωγής στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών αναστέλλεται αυτοδικαίως για διάστημα 60 ημερών κάθε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη, ενώ ο οφειλέτης μπορεί να αιτηθεί στο Μονομελές Πρωτοδικείο, παράταση της αναστολής εκτελέσεως για μέγιστο χρονικό διάστημα 4 επιπλέον μηνών. Αναγκαία προϋπόθεση της παράτασης αναστολής εκτέλεσης αποτελεί η συναίνεση στο αίτημα του οφειλέτη πιστωτών που είναι δικαιούχοι τουλάχιστον του 1/5 του συνόλου των απαιτήσεων κατά του οφειλέτη.
 
Οι ενστάσεις των Θεσμών
Βέβαια στην πορεία θα φανεί αν εν τέλει η ελληνική πλευρά θα καταφέρει να κάμψει τις ενστάσεις που έχουν προβάλλει οι Θεσμοί σε σειρά θεμάτων επί της ελληνικής πρότασης, όπως πως θα αντιμετωπίζονται οι οφειλές προς το Δημόσιο, ποια θα είναι διάρκεια ισχύς του νόμου, τι θα γίνει με τους μικρούς επιχειρηματίες και τους ελεύθερους επαγγελματίες και αν η όλη διαδικασία για αυτή την κατηγορία θα περνά αποκλειστικά και μόνο μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας ή θα υπεισέρχεται και ο ανθρώπινος παράγοντας, δηλαδή ο διαμεσολαβητής.

Η ελληνική πλευρά αντιπροτείνει τη δημιουργία μικτού συστήματος. Δηλαδή να υπάρχει μεν η ηλεκτρονική πλατφόρμα στο πρώτο στάδιο όπου θα κρίνεται αν μια επιχείρηση είναι βιώσιμη ή όχι, αλλά με εμπλοκή μεσολαβητών στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας, ήτοι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Σε ό,τι αφορά τα χρέη προς το Δημόσιο, οι Θεσμοί επιμένουν να υπάρχει η δυνατότητα να "κουρεύονται" όχι μόνο οι προσαυξήσεις και τα πρόστιμα αλλά και το κεφάλαιο.

Η ελληνική πλευρά αντιπροτείνει να μην κουρεύονται οι παρακρατούμενοι φόροι. Σε ότι αφορά τη διάρκεια της νομοθετικής ρύθμισης η ελληνική πλευρά προτείνει να έχει ισχύ δύο χρόνια, δηλαδή έως το τέλος του 2018 με τους Θεσμούς να περιορίζουν τη διάρκειά της κάτω από το ένα έτος.