Ολικό σχέδιο δράσης για τη ρευστότητα ετοιμάζουν οι τράπεζες

Της Νένας Μαλλιάρα

Κινήσεις για την αποκατάσταση της ρευστότητας θα είναι η πρώτη προτεραιότητα των τραπεζών μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους, με στόχο την ταχεία απεξάρτησή τους από τον ELA και την ενίσχυση της ρευστότητας από καταθέσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, οι πληροφορίες του Capital.gr αναφέρουν ότι τα "φρέσκα" κεφάλαια που θα μπουν στις τράπεζες από την ανακεφαλαιοποίηση, θα χρησιμοποιηθούν κατά προτεραιότητα για την αποπληρωμή του δανεισμού από το ευρωσύστημα μέσω του ELA και των ομολόγων του πυλώνα ΙΙ του ν. Αλογοσκούφη.

Το οξύ πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετώπισαν οι τράπεζες λόγω της κρίσης και οδήγησε το καλοκαίρι στην επιβολή των capital controls, ανέδειξε δευτερογενώς πρόβλημα κεφαλαιακής επάρκειας. Με την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης, το πρόβλημα αυτό έχει επιλυθεί αφού οι τράπεζες βρίσκονται πλέον με υπερεπάρκεια κεφαλαίων και υψηλές προβλέψεις για επισφάλειες. Έτσι, σε πρώτο πλάνο έρχεται ξανά το πρόβλημα της ρευστότητας, το οποίο μπορεί να αντιμετωπισθεί από καλύτερη βάση,  με το δεδομένο ότι η έγκαιρη ανακεφαλαιοποίηση ήρε κάθε απειλή για "κούρεμα" καταθέσεων. 

Οι τράπεζες θα διαχειριστούν άμεσα το πρόβλημα της ρευστότητας προς δύο κατευθύνσεις: α) της "αναδιάρθρωσης" των πηγών άντλησης ρευστότητας με μείωση της ακριβής χρηματοδότησης και β) της προσέλκυσης των καταθέσεων που βρίσκονται εκτός τραπεζών και οι οποίες είναι απαραίτητες για να επαναλειτουργήσει το τραπεζικό σύστημα.

Αυτή τη στιγμή, η χρηματοδότηση των τραπεζών από το ευρωσύστημα είναι σχεδόν όση και η χρηματοδότησή τους από τις εγχώριες καταθέσεις. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Capital.gr, ο συνολικός δανεισμός από το ευρωσύστημα ανέρχεται σε 119,38 δις. ευρώ έναντι καταθετικής βάσης 121,6 δισ. ευρώ. Από τα 119,38 δισ. ευρώ, τα  82,79 δισ. ευρώ είναι μέσω ELA και 36,6 δισ. ευρώ με απευθείας δανεισμό από την ΕΚΤ.

Η εξάρτηση των συστημικών τραπεζών από τον ELA κινείται από 15,6 δισ. ευρώ (για την Εθνική Τράπεζα) μέχρι 21,2 – 22,5 δισ. ευρώ για καθεμία από τις άλλες τρεις τράπεζες. Αντίστοιχα, η επιπλέον χρηματοδότησή τους από το ευρωσύστημα κινείται ανά τράπεζα από 15,9 μέχρι 27,3 δισ. ευρώ.

Άμεσος στόχος των τραπεζών είναι να αρχίσουν να αποπληρώνουν τον δανεισμό του ELA που γίνεται με επιτόκιο 1,55%, και μάλιστα πρώτα να αποπληρώσουν τα ομόλογα του πυλώνα ΙΙ Αλογοσκούφη, τα οποία παρέχουν χρηματοδότηση με επιτόκιο 3,3%.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Capital.gr η έκθεση των τραπεζών στα συγκεκριμένα ομόλογα είναι 10,400 δις. ευρώ για την Τράπεζα Πειραιώς, 10,722 δισ. ευρώ για την Alpha Bank, 14,042 δισ. ευρώ για τη Eurobank και 15,840 δισ. ευρώ για την Εθνική Τράπεζα.

Σημειώνεται ότι μετά την ανακεφαλαιοποίηση οι τράπεζες αναμένουν η ΕΚΤ να κάνει εκ νέου αποδεκτά ως ενέχυρα τα ελληνικά ομόλογα, καθιστώντας ευχερέστερη και φθηνότερη τη χρηματοδότησή τους.

Στο μέτωπο της ρευστότητας, πάντως, τα πάντα θα κριθούν από την επιστροφή των  καταθέσεων. Μέσω του εγχειρήματος αυτού, οι τράπεζες καλούνται να "κεφαλαιοποιήσουν" την επιτυχία της ανακεφαλαιοποίησής τους.

Όπως ανέφερε προχθές, μιλώντας στο συνέδριο της ΕΣΕΕ, ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Θ. Καλαντώνης, από την αρχή της κρίσης, το συνολικό ύψος των καταθέσεων της χώρας μειώθηκε κατά το ιλιγγιώδες ποσό των 120 δισ. ευρώ. Μόνο κατά το τελευταίο έτος, έφυγαν από τις τράπεζες 45 δισ. ευρώ σε χαρτονομίσματα, εκ των οποίων, ευτυχώς, το 80% παρέμεινε στη χώρα, σε "στρώματα", χρηματοκιβώτια και τραπεζικές θυρίδες.

Όπως επισήμανε ο κ. Καλαντώνης, αν η ρευστότητα που βρίσκεται εκτός τραπεζικού συστήματος και ξεπερνά το 25% του ΑΕΠ, επέστρεφε στις τράπεζες, θα δρούσε καταλυτικά για την επανεκκίνηση της Οικονομίας. Οι τραπεζίτες εκτιμούν ότι με την αποκατάσταση της αξιοπιστίας και της εμπιστοσύνης, καταθέσεις περίπου 25 δισ. ευρώ μπορούν και πρέπει να επιστρέψουν εντός της επόμενης διετίας στο τραπεζικό σύστημα.