Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 05-Φεβ-2018 11:27

    Η σημασία της συνάντησης Πάπα - Erdogan

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Η σημασία της συνάντησης Πάπα - Erdogan

    Του Κώστα Ράπτη

    Η σημερινή συνάντηση του Tayyip Erdoğan με τον Πάπα Φραγκίσκο στη βιβλιοθήκη του Αποστολικού Ανακτόρου στην Πόλη του Βατικανού αποτελεί κρίσιμη καμπή στο ξεδίπλωμα των φιλοδοξιών του ισχυρού άνδρα της Άγκυρας. Και αυτό γιατί ο Τούρκος πρόεδρος επιδιώκει να "επιστρατεύσει" τον ποντίφικα στην υπεράσπιση πολιτικών του επιλογών, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει η υπόθεση της Ιερουσαλήμ.

    Είναι η πρώτη φορά που γίνεται δεκτός Τούρκος πρόεδρος στο Βατικανό από το 1959 οπότε ο Celal Bayarεπισκέφθηκε τον τότε Πάπα Ιωάννη ΚΓ' (Angelo Roncalli), άλλοτε νούντσιο στην Τουρκία και την Ελλάδα. Είναι επίσης η σημερινή επίσκεψη η πρώτη με την οποία ανταποδίδεται παπική επίσκεψη στην τουρκική επικράτεια, μολονότι μέχρι τώρα έχουν υπάρξει τέσσερις (το 1967 από τον Παύλο Στ', το 1979 από τον Ιωάννη-Παύλο Β', το 2006 από τον Βενέδικτο Ιστ' και το 2014 από τον πάπα Φραγκίσκο), με κύριο προορισμό το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

    Οι διμερείς σχέσεις δεν βρίσκονται και στην καλύτερη κατάσταση – ιδίως αφότου ο κατά κόσμον Jorge Μario Bergoglio έγινε το 2015 ο πρώτος πάπας στα χρονικά που αποκάλεσε "γενοκτονία" τη Σφαγή των Αρμενίων το 1915 (δήλωση που επαναλήφθηκε και το 2016). Προερχόμενος από την Αργεντινή με τη μεγάλη αρμενική κοινότητα ο τωρινός ποντίφικας έχει ιδιαίτερη εξοικείωση και ευαισθησία επί του θέματος.

    Με αυτή την έννοια, η συνάντηση Πάπα- Erdoğan αποτελεί άσκηση ακροβασίας για την βατικάνεια διπλωματία. Πόσω μάλλον, που ο Τούρκος πρόεδρος εμφανώς επιχειρεί να οικειοποιηθεί κάτι από μεγάλο κύρος του Φραγκίσκου στο διεθνές, και δη το ευρωπαϊκό, ακροατήριο, που τη στιγμή αυτή τείνει να αντιμετωπίζει τον ίδιο ως οιονεί δικτάτορα που καταστέλλει κάθε διαφορετική φωνή στην Τουρκία, ως τον επικεφαλής ενός δικτύου διαφθοράς που έφθασε να απασχολεί την αμερικανική δικαιοσύνη (βλ. "υπόθεση Zarrab”) και ως τον εγκέφαλο μιας αμφιλεγόμενης στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του κουρδικού "καντονιού” του Αφρίν στη βόρεια Συρία.

    Ακόμη και στο επίπεδο του ύφους οι διαφορές είναι τεράστιες ανάμεσα στον Πάπα Φραγκίσκο που απαρνήθηκε τη διαμονή στο Αποστολικό Ανάκτορο, και τον Erdoğan που οικοδόμησε στην Άγκυρα ένα προεδρικό μέγαρο τριάντα φορές μεγαλύτερο από τον Λευκό Οίκο.

    Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος επιμένει να επενδύει πολιτικά στα σημεία επαφής των δύο πλευρών.

    "Αντιμετωπίζω την επίσκεψη αυτή ως μία σημαντική ευκαιρία για να επικεντρώσουμε την προσοχή μας σε κοινές ανθρώπινες αξίες και σε μηνύματα φιλίας και ειρήνης. Θα συζητήσουμε για την Παλαιστίνη, την Ιερουσλαήμ, τη Συρία, το Ιράκ, την μάχη κατά της τρομοκρατίας, τα προβλήματα των προσφύγων, την ανθρωπιστική βοήθεια και την καταπολέμηση της ανερχόμενης Ισλαμοφοβίας και του πολιτισμικού ρατσισμού στην Δύση” δήλωσε χαρακτηριστικά ο Erdoğan προς τους δημοσιογράφους πριν ξεκινήσει την πτήση του προς τη Ρώμη.

    Ειδικότερα για την Ιερουσαλήμ ο Τούρκος πρόεδρος υπενθύμισε ότι είχε επανειλημμένες τηλεφωνικές επικοινωνίες μετά την 6η Δεκεμβρίου, οπότε ο Donald Trump ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν πλέον την ιερή πόλη ως την πρωτεύουσα του Ισραήλ. Με δεδομένη την αντίδραση της Αγίας Έδρας σε κάθε τι που υπονομεύει το status quo στην Ιερουσαλήμ, αλλά και την προοπτική επίτευξης μιας "λύσης δύο κρατών” στο Μεσανατολικό, ο Erdoğan εξήρε τον ρόλο του Πάπα, με τον οποίο, ως ηγέτη του χριστιανικού κόσμου, μπορούμε, όπως είπε, να κάνουμε πολλά.

    Η Άγκυρα επίσης εκτιμά το γεγονός ότι, αν και ο Πάπας δέχτηκε τον Δεκέμβριο τον πρωθυπουργό του αυτόνομου Ιρακινού Κουρδιστάν, η βατικάνεια διπλωματία δεν έχει τοποθετηθεί στο ζήτημα των Κούρδων της Συρίας και δη της τουρκικής επέμβασης στο Αφρίν. Πάντως οι αναφορές Erdoğan στο προσφυγικό ζήτημα έρχονται σε μία συγκυρία αλλαγής της τουρκικής στάσης, καθώς η παρουσία 3,5 εκατομμυρίων Σύρων στην Τουρκία προκαλεί όλο και μεγαλύτερη δυσφορία, ενώ συζητούνται ανοικτά τα σχέδια μετεγκατάστασής τους σε μιαν "ασφαλή ζώνη” νοτίως των συνόρων, με πραγματικό στόχο την αλλαγή των δημογραφικών συσχετισμών εις βάρος των Κούρδων.

    Κατά τα λοιπά, ο "πολιτισμικός ρατσισμός” αποτελεί όρο τον οποίο ο Τούρκος ηγέτης δανείζεται από το λεξιλόγιο του Πάπα και αφορά την καταγγελία της παγκόσμιας εξαγωγής των δυτικών ηθών σε θέματα φύλου και σεξουαλικότητας, ενώ η ισλαμοφοβία, όπως την αντιλαμβάνεται ο Erdoğan ως επίδοξος πολιτικός καθοδηγητής όλου του μουσουλμανικού στοιχείου της Ευρώπης, αποτέλεσε αντικείμενο ηχηρών κηρυγμάτων και κατά την επίσκεψη Bergoglio στην Άγκυρα το 2014.

    Η παρουσία του Tayyip Erdoğan στη Ρώμη θα δώσει την ευκαιρία στον Τούρκο πρόεδρο να συναντηθεί και με τους Ιταλούς ιθύνοντες, τον πρόεδρο Sergio Mattarella και τον πρωθυπουργό Paolo Gentiloni. Όπως ανέφερε ο Τούρκος ηγέτης πριν από την αναχώρησή του, στόχος είναι η αναβάθμιση των οικονομικών σχέσεων με την Ιταλία (ήδη τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τουρκίας) και η αύξηση του όγκου του διμερούς εμπορίου από τα 20 δοισ. δολάρια πέρσι στα 30 δισ. δολάρια το 2020.

    Όμως το ισχυρότερο μήνυμα που προέκυψε επ' αφορμή της μετάβασης Erdoğan στην Αιώνια Πόλη αφορούσε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό ακροατήριο. Πρόκειται για την επιμονή στην προοπτική πλήρους ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. και την απόρριψη (σε συνέντευξη του Τούρκου προέδρου στην εφημερίδα La Stampa) της ιδέας για μετατόπιση της ενταξιακής προσπάθειας προς τον στόχο μιας "ειδικής σχέσης”, όπως πρότεινε ανοικτά κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Erdoğan ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron.
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων