Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 28-Νοε-2018 00:17

    Το Plan B για το Brexit έχει ένα μοιραίο ελάττωμα

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Therese Raphael

    Όταν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες την Κυριακή για να οριστικοποιήσουν τη συμφωνία για το Brexit, κατέστησαν σαφές ένα πράγμα: δεν υπάρχει Plan Β. Αλλά ορισμένοι συντηρητικοί βουλευτές, όντας σκεπτικοί για το εάν η συμφωνία θα περάσει από το κοινοβούλιο, εργάζονται σκληρά για ένα, ναι, εναλλακτικό σχέδιο.

    Η βασική τους ιδέα -η επιλογή "κάντο όπως η Νορβηγία"- δεν είναι νέα. Ορισμένες φορές, το τσαλακωμένο κομμάτι χαρτί στον κουβά αξίζει μια δεύτερη ματιά. Στην περίπτωση αυτή, η αναθεωρημένη ιδέα έχει πραγματικό πλεονέκτημα, αλλά εξακολουθεί να μοιάζει καταδικασμένη, τόσο από την εκλογική πολιτική όσο και από το ίδιο το συναίσθημα που οδήγησε αρχικά στην ψηφοφορία του Brexit.

    Ο βασικός υποστηρικτής της είναι ο βουλευτής των Tory Nick Boles, πρώην υπουργός που συνδέεται με τον Michael Gove, έναν βασικό οπαδό του Brexit μέσα στο υπουργικό συμβούλιο της Theresa May. Το σχέδιο, που αναφέρεται ως Νορβηγία Plus, συζητείται ως η καλύτερη εναλλακτική λύση απέναντι στο ενδεχόμενο να μην επιτευχθεί καμία συμφωνία και, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει τη στήριξη αρκετών μελών του υπουργικού συμβουλίου.

    Η μηχανική του είναι απλή. η πολιτική του λιγότερο. Η Νορβηγία είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ο οποίος αποτελείται από κράτη μέλη της ΕΕ, συν το Λιχτενστάιν και την Ισλανδία. Η Βρετανία θα χάσει την ιδιότητά της ως μέλος του ΕΟΧ όταν εγκαταλείψει την ΕΕ. Για να τη διατηρήσει, το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να υποβάλει εκ νέου αίτηση προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών, την οποία εγκατέλειψε το 1972. Αυτή η διαδικασία είναι τουλάχιστον απλή.

    Τα μέλη του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ απολαμβάνουν τα οφέλη της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, αλλά εξαιρούνται από τις αγροτικές και αλιευτικές πολιτικές του μπλοκ, οι οποίες δεν αρέσουν καθόλου στους οπαδούς του Brexit. Τα μέλη της ΕΖΕΣ μπορούν επίσης να σχεδιάσουν τις δικές τους εμπορικές συμφωνίες μεμονωμένα ή ως μπλοκ, άλλη μια ελευθερία που ζήτησαν οι οπαδοί του Brexit και που η Μay υποσχέθηκε.

    Αλλά η πρόσβαση έρχεται πάντα με όρους. Η ενιαία αγορά περιλαμβάνει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων. Και αν υπήρχε μια κινητήρια δύναμη στο δημοψήφισμα του Brexit, ήταν η επιθυμία των ψηφοφόρων να περιορίσουν τη μετανάστευση. Το ζήτημα παραμένει πολύ σημαντικό για τους περισσότερους υποστηρικτές της εξόδου.

    Λαμβάνοντας υπόψη αυτό, μερικοί Συντηρητικοί έφεραν την ιδέα της Νορβηγίας "για την ώρα" - έναν ενδιάμεσο σταθμό που ελαχιστοποιεί την οικονομική αναστάτωση, αποτρέπει μια έξοδο χωρίς συμφωνία και επιτρέπει στο Ηνωμένο Βασίλειο να διαπραγματευτεί από καλύτερη θέση μια εμπορική συμφωνία με την ΕΕ. Το επιχείρημά τους ήταν ότι η ίδια η συμφωνία της May περιλαμβάνει μια μεταβατική περίοδο με πρόσβαση στην ενιαία αγορά και ελεύθερη κυκλοφορία, η οποία σύμφωνα με την οριστική συμφωνία μπορεί να διαρκέσει μέχρι τον Δεκέμβριο του 2022. Επομένως, αυτή η επιλογή δεν εγκαταλείπει πολλά.

    Αλλά η ιδέα ότι η επιλογή του μοντέλου της Νορβηγίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προσωρινός "χώρος στάθμευσης" ενόσω η Βρετανία διαπραγματευόταν μια μακροπρόθεσμη εμπορική συμφωνία φάνταζε διασκεδαστική. Τα υπάρχοντα μέλη κατέστησαν σαφές ότι δεν επιθυμούν την αναστάτωση του να αφήσουν μια τόσο μεγάλη οικονομία στη μικρή τους λέσχη για μικρό χρονικό διάστημα.

    Αλλά ούτε και η ΕΕ ήταν περιποιητική. Η προσωρινή συμμετοχή δεν θα ικανοποιούσε και πάλι το αίτημα της ΕΕ για μια εγγύηση βάσει συνθήκης ότι η Βόρειος Ιρλανδία θα διατηρήσει τέτοια σχέση με την ΕΕ όση χρειάζεται για να κρατήσει ανοιχτά τα σύνορα της Ιρλανδίας, ανεξάρτητα από τη μελλοντική εμπορική τους σχέση.

    Ο Boles έχει λάβει υπόψιν αυτές τις αντιρρήσεις και τώρα υποστηρίζει μια "αόριστη δέσμευση" για τη συμμετοχή στον ΕΟΧ και την ΕΖΕΣ. Μετά τη μεταβατική περίοδο στην υπό διαπραγμάτευση συμφωνία αποχώρησης, ή νωρίτερα, η Βρετανία θα προσχωρήσει στην ΕΖΕΣ και θα εγκαθιδρύσει τελωνειακό καθεστώς με την ΕΕ, πράγμα που θα απέκλειε την ανάγκη για την αποκαλούμενη εγγύηση για τα ιρλανδικά σύνορα στη συμφωνία ΕΕ-Ην. Βασιλείου. Στο μεταξύ, θα αναζητούσε ακόμα τεχνολογικές λύσεις που θα κρατούσαν τα σύνορα ανοιχτά και θα επέτρεπαν στη Βρετανία να επιδιώξει τις δικές της εμπορικές συμφωνίες.

    Η ΕΕ δεν θα μπορούσε να διαμαρτυρηθεί, δεδομένου ότι αυτό θα σήμαινε ότι η Βρετανία παραμένει δέσμια των κανόνων της ενιαίας αγοράς, με λίγη συμμετοχή στον τρόπο με τον οποίο θεσπίζονται. Ωστόσο, οι σκληροί Brexiters θα το θεωρούσαν προδοσία που θα άφηνε τη Βρετανία σε χειρότερη θέση από την παραμονή στην ΕΕ, όπου τουλάχιστον η χώρα έχει μια θέση στο τραπέζι.

    Αυτό δεν αποτελεί μικρό εμπόδιο, αν υποτεθεί ότι η May θέλει να κρατήσει το κόμμα της ενωμένη. Πράγματι, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το σχέδιο να προχωράει υπό την ηγεσία της.

    Για το λόγο αυτό, το σχέδιο του Boles θα χρειαζόταν τη στήριξη ενός μεγάλου αριθμού βουλευτών των Εργατικών. Ενώ θα περνούσε σίγουρα τις δοκιμασίες του κόμματος για μια καλή συμφωνία, η αντιπολίτευση έχει και άλλες προτεραιότητες: θέλει εκλογές και, αν όχι, ένα δεύτερο δημοψήφισμα.

    Ακόμη και αν απολάμβανε κοινοβουλευτικής στήριξης, η επιλογή του μοντέλου της Νορβηγίας θα αντιμετώπιζε σημαντικά εμπόδια. Μπορεί να χρειαστεί παράταση της τρέχουσας περιόδου διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, η οποία λήγει τον Μάρτιο, προκειμένου να τεθούν επί τάπητος οι λεπτομέρειες. Όπως σημειώνει ο John Springford του Κέντρου για την Ευρωπαϊκή Μεταρρύθμιση, η ΕΕ πιθανότατα θα υπέβαλε πρόσθετα αιτήματα σε αντάλλαγμα, όπως για παράδειγμα αλλαγές στους μηχανισμούς διακυβέρνησης. Θα υπήρχε αντίδραση στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της ΕΖΕΣ και στη συνέχιση της συμμετοχής στον προϋπολογισμό της ΕΕ για την πρόσβαση στην αγορά. Το πιο προβληματικό σημείο είναι ότι ενώ το σχέδιο του Boles προβλέπει ένα "έκτακτο φρένο" για τη μετανάστευση σε ειδικές περιστάσεις, αυτό απέχει πολύ από την ανάκτηση του ελέγχου των συνόρων της Βρετανίας.

    Κατά ειρωνικό τρόπο, το Plan Β μπορεί ακόμη και να καταστήσει το Plan A πιο απίθανο να επικρατήσει. Κάποιοι βουλευτές μπορεί να το δουν σαν κίνηση φορσέ σε περίπτωση που η συμφωνία της May απορριφθεί. Αλλά αυτό είναι μια ψεύτικη αίσθηση άνεσης. Κάθε σχέδιο που καθυστερεί τον έλεγχο των βρετανικών συνόρων  είναι πιθανό να προκαλέσει σεισμική εκλογική αντίδραση.

    Το Brexit και ο έλεγχος της μετανάστευσης είναι συνυφασμένα στα μυαλά τόσο πολλών ψηφοφόρων, για τους οποίους κάθε γεμάτη αίθουσα διδασκαλίας ή λίστα αναμονής του Εθνικού Συστήματος Υγείας είναι μια υπενθύμιση ότι οι πόροι της Βρετανίας είναι περιορισμένοι και η ζήτηση για τις δημόσιες υπηρεσίες της υψηλή. Χωρίς οικονομική ανάπτυξη, βελτιωμένη παραγωγικότητα και βιώσιμη προσπάθεια στις δημόσιες σχέσεις, αυτή η νοοτροπία είναι δύσκολο να αλλάξει. Για αυτό τον λόγο, το Plan B είναι ένα που μπορούν ίσως να αγαπήσουν πολλοί βουλευτές, αλλά που δεν θα καταφέρουν να πουλήσουν εύκολα στους ψηφοφόρους ως επιτυχία του Brexit.
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων