Πού κρύβουν τα λεφτά τους οι Έλληνες πολιτικοί;

Του Γιώργου Λακόπουλου 

Πρώτη ερώτηση: είναι το σκάνδαλο Panama Papers η χιονοστιβάδα που θα συμπαρασύρει τα πολιτικά συστήματα σε ολόκληρο τον πλανήτη; Ήδη οι πρώτες αποκαλύψεις φέρουν εμπλεκόμενους πολιτικούς από κάθε γεωγραφική περιφέρεια της Γης, σ' Ανατολή και Δύση, ανεξάρτητα από ιδεολογία και καθεστώς. 

Αν αυτό κλιμακωθεί, η πολιτική τάξη σε κάθε χώρα θα απαξιωθεί και οι εξελίξεις μπορεί να είναι δραματικές. Όταν οι πολίτες διαπιστώσουν, ότι όσοι τους εκπροσωπούν και τους κάνουν κηρύγματα για διαφάνεια, πλουτίζουν παράνομα και κρύβουν τους θησαυρούς τους, τα πράγματα θα γίνουν πολύ άσχημα σε κάθε μοντέλο διακυβέρνησης. 

Δεύτερη ερώτηση: να περιμένουμε και αποκαλύψεις για εμπλοκή Ελλήνων πολιτικών στις ύποπτες συναλλαγές μέσω offshore στον Παναμά; Θα ακουστούν και άλλα ονόματα, εκτός από το συνηθισμένο πλέον όνομα του περίφημου πρώην πρωθυπουργικού συμβούλου; Θεωρητικά κανείς δεν μπορεί να το αποκλείσει. 

Αυτές οι πρακτικές είναι διεθνείς και ως τώρα προσέφεραν αίσθημα ασφάλειας παντού. Πόσο μάλλον σε μια ευρωπαϊκή χώρα στην οποία δεν ήταν –και δεν είναι– απίστευτο να βγάλει κανείς λεφτά από την πολιτική. 

Μεταξύ μας. Πάντα υπήρχε το ερώτημα "που κρύβουν τα λεφτά τους οι Έλληνες πολιτικοί". Αυτό προϋπέθετε ότι υπήρχαν πολιτικοί που αποκτούσαν παράνομο πλούτο, τον οποίο δεν μπορούσαν να καταθέσουν στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Που κατέληγαν λοιπόν αυτά τα λεφτά; 

Πολύ παλιά η  πιθανότερη απάντηση ήταν  σχετικά αυτονόητη: "στην Ελβετία". Από την εποχή όμως που ο λογαριασμός ενός κορυφαίου πολιτικού της εποχής στην Ελβετία αποκαλύφθηκε –στα πλαίσια των ερευνών για το σκάνδαλο Κοσκωτά– ο κούκος των ελβετικών ρολογιών δεν ήταν απολύτως ασφαλής κρυψώνα. Όπως δεν ήταν και οι Κυπριακές τράπεζες που είχαν ζήτηση για μια περίοδο.

Αν κρίνουμε από την υπόθεση της offshore εταιρείας στην οποία κατέληγαν οι χρηματοδοτήσεις για μεγάλο πολιτικό κόμμα –στη γνώστη υπόθεση MAYO που συντάραξε την πολιτική σκηνή στις αρχές της δεκαετίας του 1990– το εγχώριο πολιτικό χρήμα αναζήτησε άλλους προορισμούς. Μέχρι που οι offshore έγιναν μόδα  για όλους –κυρίως για την αποφυγή φορολόγησης.

Το μαύρο πολιτικό χρήμα όμως έχει περισσότερους λόγους να αποθηκευτεί κάπου που δεν μπορεί να το φτάσει καμιά έρευνα. Χρηματοπιστωτικές δεξαμενές με περίπλοκα συστήματα διαδοχικών λογαριασμών, σε υπεράκτιες περιοχές, –άλλα και σε μεγάλα οικονομικά κέντρα όπως η Σιγκαπούρη– φαίνεται να συγκέντρωσαν πολλές προτιμήσεις. Αλλά λεφτά δεν βρέθηκαν ποτέ. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν Έλληνες πολιτικοί με λεφτά "έξω" –το αντίθετο θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.  Η υπόθεση του Παναμά, που ρίχνει ακόμη και Πρωθυπουργούς, κάνει αυτή τη φαντασία οργιαστική. Ίσως να φτάνουν και στην Αθήνα τα καλά νέα. Αν είναι καλό να αποκαλύπτεται ότι κάποιο δημόσιο πρόσωπο πολιτευόταν κυρίως για πάρτη του.

Θα είχε πάντως την πλάκα του. Γιατί όπως έλεγε ο Ταλεϋράνδος: "Ο πλούτος δεν αλλάζει τους ανθρώπους, απλώς ρίχνει τις μάσκες τους''.