Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 07-Μαρ-2018 00:30

    Η ατμομηχανή της οικονομίας ξεκινάει (ξανά)

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κοσμά Θεοδωρίδη


    Εμπειρικά και ανέκδοτα στοιχεία, καθώς και οι πρώτες επίσημες αποτιμήσεις για το προηγούμενο έτος, συγκλίνουν σε μια συγκεκριμένη τάση: οι τιμές των ακινήτων σταμάτησαν να δέχονται καθοδικές πιέσεις σε πολλές περιοχές και άρχισαν να ανεβαίνουν σε κάποιες. Οι αγοραπωλησίες έχουν αναζωπυρωθεί σε σχέση με το ιστορικό χαμηλό του 2015 των κλειστών τραπεζών, τα οικόπεδα προσελκύουν ενδιαφέρον και σε αρκετές πλέον περιοχές ανεγείρονται νέες οικοδομές, παρά την τιμωρητική φορολογία και τον εξωφρενικό ΦΠΑ. Τα ακίνητα, η ατμομηχανή της οικονομίας που υπέστη μεγάλες καταστροφές μέσα στην κρίση, ξεκίνησε δειλά το 2014 για να διαλυθεί σχεδόν το 2015, είναι πλέον σε ξεκάθαρη ανάρρωση. Από τη δίκη μου εμπειρική σκοπιά, βρισκόμαστε για μια ακόμη φορά  στο κλίμα του 2014, χωρίς όμως τον ορατό κίνδυνο για ένα νέο 2015.

    Ο δείκτης τιμών των ενοικίων, βρίσκεται σε σταθερά θετικό έδαφος από το φθινόπωρο του 2016 και στην πραγματικότητα, σε πολλές περιοχές του Κέντρου είναι πρακτικώς αδύνατο να βρεθούν οικονομικά ενοίκια. Δύο μείζονες δυνάμεις συνέτειναν σε αυτό: Η πρώτη, η τάση βραχυχρόνιας μίσθωσης μέσω διαδικτυακών πλατφορμών τύπου Airbnb, που θα λέγαμε ότι ενείχε ρόλο industry disruptor στην κτηματαγορά, επιτρέποντας σε πολλούς ιδιοκτήτες απρόσοδων κατοικιών να εξασφαλίσουν ικανοποιητικότατο εισόδημα. Πλέον, το Κέντρο της ελληνικής πρωτεύουσας έχει διαιρεθεί σε δύο ζώνες. Στις περιοχές, δηλαδή, με καλής ποιότητας ιδιοκτησίες όπου κυρίαρχες είναι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις. Και στις συνοικίες όπου τα ακίνητα είναι υποδεέστερης ποιότητας, είτε λόγω παλαιότητας είτε λόγω τοποθεσίας, αλλά διατίθενται σε πρόσφυγες και μετανάστες μέσω των ειδικών προγραμμάτων της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ και των διαφόρων ΜΚΟ. Αυτή είναι η δεύτερη δύναμη που έχει "εξαφανίσει" τα φθηνότερα διαμερίσματα. Οι δυο μαζί, καταλαμβάνουν αρκετές δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτησίες πιέζοντας δραματικά τα ενοίκια προς τα πάνω.

    Τα ακίνητα αυτά που έχουν πλέον καλές αποδόσεις, τροφοδοτούν αγοραπωλησίες που πραγματοποιούν ξένοι επενδυτές είτε μέσω του προγράμματος χορήγησης αδείας παραμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών που επενδύουν σε ακίνητα αξίας άνω των 250.000 ευρώ είτε ανεξαρτήτως αυτού. Έτσι δημιουργείται και τροφοδοτείται ένας κύκλος ανόδου τιμών σε αρκετές περιοχές για τις οποίες ισχύουν τα παραπάνω κριτήρια, καθώς και τις άλλες περιοχές υποδοχής ξένων επενδύσεων όπως το παραλιακό μέτωπο.

    Παρά την αδιαμφισβήτητη βελτίωση, ανακύπτει το ερώτημα: θα κρατήσει αυτός ο ανοδικός κύκλος; Η άποψη μου είναι ότι ο νέος ανοδικός κύκλος, με πρώτη φάση σταθεροποίησης και με διαφορετικούς ρυθμούς, τοπικά και χρονικά, ήρθε για να μείνει. Οι κίνδυνοι που προέρχονται από το πολιτικό, τραπεζικό και δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας και φαίνονται, εν αντιθέσει με το 2014,  μάλλον προβλέψιμοι. Όσο οι ξένες επενδύσεις εισρέουν, ο ανοδικός κύκλος θα τροφοδοτείται. Αν υπάρξει κρίση στον τουρισμό, κατάρρευση των βραχυχρόνιων μισθώσεων λόγω φορολογίας ή πτώσεως τιμών, εξελίξεις τύπου 2015, άτσαλη υλοποίηση μαζικών πλειστηριασμών ή άλλη δραματική κλιμάκωση σε κάποιο από τα πολλαπλά εύθραυστα μέτωπα της χώρας, όπως πολεμικό επεισόδιο ή τρομοκρατικό κτύπημα, κινδυνεύουμε με παλινδρόμηση. Αυτά βέβαια είναι στοιχεία από ένα πολύ κακό σενάριο. Και αυτό είναι το σημαντικό: για πρώτη φορά ακόμη και σε ένα μέτριο σενάριο, μπορεί να δούμε τον ανοδικό κύκλο τιμών να ενισχύεται τα επόμενα εξάμηνα.

    Ποιό θα ήταν ένα καλό σενάριο με δεδομένη τη δυσχέρεια έως απιθανότητα επιλύσεως του δημοσιονομικού προβλήματος του προβλεπτού μέλλοντος; Να σταματήσει η όποια κυβέρνηση και τα κόμματα να βλέπουν τα ακίνητα και τον ιδιωτικό τομέα εν γένει ως εχθρό και πρόβατο επί σφαγήν για να ευνοούν το πελατειακό τους σύστημα. Με πολύ απλές κινήσεις, ελαχίστου ή άνευ δημοσιονομικού κόστους, ο τομέας των ακινήτων μπορεί να αναδειχθεί, η ανάπτυξη του να επιταχυνθεί και πόροι να εισρεύσουν στην οικονομία επιλύοντας ή απαλύνοντας χρόνια προβλήματα όπως η ανεργία και η αποεπένδυση κεφαλαίων από τη χώρα. Το τρένο ξεκίνησε, ας ελπίσουμε οτι δεν θα το εκτροχιάσουν ξανά.

    * Ο κ. Θεοδωρίδης είναι (Dipl. Ing. Agr., MSc (DIC), PhD), επικεφαλής του Μεσιτικού Οργανισμού Ακίνητα Πόλις, Αντιπρόεδρος Ομοσπονδίας Μεσιτών Ελλάδας.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ