Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 01-Ιουλ-2019 00:05

    Όλοι είμαστε εξαιρέσεις σε έναν κανόνα που δεν υπάρχει

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Χρήστου Χωμενίδη 

    Η τραγικότητα του περιστατικού το έκανε αυτοδικαίως πρώτη είδηση. Εξοβέλισε για λίγες ώρες από την κορυφή της επικαιρότητας τις προεκλογικές κονταρομαχίες. 

    Μια πενηντάχρονη γυναίκα Αρμενικής καταγωγής πήδηξε από το παράθυρο στο Κρατικό Νοσοκομείο της Νίκαιας. Και σκοτώθηκε. Γιατί; Για να αποφύγει τον έλεγχο, ενδεχομένως και τη σύλληψή της από την αστυνομία. Ποιό αδίκημα είχε τελέσει; Εργαζόταν ως αποκλειστική νοσοκόμα δίχως άδεια. Δίχως να ανήκει στο οικείο σωματείο. Αδήλωτη κι ασυνεπής προς τις ασφαλιστικές της υποχρεώσεις. Ίσως και μη νομίμως διαβιούσα στην Ελλάδα. 

    Η κοινή γνώμη συγκινήθηκε, όπως κάθε φορά που μια ζωή συντρίβεται στις μυλόπετρες του συστήματος. Απ’ τον καιρό του Γιάννη Αγιάννη, ο οποίος ρίχτηκε στο κάτεργο επειδή έκλεψε ένα ξεροκόμματο, λίγες συμπεριφορές αποτροπιάζουν τόσο όσο η νομότυπη απανθρωπιά. Ο αστυνόμος Ιαβέρης ενσαρκώνει την τυφλή εφαρμογή τού κανόνα κόντρα στη στοιχειώδη ενσυναίσθηση. Ακόμα και σε μια κοινωνία σαν τη δική μας, η οποία νοιάζεται -στα λόγια τουλάχιστον- για τα πιο αδύναμα μέλη της ασυγκρίτως περισσότερο από ό,τι η κοινωνία των "Αθλίων" του Βίκτωρος Ουγκώ, οι Ιαβέρηδες αφθονούν. Κάθε φορά που η στάση τους φέρνει μοιραία αποτελέσματα, ο κόσμος φρικιά. 

    Μυριάδες συμπολίτες μας πένθησαν, έστω και για πέντε λεπτά, τη νοσοκόμα της Νίκαιας. Θα έδιναν αναμφίβολα από το υστέρημά τους για να τη βγάλουν απ’ την οικονομική απελπισία, η οποία την οδήγησε στη λαθραία εργασία και τελικά στον θάνατο. Θα ανακούφιζαν την ίδια, θα γλύκαιναν συνάμα την ψυχή τους...

    Χωράει κριτική σε αυτό; Μπορεί κανείς να διατυπώσει ενστάσεις απέναντι σε ένα αυθόρμητο κύμα συμπάθειας, ακόμα κι αν εκφράζεται από την ασφάλεια τού διαδικτύου; Ποιος είμαι εγώ -ο οποιοσδήποτε- που η καρδιά του μεν ενώνεται με το κοινό αίσθημα, ο νους του δεν στέκει σε κάποια απόσταση; Που επιχειρεί να κοιτάξει δίχως ψυχρότητα αλλά με ψυχραιμία το γεγονός; 

    Εγώ είμαι εκείνος που αρνούμαι να χωρίσω τους ανθρώπους σε αγαθούς και σε φαύλους. Σε θύματα και θύτες. Που αντιλαμβάνομαι τη ζωή όχι μανιχαϊστικά, σαν πάλη ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Αλλά ως έναν κυκεώνα αντιφάσεων, μία χαοτική εξίσωση, έναν λαβύρινθο που του λείπει -φευ- ο μίτος… Και ας στερούμαι έτσι τα εύκολα συμπεράσματα.  

    Ας γίνω σαφέστερος.

    Για όσους έχουν νοσηλευτεί ή έχουν υπάρξει συνοδοί νοσηλευομένων (εγώ ανήκα στη δεύτερη κατηγορία επί έναν ολόκληρο χρόνο), οι αποκλειστικές φαντάζουν οάσεις στην έρημο. Εκείνες σού δίνουν το δικαίωμα να απουσίαζεις για μερικές ώρες από το προσκέφαλο του δικού σου. Να διατηρείς μια καθημερινότητα εκτός νοσοκομείου, να πηγαίνεις στη δουλειά σου, να κοιμάσαι στο σπίτι σου, να παίρνεις κάποιες βαθιές ανάσες ώστε να αντέχεις τον Γολγοθά. 

    Όμως: Για το δημόσιο νοσοκομείο οι αποκλειστικές είναι -τηρουμένων των αναλογιών- ό,τι τα φροντιστήρια για τα σχολεία. Εάν το σύστημα υγείας λειτουργούσε εύρυθμα, κανείς δεν θα είχε την ανάγκη τους. Αποτελούν επιπροσθέτως τη λυδία λίθο της ταξικότητας. Παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε όσους έχουν να τις πληρώσουν. Για τους υπόλοιπους, μοναδική λύση ο ύπνος στην πολυθρόνα -εάν βρίσκεται κι αυτή- με τα πόδια ανεβασμένα στην καρέκλα.

    Οι αποκλειστικές νοσοκόμες οργανώνονται σε σωματεία τα οποία λειτουργούν προστατευτικά και για τις ίδιες και και για τους ασθενείς. Το σωματείο καθορίζει το ύψος των αμοιβών τους και εγγυάται παράλληλα την επαγγελματική τους επάρκεια. Δεν θα ήταν νοητό υπηρεσίες τόσο υπεύθυνες και ευαίσθητες να μην ελέγχονται από κάποια εποπτεύουσα αρχή.

    Αγνοώ -όπως και όλοι μας- τις λεπτομέρειες του τραγικού περιστατικού. Μπορώ εντούτοις, από το ρεπορτάζ, να υποθέσω τι περίπου συνέβη. Η εξ Αρμενίας είχε παρεισφρύσει στο νοσοκομείο και προσέφερε την εργασία της παράτυπα, αρκούμενη σε αμοιβή μικρότερη από την κεκανονισμένη. Κάποιοι την κατήγγειλαν, κάλεσαν την αστυνομία, και επακολούθησε η μοιραία πτώση. 

    Διατελούσε η γυναίκα σε απελπισία, σε τρόμο, σε πανικό; Προφανώς. Επιθυμούσε να θέσει τέρμα στη ζωή της; Αμφιβάλλω. Πήδηξε από τον πρώτο όροφο επειδή αισθάνθηκε παγιδευμένη. Για να ξεφύγει πάση θυσία από τους διώκτες της. Μακάρι να επιζούσε για να εξακολουθήσει να αγωνίζεται -νόμιμα ή παράνομα, ψιλά γράμματα όταν είσαι σε απελπίσια- για την επιβίωση τη δική της, ίσως και των παιδιών της.  

    Βλέπω τους πιο μελοδραματικούς, εσάς που φοράτε την ευαισθησία στο στήθος σαν παράσημο, να αγανακτείτε. "Δεν πρόκειται για αυτοκτονία" να εξανίστασθε "αλλά για φόνο". 

    Εφόσον πράγματι νοιαζόμαστε -έστω και μετά θάνατον- για έναν άνθρωπο, είναι υποχρέωσή μας ιερή να προσπαθήσουμε ειλικρινά να μπούμε στη θέση του. Να δούμε τον κόσμο με τα μάτια του. Να ιχνηλατήσουμε κάθε του βήμα έως το μοιραίο εκείνο, που τον οδήγησε στο κενό. Θα βρούμε απαντήσεις; Πιθανότατα όχι. Θα συνιστά ωστόσο ο αγώνας να τον αποκρυπτογραφήσουμε, έστω και φαντασιακά, τον καλύτερο φόρο τιμής στη μνήμη του. Αυτό ακριβώς κάνει η τέχνη. Για αυτό ακριβώς μάς κάνει η τέχνη καλύτερους.

    Αν θέλουμε να φανούμε ακριβοδίκαιοι, πρέπει να εξετάσουμε την τραγωδία και από τη σκοπιά εκείνων που -άθελά τους- την προκάλεσαν. Στη θέση του σωματείου αποκλειστικών νοσοκόμων θα ανεχόμασταν τον αθέμιτο ανταγωνισμό; Στη θέση της αστυνομίας δεν θα ασκούσαμε τα κατασταλτικά μας καθήκοντα; Μπορούσε κανείς από τους "διώκτες" τής γυναίκας να προβλέψει τον θάνατό της; Κι αν τον προέβλεπε, θα τον αποδεχόταν; 

    Όχι, ισχυρίζομαι εγώ. Ο μέσος άνθρωπος κάθε άλλο παρά είναι Ιαβέρης, πόσω δε μάλλον εν δυνάμει δολοφόνος. Οι περισσότεροι αντιθέτως θα διακινδύνευαν χωρίς δεύτερη σκέψη για να σώσουν τον διπλανού τους. Το παρατηρούμε συχνότατα. Το είδαμε -αυτό το αίσθημα της αλληλεγγύης, της αυτοθυσίας- να ξεδιπλώνεται πέρυσι στο Μάτι. Ποιοί έπεσαν αυθόρμητα στη φωτιά; Τίποτα άγιοι, τίποτα ιδεολόγοι του ανθρωπισμού; Αστυνομικοί ήταν και νοσοκόμες, καθημερινοί πολίτες. Οι ίδιοι που αλληλοβρίζονται στα γήπεδα, που θα έτρωγαν ίσως τη θέση σου στην ουρά, που θα κατήγγελαν πιθανότατα όποιον τους απειλούσε το μεροκάματο…

    Ποιος φταίει συνεπώς για τη συμφορά στο Κρατικό της Νίκαιας; Η κοινωνική αδικία; Η κακιά η ώρα; Όσο περισσότερο εγκύπτεις στην ανθρώπινη κατάσταση, τόσο πιο δύσκολα φτάνεις σε ετυμηγορίες, διατυπώνεις αφορισμούς.

    Ο μέγας Πορτογάλος Φερνάντο Πεσσόα το έχει εκφράσει με μια φράση: "Όλοι οι άνθρωποι είναι εξαιρέσεις σε έναν κανόνα που δεν υπάρχει". Σιωπή.

    * Ο κ. Χρήστος Χωμενίδης είναι συγγραφέας

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων