Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 30-Απρ-2019 00:05

    Ο ηρωισμός να μην καταντήσει θέαμα

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Χρήστου Χωμενίδη 

    "Αποτελεί σιωπηλό κανόνα για εμάς τους παλιούς: Όποτε -κούφια η ώρα- βγάζουμε από την κοιλιά ένα βρέφος το οποίο πάσχει από βαριά αναπηρία, δεν το αφήνουμε να ζήσει. Στους γονείς του λέμε ότι γεννήθηκε νεκρό. Έτσι απαλλάσσουμε κι εκείνους και το ίδιο από τα βάσανα μιας δυστυχισμένης ζωής..." Αυτά μού είχε πει τριάντα χρόνια πριν -και με είχε αφήσει σύξυλο- ένας ήδη τότε παλαίμαχος μαιευτήρας. 

    Ανατριχιάζετε; Σκέφτεστε ότι συνομιλούσα με έναν  Έλληνα Μένγκελε, έναν κατά συρροήν δολοφόνο νεογνών; Και όμως... Όσο απίθανο είναι να  επικρατούσε όντως στον ιατρικό μας κόσμο μια τέτοια ομερτά, η αντίληψη που αντανακλά ο ισχυρισμός δεν απαντάται μόνο στη ναζιστική ευγονική. Ούτε καν παραπέμπει αποκλειστικά στον σπαρτιάτικο Καιάδα. Διαβάστε τον "Θάνατο του Παλληκαριού" του Κωστή Παλαμά. Τον "Βασίλη τον Αρβανίτη" του Στράτη Μυριβήλη. Σε αμφότερα τα αριστουργήματα της πεζογραφίας μας, αποθεώνεται η ελληνική λεβεντιά. Αμφότεροι οι ήρωες τους (που δεν αντανακλούν βεβαίως τις απόψεις των συγγραφέων) νοιώθουν τη στέρηση τής αρτιμέλειας και της ρώμης τους ασύμβατη με την ύπαρξή τους καθεαυτήν. Προτιμούν να πεθάνουν παρά να "περιφέρονται σακάτηδες"...

    Φοβερή, στην κυριολεξία, αντίληψη, σύμφυτη ωστόσο με τα ήθη και με τη σκληρή πραγματικότητα των παλιών καιρών. Τότε οι οικογένειες τεκνοποιούσαν για να προστεθούν εργατικά χέρια. Για να μη μείνει το έχειν τους αδούλευτο. Τότε η αυταξία του ανθρώπου -όποιος, όπως και αν είναι- συνιστούσε έννοια άγνωστη. Τότε η βρεφική θνησιμότητα βρισκόταν στα ύψη και οι χαροκαμένες μωρομάνες δεν προλάβαιναν να πενθήσουν τα άτυχα βλαστάρια τους διότι ξανάμεναν έγκυες... 

    Έπρεπε να αλλάξει η ζωή, να εκτοξευτεί η παραγωγικότητα χάρη στην τεχνολογία, να διανεμηθεί δικαιότερα ο πλούτος χάρη στους κοινωνικούς αγώνες, για να ανοίξουν τα μυαλά των ανθρώπων και να εμπεδωθούν δύο δεδομένα: Ότι όσοι, πρώτον, πάσχουν από αναπηρία δεν στερούνται την προοπτική να ευτυχήσουν. Βρίσκουν ίσα-ίσα τη χαρά εκεί όπου οι νευρωτικοί αρτιμελείς ("οι κακομαθημένοι" θα τούς έλεγε η γιαγιά μου) ούτε καν την υποψιάζονται. Δεύτερον πως την ανθρώπινη βούληση δεν τη σταματάει μήτε η στέρηση της όρασης ή της ακοής μήτε η σωματική καθήλωση. Ένα δημιουργικό μυαλό, μια φλογερή καρδιά θα βρει τον δρόμο της υπερπηδώντας και το πιό μεγάλο εμπόδιο. Και θα λάμψει.

    Ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος ενσαρκώνει μιά τέτοια λάμψη. Για αυτό και έχει γίνει σημείο αναφοράς. Για αυτό και το ύφος με το οποίο τού απευθύνθηκε ο Παύλος Πολάκης προκάλεσε πάνδημη αποστροφή. Δεν επρόκειτο για σύγκρουση μεταξύ δύο πολιτικών, απέναντι στην οποία ο κάθε πολίτης θα μπορούσε να τοποθετηθεί, συντασσόμενος με την άποψη του μεν ή του δε. Το Πανελλήνιο έφριξε νοιώθοντας ότι ο Πολάκης προσέβαλε το "παράδειγμα Κυμπουρόπουλος".  Εάν ο αναπληρωτής υπουργός υγείας είχε δείξει τον αρμόζοντα σεβασμό, ως απολύτως θεμιτή θα ηχούσε η διαφωνία του με τον υποψήφιο ευρωβουλευτή. Ο σεβασμός προϋποθέτει -φευ!- συναισθηματική νοημοσύνη...

    Προχθές στον Επιτάφιο, στην κοσμοπλημμυρισμένη Κέρκυρα, είδα περισσότερα αμαξίδια παρά ποτέ στο παρελθόν. Ευφράνθηκα αντιλαμβανόμενος ότι οι προκαταλήψεις του παρελθόντος -οι οποίες κρατούσαν τους ανάπηρους έγκλειστους, γκετοποιημένους- υποχωρούν άτακτα. Η κοινωνία μας ανοίγει. Προφανώς μένουν μυριάδες πράγματα να γίνουν ώστε να διευκολυνθεί η καθημερινότητα, να επιτραπεί η πρόσβασή τους παντού. Το κύριο ζητούμενο όμως είναι πάντοτε η αλλαγή της νοοτροπίας. Κι αυτή, καθώς φαίνεται, συμβαίνει.

    Στο σημείο όπου βρισκόμαστε ένας ύπουλος κίνδυνος ελλοχεύει. Να καταστεί ο αγώνας των ΑΜΕΑ αντικείμενο εκμετάλλευσης. Όπως η καλλονή και η λεβεντιά εμπορευματοποιήθηκε, έγινε καριέρα, κατέληξαν πολλές ωραίες και ωραίοι φωτομοντέλα στην καλύτερη, βίζιτες και καμάκια στη χειρότερη, έτσι και όσοι νοσούν χρονίως -σωματικά ή ψυχικά- μπορεί να γίνουν οι ιερές αγελάδες της εποχής μας. 

    Κάθε κόμμα να γαργαλάει το συναίσθημα των εκλογέων τοποθετώντας στις λίστες του έναν τουλάχιστον ανάπηρο. Κάθε επιχείρηση να προωθεί τις πωλήσεις της επιδεικνύοντας το "φιλάνθρωπο" πρόσωπό της. Μαζί και οι καθ'έξιν ακτιβιστές, οι οποίοι βρίσκουν από προορισμό μέχρι μισθό μαχόμενοι για τα δικαιώματα των κοινωνικών μειονοτήτων - όσο πιό λάβροι, κραυγαλέοι, τόσο πιό επιτυχημένοι. Το έχουμε υποστεί αυτό το έργο σε παραλλαγή κατά τη Μεταπολίτευση με τους εργατοπατέρες, τους επαγγελματίες συνδικαλιστές, που ξεκινούσαν απ'τα πρωτοβάθμια σωματεία και έφταναν μέχρι βουλευτές και υπουργοί υπηρετώντας το δίκιο δήθεν των συναδέλφων τους, το προσωπικό τους συμφέρον στην πραγματικότητα. 

    Δεν υπάρχει στις μέρες μας ευκολότερος τρόπος για να γίνεις δημοφιλής από το να παριστάνεις τον προστάτη των χειμαζομένων. Από το να προβάλλεις, ακόμα καλύτερα, το προσωπικό σου δράμα. "Είμαι διαγνωσμένα καταθλιπτικός! Έχω κάνει και απόπειρα αυτοκτονίας! Να, δείτε με στο νοσοκομείο με τα σωληνάκια - πάλευα μεν να επιβιώσω, με τράβαγαν δε οι αγαπημένοι μου φωτογραφίες!" Το πλήθος των καλοπροαίρετων ανθρώπων συγκινείται με την "κατάθεση ψυχής". Μόνο όσοι κουβαλούν με αξιοπρέπεια τον προσωπικό τους σταυρό, περιφρουρώντας την ιδιωτικότητά τους, δίχως να κρύβονται μα αρνούμενοι να καταντήσουν σόου, φρίττουν με εκείνον που πουλιέται στη διατίμηση σαν Άρλεκιν.

    Κάθε απελευθέρωση -θα μού πείτε- ακολουθείται από υπερβολές. Από ακρότητες. Από γραφικότητες. Πόσω δε μάλλον σε μια κοινωνία μέχρι μελοδραματισμού συναισθηματική όπως η δική μας. Το εκκρεμές πρέπει να πάει από το ένα άκρο στο άλλο για να ισορροπήσει στη μέση. 

    Τώρα ωστόσο, που οι Έλληνες ξεπερνούν επιτέλους τα ταμπού τους, τώρα που η σκοτεινή πλευρά της σελήνης φωτίζεται, τώρα απαιτείται η μεγαλύτερη προσοχή. Σεβασμός. Ευαισθησία. Για να μη γίνει το αναπηρικό ζήτημα μόδα, από εκείνες που έρχονται και παρέρχονται. Για να μην πέσουν οι ηρωικότεροι των συνανθρώπων μας θύματα κάθε εμπόρου και πολιτικάντη. Για να μη θυσιαστεί η ουσία στον βωμό τού φτηνού θεάματος.

    * Ο κ. Χρήστος Χωμενίδης είναι συγγραφέας 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων