Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 16-Αυγ-2022 00:03

    Τα "μαθήματα" της Δύσης από τις στρατιωτικές αποτυχίες της Ρωσίας στην Ουκρανία

    Τα "μαθήματα" της Δύσης από τις στρατιωτικές αποτυχίες της Ρωσίας στην Ουκρανία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Denys Davydenko, Margaryta Khvostova, Olga Lymar

    Η ευρεία εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία κρατά εδώ και σχεδόν έξι μήνες. Έχει περάσει, λοιπόν, αρκετός καιρός ώστε οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι πλέον σε θέση να εντοπίσουν τα τρωτά σημεία του ρωσικού στρατού. Και θα πρέπει να το πράξουν προκειμένου να μπορέσουν να βοηθήσουν με τον καλύτερο τρόπο τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

    Οι προσφατες εκρήξεις στην αεροπορική βάση Σάκι στην Κριμαία -μια εγκατάσταση που απέχει 225 χλμ. από τη πρώτη γραμμή του μετώπου, σε μια περιοχή που οι Ρώσοι έχουν διακηρύξει ότι θωρακίζεται από την αεράμυνά τους- δείχνουν ότι η Ουκρανία έχει βρει νέους τρόπους για να εκμεταλλευτεί τις αδυναμίες της ρωσικής στρατιωτικής μηχανής. Επομένως, τι πρέπει να έχει μάθει ως τώρα η Δύση σχετικά με τα κίνητρα, τις τακτικές και τη στρατηγική της Ρωσίας;

    Η χρήση ανακριβών πληροφοριών συχνά υπονομεύει τις αποφάσεις του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι ευσεβείς πόθοι του Ρώσου προέδρου όσον αφορά την ισχύ του ρωσικού στρατού αντανακλάται στην εξόφθαλμη προσδοκία του ότι θα μπορούσε να κατακτήσει την Ουκρανία μόνο με 150.000 στρατιώτες. Πρόκειται για αριθμό σημαντικά μικρότερο από τους 250.000 στρατιώτες που διαθέτει ο ουκρανικός στρατός και ακόμη περισσότερο συγκριτικά με την παραδοσιακή αναλογία επιτιθέμενων-αμυνόμενων που απαιτείται για μια επιτυχημένη εκστρατεια: του 3 προς 1. 

    Ο Πούτιν φαίνεται ότι αποφάσισε να εξαπολύσει την εισβολή βασιζόμενος στην εκτίμηση ότι οι Ουκρανοί πολίτες θα παραδοθούν αμαχητί και ότι οι πολιτικοί τους ηγέτες θα τραπούν σε φυγή. Προφανώς, τα δεδομένα στα οποία στηρίχθηκε ήταν απόλυτα ανακριβή. Αρκετές διαθέσιμες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από τη ρωσική εισβολή έδειξαν ότι οι Ουκρανοί ήταν αποφασισμένοι να πάρουν τα όπλα και να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Αλλά το Κρεμλίνο -όπως και πολλοί δυτικοί εμπειρογνώμονες- μάλλον απλώς τις αγνόησαν.

    Επομένως, στο πλαίσιο υποστήριξης της Ουκρανίας, η Δύση θα πρέπει να λάβει υπόψη της τις προκαταλήψεις του Πούτιν και τις ανακριβείς πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του. Οι επανειλημμένες απειλές των Ρώσων πολιτικών για στρατιωτική επίθεση κατά χωρών του ΝΑΤΟ -ιδιαίτερα κατά των χωρών της Βαλτικής- θα μπορούσαν να αποδειχθούν κάτι περισσότερο από προπαγάνδα. Ωστόσο, δεδομένου ότι μια τέτοια επίθεση θα ήταν αυτοκτονική για τη Ρωσία, η Ουκρανία μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτές τις απειλές εναντίον της.

    Ο ρωσικός στρατός βασίζεται στις ανηλεείς πυραυλικές επιθέσεις. Τις πρώτες ημέρες της εισβολής, οι ρωσικές δυνάμεις εισήλθαν στην Ουκρανία χωρίς να λαμβάνουν σχηματισμούς μάχης. Η εκτίμηση των Ρώσων ότι δεν θα αντιμετωπίσουν αντίσταση είχε ως αποτέλεσμα να υποστούν τεράστιες απώλειες κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου, αναγκάζοντάς τους να υποχωρήσουν από τις περιοχές του Κιέβου, του Τσερνίχιβ και του Σούμι. Η ελλιπής εκπαίδευση και η ανικανότητα του ρωσικού στρατού -σε συνδυασμό με το αυστηρό ιεραρχικό σύστημα υπό το οποίο λειτουργούσαν, που δεν επέτρεπε στους αξιωματικούς να αναλάβουν πρωτοβουλίες ενεργειών- κατέστησαν αδύνατη τη γρήγορη, συντονισμένη προέλασης βαθιά στο εχθρικό έδαφος. 

    Ωστόσο, η εικόνα αυτή άλλαξε από τη στιγμή που οι ΗΠΑ παρείχαν στην Ουκρανία τα κινητά συστήματα πολλαπλής εκτόξευσης πυραύλων M142 HIMARS – τα οποία χρησιμοποίησαν οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις για να καταστρέψουν περισσότερες από 50 ρωσικές αποθήκες πυρομαχικών μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες. Εξέλιξη που δημιούργησε προβλήματα στον ανεφοδιασμό των ρωσικών μονάδων του πυροβολικού, περιορίζοντας κατ’ επέκταση την ένταση των βομβαρδισμών σε αρκετές περιοχές και επιβραδύνοντας τη ρωσική επέλαση στην ανατολική Ουκρανία. Ωστόσο, οι πύραυλοι που έλαβε η Ουκρανία από τη Δύση έχουν βεληνεκές μόνο μεταξύ 15 και 92 χλμ., γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να πλήξουν κρίσιμες αποθήκες πυρομαχικών και κρίσιμες υποδομές των ρωσικών δυνάμεων.

    Ο ανεφοδιασμός είναι η "Αχίλλειος πτέρνα" του ρωσικού στρατού. Η επιτυχία κάθε στρατιωτικής επιχείρησης βασίζεται στον ανεφοδιασμό. Ένα άρμα χωρίς καύσιμα είναι άχρηστο - όπως αποδείχθηκε κατά τις πρώτες ημέρες της εισβολής, όταν οι Ρώσοι εγκατέλειψαν πολλά στρατιωτικά οχήματα και άλλο υλικό λόγω έλλειψης προμηθειών. Το γεγονός αυτό αποκάλυψε ότι το σύστημα ανεφοδιασμού του ρωσικού στρατού ήταν ελλιπώς οργανωμένο, καθιστώντας αδύνατο για πολλές μονάδες να φτάσουν στους στόχους τους. Οι αιτίες είναι πολλές - οι επιχειρήσεις του ουκρανικού στρατού κατά των γραμμών ανεφοδιασμού της Ρωσίας, η διαφθορά και η αμέλεια του ίδιου του ρωσικού στρατού, η ραθυμία των Ρώσων στρατηγών κ.ά. Ωστόσο, γεγονός παραμένει ότι ο ανεφοδιασμός αποτελεί την "Αχίλλειο πτέρνα” της ρωσικής εκστρατείας.

    Η εστίαση του ρωσικού στρατού στην ανατολική Ουκρανία περιόρισε το μήκος του μετώπου των μαχών, ενώ μείωσε και τις γραμμές ανεφοδιασμού από τη Ρωσία, καθώς η Μόσχα κατέλαβε το Λουγκάνσκ και το Ντονιέτσκ. Αλλά, όπως προαναφέρθηκε, η προμήθεια της Ουκρανίας με συστήματα HIMARS και άλλα οπλικά συστήματα διατάραξε για μια ακόμη φορά τις γραμμές ανεφοδιασμού των ρωσικών δυνάμεων.

    Το Κρεμλίνο θα επιτρέψει να υποστεί ο ρωσικός στρατός τεράστιες απώλειες. Το Πεντάγωνο εκτιμά ότι μέχρι στιγμής έχουν ήδη σκοτωθεί ή τραυματιστεί στην Ουκρανία έως και 80.000 Ρώσοι στρατιώτες. Αριθμός μεγαλύτερος από τις απώλειες που είχαν οι Σοβιετικοί στα 10 χρόνια πολέμου στο Αφγανιστάν. Η Ρωσία έχει επίσης θυσιάσει κολοσσιαίες ποσότητες εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 1.700 αρμάτων μάχης (που αντιστοιχούν στο 65% του προ πολέμου αποθέματος της χώρας), 4.000 τεθωρακισμένων οχημάτων και 200 αεροσκαφών. Για παράδειγμα, σε μία μόνο μάχη στη Μπιλοχορίβκα, τον Μάιο, η Ρωσία έχασε σχεδόν 1.000 στρατιώτες και περίπου 100 οχήματα ενόσω προσπαθούσε να διασχίσει τον ποταμό Σεβέρσκι Ντονέτς.

    Ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί τεράστιες απώλειες είναι ότι το Κρεμλίνο δίνει προτεραιότητα στους πολιτικούς στόχους έναντι των στρατιωτικών - όπως μπορεί να συμπεράνει κανείς στις περιπτώσεις του Ίζιουμ και του Σεβεροντονέτσκ. Η κατάληψη του Σεβεροντονέτσκ κατέστη πολιτικός στόχος απλώς και μόνο διότι ήταν η τελευταία πόλη με μεγάλο πληθυσμό στην περιοχή του Λουγκάνσκ. Το Κρεμλίνο ήθελε να καταλάβει την πόλη ως απόδειξη ότι ελέγχει ολόκληρη την περιοχή. Ωστόσο, η επιχείρηση είχε περιορισμένη στρατηγική αξία και απαίτησε από τους Ρώσους να αποδυναμώσουν τις θέσεις τους σε άλλα μέτωπα. Ο ουκρανικός στρατός απομάκρυνε τους αμάχους από το Σεβεροντονέτσκ προτού εκμεταλλευτεί την πολιτική σημασία που είχε η πόλη για το Κρεμλίνο και προσελκύσει εκεί μεγάλο αριθμό ρωσικών στρατευμάτων, τα οποία αναγκάστηκαν να πολεμήσουν σε μια περιοχή όπου δεν είχαν πλήρη στήριξη από το πυροβολικό της Ρωσίας. 

    Εάν η Ρωσία δεν ανακοινώσει γενική κινητοποίηση (η οποία θα μπορούσε να έχει μεγάλο πολιτικό κόστος για τον Πούτιν), αυτές οι απώλειες προσωπικού θα διαβρώσουν τη μαχητική ικανότητα του ρωσικού στρατού. Στο πλαίσιο αυτό, η Ρωσία έχει ήδη ξεκινήσει να αξιοποιεί σημαντικά αποθέματα των σοβιετικών συστημάτων της, όπως εκτοξευτές πολλαπλών πυραύλων Grad, άρματα μάχης T-62, τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού MT-LB και αυτοκινούμενα όπλα 2S7 Pion. Παρότι τα όπλα αυτά δεν είναι σύγχρονα, σε μεγάλους αριθμούς αποτελούν απτή απειλή.

    Η τρομοκρατία των αμάχων είναι μέρος της στρατηγικής του Κρεμλίνου. Από την έναρξη της εισβολής, οι βομβαρδισμοί του ρωσικού στρατού έχουν στοιχίσει τη ζωή περισσότερων των 5.000 αμάχων και έχουν προκαλέσει τον τραυματισμό τουλάχιστον 7.000 ατόμων. Η Ρωσία έχει στοχοποιήσει σκόπιμα τους αμάχους προκειμένου να τους εκφοβίσει, χρησιμοποιώντας πυρομαχικά διασποράς και πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων, αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις (συμπεριλαμβανομένων των αντιαεροπορικών συστημάτων S-300), καταφεύγοντας ακόμη και σε βασανιστήρια και βιασμούς.

    Το Κρεμλίνο ακολούθησε παρόμοια στρατηγική κατά τη διάρκεια των πολέμων στην Τσετσενία και τη Συρία. Όπως στην περίπτωση των ανηλεών και αδιάκριτων βομβαρδισμών του ρωσικού στρατού στο Χαλέπι το 2016, αυτές οι επιθέσεις σε βάρος αμάχων έχουν επίσης στόχο να προκαλέσουν μια μεταναστευτική κρίση προς την Ε.Ε. και ως εκ τούτου να αναγκάσουν την Ένωση να διαπραγματευτεί με τη Μόσχα το συντομότερο δυνατό, σε βάρος του Κιέβου. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, η στρατηγική αυτή έχει καταστήσει λιγότερο πιθανό οι χώρες της Δύσης να προσπαθήσουν να αναγκάσουν το Κίεβο να προβεί σε παραχωρήσεις. Επιπλέον, η βαρβαρότητα αυτών των επιθέσεων κατά αμάχων παρέχει δικαιολογία στη Δύση για αυστηροποίηση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας και για τον χαρακτηρισμό της "ως κράτος-χορηγό της τρομοκρατίας” (χαρακτηρισμό στον οποίο έχουν προχωρήσει ήδη ορισμένες χώρες και που άλλες -συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ- εξετάζουν).

    Πώς μπορεί η Δύση να βοηθήσει περαιτέρω την Ουκρανία

    Η Δύση μπορεί να βοηθήσει την Ουκρανία να αντιμετωπίσει τις τακτικές και τη στρατηγική του ρωσικού στρατού σε όλους αυτούς τους τομείς. Με τους εξής τρόπους:

    - Αυξάνοντας την προμήθεια συστημάτων ραντάρ και αυτοκινούμενων όπλων, όπως τα αμερικανικά M109A6 και M109A7 Paladin (η Ουκρανία διαθέτει επί του παρόντος το λιγότερο σύγχρονο M109), το γερμανικό PzH 2000 και το γαλλικό Caesar. Συνδυαστικά, αυτά τα συστήματα θα ενίσχυαν την αμυντική ικανότητα του ουκρανικού στρατού που έχει ήδη αποδείξει το αξιώμαχό του.

    - Συνεχίζοντας την προμήθεια της Ουκρανίας με συστήματα εκτόξευσης πολλαπλών πυραύλων HIMARS και M270, καθώς και με πυρομαχικά για τα συστήματα αυτά – ιδιαίτερα με πυραύλους ATACMS, που έχουν εμβέλεια 300 χλμ. Τα όπλα αυτά θα επέτραπαν στην Ουκρανία να πλήξει ακόμη περισσότερο τις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού, καταστρέφοντας αποθήκες πυρομαχικών εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την πρώτη γραμμή.

    - Συνεχίζοντας να ενισχύει την πυραυλική άμυνα της Ουκρανίας παρέχοντάς της αντιαεροπορικά συστήματα NASAMS, τα οποία είναι ικανά να αναχαιτίζουν πυραύλους κρουζ. Εκτιμάται ότι η Ουκρανία θα χρειαστεί τουλάχιστον δέκα συστήματα NASAMS για να προστατεύσει αποτελεσματικά τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας και τους πολίτες που ζουν εκεί από τους ρωσικούς βομβαρδισμούς. Μια άλλη επιλογή θα ήταν ο εφοδιασμός της Ουκρανίας με μαχητικά αεροσκάφη MiG-29 από τη Σλοβακία (θέμα που συζητείται εδώ και αρκετούς μήνες). Οι Ουκρανοί πιλότοι έχουν επανειλημμένως αποδείξει ότι μπορούν να καταρρίψουν εισερχόμενους πυραύλους εάν έχουν τα κατάλληλα αεροσκάφη.

    - Εντεινοντας τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, οι οποίες περιορίζουν την ικανότητά της να διεξαγάγει επιθετικές επιχειρήσεις. Ο χαρακτηρισμός της Ρωσίας ως κράτος-χορηγό της τρομοκρατίας από τις χώρες της Δύσης θα ήταν ένα κρίσιμο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς θα διέκοπτε όλους τους επίσημους δεσμούς μεταξύ της Μόσχας και των δυτικών πρωτευουσών - καθιστώντας έτσι ακόμη πιο δύσκολο για το Κρεμλίνο να διασφαλίσει οικονομική ή άλλη υποστήριξη από τρίτες χώρες.

    - Αυξάνοντας τις παραδόσεις τεθωρακισμένων οχημάτων στην Ουκρανία. Δεδομένου ότι ο ουκρανικός στρατός εξακολουθεί να δέχεται έντονες επιθέσεις από το ρωσικό πυροβολικό, θα μπορέσει να ενισχύσει ευάλωτα τμήματα της πρώτης γραμμής και να αντιδράσει στις ρωσικές επιθέσεις εάν διαθέτει τα τεθωρακισμένα οχήματα και τα άρματα μάχης που χρειάζεται, όπως οχήματα μάχης πεζικού, τεθωρακισμένα μεταφοράς προσωπικού και άρματα μάχης (συστήματα που επιτρέπουν τη μεταφορά πεζικού και την καταστροφή στόχων στο πεδίο της μάχης).

    - Τέλος, οι χώρες της Δύσης δεν θα πρέπει να επιτρέψουν στον εαυτό τους να εκφοβίζονται από τις ρωσικές απειλές περί κλιμάκωσης εάν παράσχουν πιο σύγχρονη στρατιωτική τεχνολογία στην Ουκρανία, όπως οι πύραυλοι ATACMS. Δεδομένης της τάσης της ρωσικής στρατιωτικής διοίκησης να βασίζεται σε ανακριβείς πληροφορίες και σε ευσεβείς πόθους, και να επιδιώκει την επίτευξη πολιτικών στόχων ανεξαρτήτως κόστους, οι προσπάθειές της για κλιμάκωση των συγκρούσεων είναι πιθανό να αποδειχθούν μπούμερανγκ.

    Η υποστήριξη εκ μέρους της Δύσης παραμένει παράγοντας κρίσιμης σημασίας για την ικανότητα της Ουκρανίας να αντισταθεί στη ρωσική επιθετικότητα. Άλλωστε, η Ουκρανία έχει αποδείξει την ικανότητά της να ανθίσταται στον ρωσικό στρατό και να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τα δυτικά όπλα. Οι ουκρανικές δυνάμεις θα χρειαστούν περισσότερη υποστήριξη αυτού του είδους εάν θέλουν να συνεχίσουν να προστατεύουν την Ευρώπη, διαλύοντας τη στρατιωτική μηχανή της Ρωσίας.

    Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο στην πρωτότυπη μορφή του εδώ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ