Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 22-Δεκ-2021 00:07

    Η Ευρώπη πρέπει να σταθεί στο πλευρό των δημοκρατών πολιτών σε Ρωσία και Λευκορωσία

    Η Ευρώπη πρέπει να σταθεί στο πλευρό των δημοκρατών πολιτών σε Ρωσία και Λευκορωσία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Judy Dempsey

    Οι άνθρωποι στριμώχνονταν σε μικρά σαλόνια. Συχνά υπήρχε χώρος μόνο για όρθιους, αν υπήρχε καθόλου.

    Εκεί, άκουγαν τις διαλέξεις ιστορικών, φιλοσόφων, συγγραφέων ή θεατρικών συγγραφέων.

    Αυτό γινόταν στην Πράγα πριν το 1989, όταν το κομμουνιστικό καθεστώς εκδιώχθηκε από την εξουσία μετά από εβδομάδες ειρηνικών διαδηλώσεων.

    Οι ομιλίες δινόταν από ακαδημαϊκούς που είχαν εκτοπιστεί από τις δουλειές τους μετά την αποτυχημένη Άνοιξη της Πράγας το 1968. Σε μια νύχτα, πολλοί, μεταξύ των οποίων και ο Vaclav Havel -ο τελευταίος προεδρος της Τσεχοσλοβακίας και πρώτος της Τσεχίας- ήταν συχνά είτε φυλακισμένοι, είτε αναγκασμένοι να κάνουν ταπεινές δουλειές για να ζήσουν.

    Την ημέρα, ορισμένοι από αυτούς άναβαν φούρνους ή καθάριζαν δημόσιες τουαλέτες. Τη νύχτα, πήγαιναν σε υπόγεια πανεπιστήμια, είτε στην Πράγα, την Κρακοβία, τη Βαρσοβία ή άλλες πόλεις της Κεντρικής Ευρώπης. Αυτό ήταν ένα ιδιαίτερο είδος κοινωνίας των πολιτών.

    Οι διοργανωτές αυτών των ιδιωτικών σεμιναρίων ήταν αποφασισμένοι να προστατεύσουν την ανεξάρτητη σκέψη. Και ήταν αποφασισμένοι να συζητήσουν για ιστορία, την οποία τα Κομμουνιστικά Καθεστώτα σε όλη αυτή την πλευρά της Ευρώπης, ήθελαν να μονοπωλούν προκειμένου να πουλήσουν τη δική τους ερμηνεία του παρελθόντος.

    Στη Ρωσία, το Memorial ήταν αγκάθι στα πλερά του Κρεμλίνου.

    Από τη στιγμή που ιδρύθηκε πριν από 30 χρόνια, με πολλά εύσημα στον πιο εξέχοντα αντιφρονούντα της χώρας, τον Andrei Sakharov, αυτοί που συνεργαζόταν με το Memorial προσπάθησαν με κόπο να αποκαλύψουν το σταλινικό παρελθόν. Δημιούργησαν ένα τεράστιο και μοναδικό αρχείο που έριξε φως σε μια τόσο σκοτεινή περίοδο της ρωσικής ιστορίας.

    Το Memorial δεν ήταν μόνο κρίσιμο για την καταγραφή του παρελθόντος. Ήταν ο καταλύτης για μεμονωμένα άτομα να δημιουργήσουν άλλους οργανισμούς που θα συμπλήρωναν το έργο του. "Η επίθεση στο Memorial είναι μια νέα διάσταση της μάχης του κράτους έναντι της κοινωνίας των πολιτών”, ανέφερε η Sabine Fischer, Ρωσίδα εμπειρογνώμονας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Υποθέσεων Ασφάλειας (SWP) στο Βερολίνο, στο Strategic Europe. "Το Memorial είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό σύμβολο της ρωσικής κοινωνίας των πολιτών”.

    Για τον πρόεδρο Πούτιν, η διερεύνηση του παρελθόντος από το Memorial και η έλξη που ασκεί στους ακτιβιστές, αποτελούσαν πρόκληση. Έβλαπτε την αφήγηση του ίδιου του Κρεμλίνου για την σταλινική εποχή και έπληξε τον έλεγχο του σε ανεξάρτητες δραστηριότητες. Τώρα το Memorial και το Memorial International, την ομπρέλα για τον οργανισμό, κατηγορούνται ότι παραβίασαν τον νόμο της Μόσχας για τους "ξένους πράκτορες”, τον οποίο οι αρχές χρησιμοποιούν για να φιμώνουν ανεξάρτητες φωνές.

    Στη Λευκορωσία, χιλιάδες άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών βρίσκονται στη φυλακή. Εκτιμάται ότι περίπου 700 είναι πολιτικοί κρατούμενοι. Ο Λουκασένκο και ο Πούτιν κάνουν ό,τι είναι δυνατό να καταστείλουν την κοινωνία των πολιτών.

    Αυτό προσπάθησαν να κάνουν τα κομμουνιστικά καθεστώτα πριν από το 1989. Η ύπαρξη υπόγειων πανεπιστημίων, η συγκρότηση της Επιτροπής Εργατικής Άμυνας της Πολωνίας (KOR) μου μετετράπη σε Αλληλεγγύη το 1980, η καθιέρωση του Χάρτη 77 στην πρώην Τσεχοσλοβακίας, έδειξε πως τα άτομα, παρά την καταστολή, ήταν αρκετά θαρραλέα για να δημιουργήσουν και να προστατεύσουν έναν χώρο που μισούσαν τα κομμουνιστικά καθεστώτα.

    Έκτοτε, τα καθεστώτα αυτά είτε κατέρρευσαν είτε μεταμορφώθηκαν σε δομές εξουσίας που συχνά θεωρούν τους ακτιβιστές και τις οργανώσεις ως απειλές.

    Στη Μολδαβια για παράδειγμα, μετά από χρόνια αχαλίνωτης διαφθοράς και εξουσίας στην οποία κυριαρχούσαν οι ολιγάρχες, η αστική κοινωνία και οι πολίτες είχαν μπουχτίσει. Η χώρα, υπό την ηγεσία μιας νέας, φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης, έχει τελικά την ευκαιρία να εισάγει οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις.

    Η Μολδαβία καθώς και οι ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών, ακαδημαϊκοί, δικηγόροι, συγγραφείς, φοιτητές και συνδικαλιστές στη Λευκορωσία, στη Ρωσία και σε άλλες χώρες που συνορεύουν με την ΕΕ, χρειάζεται όσο το δυνατό περισσότερη βοήθεια από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

    Η ΕΕ υποστηρίζει εδώ και καιρό τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στις χώρες-εταίρους. Η οικονομική της βοήθεια προς την Ουκρανία, με τη Γερμανία να διαδραματίζει έναν μεγάλο ρόλο, αποδίδει σιγά-σιγά καρπούς. Η Ουκρανία έχει τώρα μια ζωντανή κοινωνία των πολιτών που επικεντρώνεται έντονα στην καταπολέμηση της διαφθοράς, στην ενίσχυση του κράτους δικαίου και στη δημιουργία ανεξάρτητου δικαστικού συστήματος. Το έργο είναι μνημειώδες, όχι χάρη στους ολιγάρχες που αντιστέκονται συνεχώς στις μεταρρυθμίσεις.

    Στις 14 Δεκεμβρίου 2021, η ΕΕ ενέκρινε το πρόγραμμα Global Europe Civil Society Organizations, αξίας 1,5 δισ. Ευρώ για την περίοδο 2021-2027. "Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας, και της σταθερότητας”, αναφέρει η Κομισιόν.

    Αυτό είναι ευπρόσδεκτο. Αλλά τι συμβαίνει με τους φυλακισμένους ακτιβιστές στη Λευκορωσία και στη Ρωσία; Τι συμβαίνει με τους απολυμένους ακαδημαϊκούς, συγγραφείς, δημοσιογράφους και δικηγόρους; Πώς μπορούν να βοηθηθούν;

    Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 στην Κεντρική Ευρώπη, τα πανεπιστήμια στη Βρετανία και σε άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, προσπάθησαν να υποστηρίξουν τους ομολόγους τους στη Βαρσοβία ή την Πράγα ή τη Βουδαπέστη, προσφέροντας βιβλία, προσκαλώντας ακαδημαϊκούς να δώσουν διαλέξεις στη Δύση, και προσπαθώντας να αποτρέψουν την απομόνωση τους.

    Σήμερα, Πανεπιστήμια και άλλοι ακαδημαϊκοί θεσμοί στην Ευρώπη, προσπαθούν να βρουν τρόπους να υποστηρίξουν παράγοντες αστικής κοινωνίας στη Ρωσία και στη Λευκορωσία.

    "Η Γερμανική ΚΟινωνία Ανατολικοευρωπαϊκών Σπουδών θέλει τη Γερμανία να δημιουργήσει ένα είδος κέντρου για μελετητές και ακαδημαϊκούς”, τόνισε ο διευθυντής της, Gabriel Freitag. "Οι αναδημαϊκοί στη Ρωσία και στη Λευκορωσία βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση. Από τη γερμανική σκοπιά, δεν υπάρχουν προληπτικές πολιτικές”.

    "Πρέπει να υποστηρίξουμε τους ακτιβιστές που υπερασπίζονται την ελευθερία”, δήλωσε ο Alexander Libman, Ρώσος εμπειρογνώμων στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. "Πρέπει να συνεχίσουμε να τους προσκαλούμε, να διατηρούμε επαφή, να προσφέρουμε υποτροφίες. Και να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για να υποστηρίξουμε την κοινωνία των πολιτών. Είναι πολύ δύσκολο λόγω του νόμου περί ξένων πρακτόρων”, τόνισε. "Πρόκειται να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για να αποτρέψουμε τα άτομα να απομονωθούν”.

    Και αυτό ακριβώς είναι που προσπάθησαν να κάνουν τα υπόγεια Πανεπιστήμια στην Πράγα και στη Βαρσοβία πριν από 30 χρόνια.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/86056

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ