Ρυθμίσεις στα μέτρα του κάθε οφειλέτη εξετάζει η εφορία από το 2027, επιχειρώντας να εφαρμόσει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση στη ρύθμιση οφειλών, με στόχο οι ρυθμίσεις να προσαρμόζονται περισσότερο στις πραγματικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη. Το μοντέλο των "οριζόντιων" ρυθμίσεων με ίδιο αριθμό δόσεων για όλους φαίνεται να υποχωρεί, δίνοντας τη θέση του σε εξατομικευμένες λύσεις, που θα λαμβάνουν υπόψη το εισόδημα, την περιουσία και τη συνολική οικονομική συμπεριφορά του φορολογούμενου.

Στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού βρίσκεται η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ. Μέσω της διασύνδεσης των φορολογικών δηλώσεων, των τραπεζικών δεδομένων, των στοιχείων ακίνητης περιουσίας και των ασφαλιστικών πληροφοριών, η εφορία θα μπορεί να σχηματίζει ολοκληρωμένο οικονομικό προφίλ για κάθε οφειλέτη. Με βάση αυτό το προφίλ, θα προτείνεται μια ρύθμιση "κομμένη και ραμμένη" στα μέτρα του, τόσο ως προς τον αριθμό των δόσεων όσο και ως προς το ύψος της μηνιαίας καταβολής.

Για παράδειγμα, ένας μισθωτός με σταθερό εισόδημα και περιορισμένες υποχρεώσεις θα μπορεί να εντάσσεται σε ρύθμιση με λιγότερες δόσεις και χαμηλότερο επιτόκιο, ενώ ένας ελεύθερος επαγγελματίας με εποχικά έσοδα ή αυξημένα έξοδα ενδέχεται να λαμβάνει περισσότερες δόσεις και μεγαλύτερη ευελιξία στις πληρωμές. Αντίστοιχα, όσοι διαθέτουν σημαντική ακίνητη ή κινητή περιουσία θα καλούνται να αποπληρώσουν τις οφειλές τους σε συντομότερο χρονικό διάστημα.

Βασικός στόχος της νέας πολιτικής είναι η αύξηση της εισπραξιμότητας των ληξιπρόθεσμων οφειλών, οι οποίες παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα. Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι ένα μεγάλο μέρος των χρεών δεν εξυπηρετείται όχι από πρόθεση φοροδιαφυγής, αλλά λόγω πραγματικής αδυναμίας πληρωμής. Οι εξατομικευμένες ρυθμίσεις φιλοδοξούν να μειώσουν τις χαμένες ρυθμίσεις και να κρατήσουν περισσότερους φορολογούμενους "εντός συστήματος".

Ατομικό ψηφιακό προφίλ

Στο νέο σύστημα θα συμβάλει και το ατομικό ψηφιακό προφίλ για κάθε οφειλέτη. Με την πλήρη ενεργοποίηση του συστήματος Eispraxis, θα δημιουργηθεί ένα προφίλ για κάθε φορολογούμενο με οφειλές, όπου θα αποτυπώνονται το είδος και το ύψος των οφειλών, οι ρυθμίσεις που εξυπηρετούνται, ενώ ο φάκελος θα ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για όλα τα μέτρα είσπραξης της οφειλής που έχουν ληφθεί και τις ενέργειες που έχουν γίνει. Τα μέτρα που θα λαμβάνονται για την είσπραξη των οφειλών θα είναι ανάλογα με το προφίλ και την ηλικία του χρέους, ενώ σε βάθος χρόνου δεν αποκλείεται να παρέχονται και ξεχωριστές ρυθμίσεις για κάθε περίπτωση. Η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να κατηγοριοποιήσει τους οφειλέτες και να εξειδικεύσει τις δράσεις διαχείρισης χρέους ακολουθώντας τη μεθοδολογία PARE. Πρόκειται για τη νέα "Στρατηγική Είσπραξης" για την περίοδο 2025-2029, με έναρξη υλοποίησης από το 2026. Η νέα στρατηγική θα προβλέπει παράλληλα την ανάπτυξη νέων προγνωστικών μοντέλων για τον εντοπισμό παραβατών και εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου οφειλών.

Ποιες δυνατότητες έχουν οι οφειλέτες για ρύθμιση οφειλών

Σήμερα οι οφειλέτες έχουν δύο δυνατότητες για ρύθμιση ληξιπρόθεσμων χρεών:

1. Πάγια ρύθμιση οφειλών στην εφορία 

Με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς για την πάγια ρύθμιση, οι οφειλές στην εφορία μπορούν να αποπληρωθούν από 2 σε έως 24 μηνιαίες δόσεις και σε έως 48 δόσεις εφόσον πρόκειται για οφειλές που βεβαιώνονται από φόρο κληρονομιών, από φορολογικό και τελωνειακό έλεγχο, καθώς και για μη φορολογικές και τελωνειακές οφειλές.

Ο αριθμός των δόσεων καθορίζεται από τη Φορολογική Διοίκηση με βάση την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, αλλά σε καμία περίπτωση το ποσό της μηνιαίας δόσης δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 30 ευρώ. Οι δόσεις επιβαρύνονται με επιτόκιο 4,34% για οφειλές που ρυθμίζονται σε 12 μηνιαίες δόσεις και με 5,84% για οφειλές που ρυθμίζονται σε περισσότερες από 12 δόσεις.

Η ρύθμιση επικυρώνεται με την καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την ημέρα υποβολής της αίτησης. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται την τελευταία εργάσιμη ημέρα των επόμενων μηνών.

Η ρύθμιση χάνεται –με συνέπεια την υποχρεωτική άμεση καταβολή του υπολοίπου της οφειλής, σύμφωνα με τα στοιχεία βεβαίωσης, και την άμεση επιδίωξη της είσπραξής του με όλα τα προβλεπόμενα από την ισχύουσα νομοθεσία μέτρα– εάν ο οφειλέτης:

– Δεν καταβάλει εμπρόθεσμα μία δόση της ρύθμισης πέραν της μίας φοράς.

– Καθυστερήσει την καταβολή της τελευταίας δόσης της ρύθμισης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός μηνός.

– Δεν υποβάλει τις προβλεπόμενες δηλώσεις εισοδήματος και φόρου προστιθέμενης αξίας, καθ’ όλο το διάστημα της ρύθμισης των οφειλών του και μέχρι την εξόφλησή τους, εντός τριών (3) μηνών το αργότερο από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής τους.

– Δεν εξοφλήσει ή τακτοποιήσει κατά νόμιμο τρόπο τις οφειλές του, καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης του παρόντος, εντός τριμήνου από τη λήξη της προθεσμίας καταβολής τους.

– Έχει υποβάλει ελλιπή ή αναληθή στοιχεία προκειμένου να του χορηγηθεί η ρύθμιση.

2. Eξωδικαστικός μηχανισμός

Τη δυνατότητα τακτοποίησης των οφειλών σε Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία σε 240 δόσεις δίνει ο εξωδικαστικός μηχανισμός. Πρόκειται όχι απλώς για διακανονισμό σε δόσεις, αλλά για ένα πλήρες σχέδιο αποπληρωμής με στόχο τη βιωσιμότητα για πολύπλοκες περιπτώσεις χρέους. Το νέο σταθερό επιτόκιο 3% για τις οφειλές που είναι εμπραγμάτως εξασφαλισμένες ή καλύπτονται με άλλα προνόμια και 4% για τις ανεξασφάλιστες οφειλές, για τα επόμενα τρία έτη, εφαρμόζεται εφεξής στις αιτήσεις που τυγχάνουν αξιολόγησης από τους πιστωτές και παρέχεται στον οφειλέτη η πρόταση του αλγορίθμου. O ενδιαφερόμενος κάνει αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα (ofeiles.gov.gr) με τους κωδικούς Taxisnet, δίνοντας τις απαιτούμενες πληροφορίες και τα οικονομικά στοιχεία. Το σύστημα αυτοματοποιημένα συλλέγει δεδομένα για τα χρέη και τα εισοδήματά του και, με τη βοήθεια ειδικού αλγορίθμου, υπολογίζει μια πρόταση ρύθμισης – ουσιαστικά ένα πλάνο με δόσεις και τυχόν διαγραφές χρέους. Η πρόταση αυτή στη συνέχεια διαβιβάζεται στους πιστωτές (τράπεζες, Δημόσιο, ΕΦΚΑ), οι οποίοι μπορούν να την εγκρίνουν. Αν μια απαραίτητη πλειοψηφία πιστωτών (τουλάχιστον 60% των συνολικών απαιτήσεων) συμφωνήσει, η ρύθμιση θεωρείται εγκεκριμένη και ο οφειλέτης ξεκινά να πληρώνει βάσει αυτής.

* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κεφάλαιο"