Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 05-Μαϊ-2021 21:00

    Ντόμινο εξελίξεων από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών

    Έρχεται δευτερογενής αγορά ακινήτων - Πώς θα λειτουργεί
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Προκόπη Χατζηνικολάου

    Η υγειονομική κρίση έχει τινάξει στον αέρα ολόκληρο τον προγραμματισμό της κυβέρνησης στη φορολογική πολιτική, καθώς και τις συμφωνίες με τους θεσμούς για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών και η εξίσωσή τους με τις εμπορικές κρατάει χρόνια. Η προηγούμενη κυβέρνηση απέφευγε, αν και το Μνημόνιο που είχε υπογράψει προέβλεπε το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα αναπροσαρμογής των αξιών, να προχωρήσει στη διόρθωση των στρεβλώσεων στην αγορά ακίνητων, με αποτέλεσμα τα προβλήματα να υπάρχουν και σήμερα, σε μια περίοδο όμως που όλα κινούνται γύρω από την πανδημική κρίση.

    Το αρχικό σχέδιο της κυβέρνησης προέβλεπε την αναπροσαρμογή των αξιών και την εξίσωση με τις εμπορικές και την ταυτόχρονη μείωση του ΕΝΦΙΑ. Το σχέδιο, μάλιστα, ξεκίνησε να εφαρμόζεται έναν χρόνο νωρίτερα από τον προκαθορισμένο, μειώνοντας τον ΕΝΦΙΑ κατά 12% μεσοσταθμικά, ενώ φέτος θα γινόταν η δεύτερη μείωση κατά 8% κατά μέσο.

    Η δεύτερη, όμως, μείωση θα συνοδευόταν από αναπροσαρμογή των αξιών και εξίσωσή τους με τις εμπορικές. Μάλιστα, η κυβέρνηση, για να ξεπεράσει τον σκόπελο των επιβαρύνσεων που θα προκαλούσε η εξέλιξη αυτή, είχε αποφασίσει την επέκταση του συστήματος σε 3.000 περιοχές της χώρας που βρίσκονται σήμερα εκτός και στις οποίες οι αξίες των ακινήτων ακόμα και των πολυτελών φορολογούνται αντί πινακίου φακής. Με τον τρόπο αυτό θα αύξανε το βεβαιωθέν ποσό του ΕΝΦΙΑ, το οποίο θα ξαναγυρνούσε στους ιδιοκτήτες ακινήτων όλης της επικράτειας που σήμερα πληρώνουν υπερβολικούς φόρους για την κατοχή ακινήτων.

    Το δίλημμα, όμως, είναι μεγάλο δεδομένων των συνθηκών. Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων βρίσκονται σε αναστολή εργασίας, ενώ όσοι είναι αυτοαπασχολούμενοι βλέπουν τα εισοδήματά τους να συρρικνώνονται. Το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής των αξιών θα οδηγούσε πολλούς μικρούς και μεγάλους ιδιοκτήτες να πληρώσουν περισσότερα, όχι μόνο στον ΕΝΦΙΑ, αλλά και στον συμπληρωματικό φόρο. Είναι ενδεικτικό ότι σήμερα 450.000 ιδιοκτήτες καταβάλλουν τον συμπληρωματικό φόρο του ΕΝΦΙΑ, καθώς έχουν περιουσία μεγαλύτερη των 250.000 ευρώ.

    Αν και δεν έχουν ληφθεί οι οριστικές αποφάσεις, στο υπουργείο Οικονομικών βρίσκεται σε εξέλιξη η άσκηση της ευθυγράμμισης των αντικειμενικών με τις εμπορικές αξίες και η επέκταση του αντικειμενικού συστήματος σε 3.000 νέες περιοχές σε όλη τη χώρα. Η ομάδα που έχει αναλάβει το έργο της αναπροσαρμογής ελέγχει τις εισηγήσεις των εκτιμητών, και συγκεκριμένα τις τιμές ζώνης για κάθε δήμο και οικισμό, και τις συγκρίνει με τα στοιχεία που διαθέτει από το Μητρώο Αξιών Μεταβιβάσεων Ακινήτων, τα μισθωτήρια συμβόλαια και τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Με την ολοκλήρωση της άσκησης καθορισμού των νέων τιμών ζώνης σε όλη τη χώρα θα αρχίσουν να ξεδιπλώνονται οι ανατροπές στο φορολογικό τοπίο των ακινήτων:

    ΕΝΦΙΑ: Ο φόρος για την ακίνητη περιουσία που θα κληθούν να πληρώσουν φέτος οι ιδιοκτήτες ακινήτων, όπως όλα δείχνουν, θα υπολογιστεί με βάση τις αξίες τις περυσινές. Αυτό σημαίνει ότι ο φόρος θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα με το 2020. Αυτό σημαίνει ότι η νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ 8% κατά μέσο όρο, για την οποία έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση, αναβάλλεται για το επόμενο έτος. Ο δημοσιονομικός χώρος 400-500 εκατ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα προκύψει από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξίων, και κυρίως από την επέκταση του συστήματος των τιμών ζώνης στις 3.000 νέες περιοχές σε όλη τη χώρα, θα χρησιμοποιηθεί για να εξουδετερωθούν οι επιβαρύνσεις που θα προκύψουν στον ΕΝΦΙΑ μετά την αναπροσαρμογή των αξιών.

    Συμπληρωματικός ΕΝΦΙΑ: Το μεγαλύτερο "αγκάθι" για το οικονομικό επιτελείο και την κυβέρνηση. Στο τραπέζι βρίσκεται το σενάριο της κατάργησης του συμπληρωματικού ΕΝΦΙΑ ή του περιορισμού του. Περίπου 450.000 φορολογούμενοι (φυσικά πρόσωπα) καλούνται κάθε χρόνο να πληρώσουν διπλό φόρο ακινήτων, αφού επωμίζονται κανονικά τον ΕΝΦΙΑ με τους συντελεστές που ισχύουν για όλους τους φορολογουμένους και επιπρόσθετα καλούνται να πληρώσουν επιπλέον φόρο με κλιμακωτούς συντελεστές από 0,15% έως και 1,15%. Η Επιτροπή Πισσαρίδη, στην έκθεσή της για το σχέδιο ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, εισηγείται την κατάργηση του συμπληρωματικού ΕΝΦΙΑ, καθώς, όπως αναφέρεται, θα έδινε ισχυρή ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη.

    Φόροι μεταβίβασης: Αφορολόγητες θα παραμείνουν και μετά την ενεργοποίηση των νέων αντικειμενικών αξιών οι περισσότερες μεταβιβάσεις και γονικές παροχές ακινήτων πρώτης κατοικίας, λόγω της διατήρησης των αφορολόγητων ορίων που εφαρμόζονται σήμερα. Ωστόσο, λόγω αύξησης των αντικειμενικών, ειδικά στις περιοχές που θα αποκτήσουν για πρώτη φορά τιμές ζώνης, οι αγοραπωλησίες ακινήτων θα κοστίζουν ακριβότερα και οι φόροι μεταβίβασης θα αυξηθούν υπέρμετρα. Βέβαια, σήμερα, λόγω της χαμηλής τους αξίας, δεν υπάρχει σχεδόν φόρος, είτε πρόκειται για πρώτη κατοικία είτε για δευτερεύουσα.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ