Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 09-Ιαν-2010 02:11

    Λ. Τσουκαλάς: Γιατί η Ελλάδα χρειάζεται την πυρηνική ενέργεια

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου



    Του Χάρη Φλουδόπουλου

    "Η πυρηνική ενέργεια είναι η μόνη πράσινη λύση, δεν υπάρχουν περιθώρια πειραματισμών με οραματικές λύσεις". Η φράση ανήκει στο συνιδρυτή της Greenpeace καθηγητή James Lovelock και μας την υπενθυμίζει στο "Κεφάλαιο" ο καθηγητής στο Purdue της Ιντιάνα Λευτέρης Τσουκαλάς. Ένθερμος υποστηρικτής της αξιοποίησης της πυρηνικής τεχνολογίας, ανήκει στους επιστήμονες εκείνους που υποστηρίζουν ότι η πυρηνική λύση είναι μονόδρομος για την ανθρωπότητα και για την Ελλάδα. 

    Η συζήτηση ξεκινά με ένα απλό ερώτημα: γιατί σήμερα μιλάμε για πυρηνική ενέργεια όταν υπάρχει η δυνατότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας; Χρειάζεται, απαντά, φθηνή ενέργεια βάσης και εάν κάποιος υποστηρίξει ότι μπορεί να αντικατασταθεί η ενέργεια βάσης με ανεμογεννήτριες απλώς ψεύδεται. Το παράδειγμα της Γερμανίας, λέει είναι χαρακτηριστικό. Στη χώρα η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ είναι 26GW περίπου δύο φορές η ισχύς της ΔΕΗ. Εκεί λοιπόν υπάρχουν περίοδοι που η παραγωγή φτάνει μετά βίας τα 100MW. Οι ΑΠΕ λοιπόν έχουν ένα όριο περίπου στο 30% των συνολικών αναγκών σε ηλεκτρενέργεια. Ποια είναι λοιπόν η λύση; Η λύση, που υποστηρίζει είναι ένα μείγμα που θα πρέπει να περιέχει φθηνή ενέργεια βάσης. Δεν υπάρχει άριστη λύση, υπάρχει η βέλτιστη.

    Το ζήτημα λοιπόν είναι ποιο αποτελεί αυτό το βέλτιστο μείγμα για την Ελλάδα. Στη χώρα μας οι ανάγκες μας σε ηλεκτρική ενέργεια φτάνουν περίπου τις 60 GWh. Στο μισό οι ανάγκες αυτές καλύπτονται από το εθνικό καύσιμο το λιγνίτη, που εξασφαλίζει δύο σημαντικές προϋποθέσεις του ενεργειακού εφοδιασμού όπως η ασφάλεια και το χαμηλό κόστος. Η τρίτη προϋπόθεση είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και η κοινωνική αποδοχή. Ωστόσο με τα νέα δεδομένα της πολιτικής για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η προϋπόθεση του χαμηλού κόστους θα πάψει να ισχύει. Το φθηνό καύσιμο, ο λιγνίτης γίνεται σιγά, σιγά ακριβό. 

    Κατά συνέπεια, επισημαίνει ο κ. Τσουκαλάς, χρειαζόμαστε ένα καύσιμο τουλάχιστον για την κάλυψη του 30% των αναγκών μας που θα δίνει αυτονομία, δε θα εκπέμπει ρύπους, θα προστατεύει από το αυξανόμενο κόστος που θα συνεπάγεται η ρύπανση, και θα είναι φθηνή ώστε να υποστηρίζει την οικονομική ανάπτυξη καθώς και την ανάπτυξη άλλων μορφών ενέργειας που σήμερα είναι ακριβές. Και εκεί δεν υπάρχει άλλη λύση παρά μόνο η πυρηνική. Αυτό εννοούμε όταν λέμε ότι η πυρηνική τεχνολογία είναι μονόδρομος.

    Για τον καθηγητή του Purdue αποτελεί μια πολύ υγιή οικονομικά επένδυση. Το λειτουργικό κόστος μιας πυρηνικής μονάδας ηλεκτροπαραγωγής είναι 1,5 λεπτό του ευρώ η κιλοβατώρα, ποσό στο οποίο περιλαμβάνεται το κόστος καύσιμου, το κόστος λειτουργίας και το κόστος αποδόμησης. 

    Σε ό,τι αφορά το κόστος κατασκευής είναι πιο εξειδικευμένο και διαφέρει ιστορικά ανάλογα με τη χώρα, τη χρονική περίοδο και το κόστος του χρήματος. Το πιο ενδιαφέρον παράδειγμα είναι το κόστος στη Γαλλία όπου υπήρξε τυποποίηση των μονάδων, με αποτέλεσμα στο λειτουργικό κόστος του 1,5 λεπτού του ευρώ να περιλαμβάνεται και η κατασκευή. 

    Το λογικό κόστος πρέπει να υπολογίζεται σήμερα περίπου στα 6 δισ. ευρώ, στο οποίο θα προστεθεί το κόστος χρηματοδότησης περίπου 5,4 δισ. ευρώ με τους τόκους 40 ετών, άλλα 2,4 δισ. ευρώ το κόστος λειτουργίας και 1 δισ. ευρώ η αποδόμηση. "Η συνολική λειτουργία για 60 χρόνια δηλαδή θα κοστίσει περίπου 15 δισ. ευρώ και με αυτή την επένδυση εξασφαλίζουμε μια ΄μπαταρία΄ που παράγει 25 χιλιάδες GWh το χρόνο για εξήντα χρόνια με κόστος  περίπου 1,5 λεπτό του ευρώ. Αλλά ας υποθέσουμε ότι η ΔΕΗ πουλάει την ενέργεια με 5 λεπτά του ευρώ. Θα έχει έσοδα στα 60 χρόνια 75 δισ. ευρώ χωρίς να υπολογίζονται τα κέρδη εξοικονόμησης εκπομπών ρύπων. Για να μην αναφερθούμε στις δραστηριότητες και την ανάπτυξη που μπορεί να υποστηριχθεί με κόστος κιλοβατώρας στο 1,5 σεντ" αναφέρει ο κ. Τσουκαλάς.

    Όσο για το θέμα των πυρηνικών αποβλήτων "το 95% του χρησιμοποιημένου καυσίμου ανακυκλώνεται και μόλις το 5% παραμένει ως κατάλοιπο, σε στέρεα μορφή. Και αυτό που μένει είναι υλικό που θα φανεί πολύ χρήσιμο στο μέλλον, καθώς πρόκειται για πολύτιμα ισότοπα. Και επιπλέον μιλάμε για πολύ μικρές ποσότητες. Για παράδειγμα από δύο αντιδραστήρες ενός σταθμού για 60 χρόνια τα κατάλοιπα επειδή από ανακύκλωση καταλαμβάνουν τον ίδιο χώρο με δύο ψυγεία κουζίνας. Και φυσικά αποθηκεύονται μέσα σε απόλυτα ελεγχόμενο και προφυλαγμένο περιβάλλον. Επιπλέον τα τέσσερα ισότοπα τυγχάνει να έχουν μέση ζωή περί τα 40 με 50 χρόνια. Πρόκειται λοιπόν για ένα τεχνικό πρόβλημα απόλυτα λυμένο και διαχειρίσιμο κατά πολύ υποδεέστερο του φόβου που δημιουργείται και που  σε ένα βαθμό λειτουργεί ως ανάχωμα για τη μη επέκταση της χρήσης της πυρηνικής τεχνολογίας", σημειώνει. 

    Για τον κ. Τσουκαλά, χωρίς την πυρηνική τεχνολογία η αποτροπή της κλιματικής αλλαγής είναι ουτοπική. "Το μεγαλύτερο ποσοστό παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα προέρχεται από την ηλεκτροπαραγωγή. Και το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Κίνα που πλέον δέχεται να συζητήσει το ενδεχόμενο να θέσει αριθμητικούς στόχους μείωσης των εκπομπών της σε ρύπους επειδή ακριβώς θέτει σε εφαρμογή μέχρι το 2025 το πλέον μεγαλεπήβολο πρόγραμμα στην ιστορία ανάπτυξης πυρηνικής τεχνολογίας, με περισσότερους από 50 αντιδραστήρες".

    Όλα αυτά μπορούν να εφαρμοστούν στην περίπτωση της Ελλάδας; "Η κατασκευή και λειτουργία πυρηνικών σταθμών θα δώσει τεράστια ώθηση στην οικονομία, ιδιαίτερα για μια χώρα που έχει παραγωγή τσιμέντων, μεταλλουργία, βιομηχανία καλωδίων, πυρηνικό καύσιμο, μπετονίτη και κατασκευαστική βιομηχανία. Η Κορέα για παράδειγμα μέχρι τη δεκαετία του ΄70 είχε μέτρια κατασκευαστική βιομηχανία, ενώ σήμερα είναι η πλέον ανταγωνιστική στην Ασία. Και αυτό γιατί φτιάχτηκαν 18 πυρηνικοί αντιδραστήρες, αποκτήθηκε τεχνογνωσία υψηλών προδιαγραφών, εκπαιδεύτηκε προσωπικό και σήμερα η χώρα απολαμβάνει σημαντικές υπεραξίες. Η Ελλάδα αναπτύχθηκε στηριζόμενη στο φθηνό λιγνίτη και το φθηνό εργατικό δυναμικό, φτάνοντας στις 26 μεγαλύτερες χώρες. Εάν θέλουμε να πάμε στο επόμενο βήμα στις πρώτες 20 ή 15 χώρες, χρειάζεται μια εθνική προσπάθεια ανάπτυξης. Το να καλύπτεις λοιπόν το 30% των αναγκών σου με πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα είναι ένα άλμα τεχνολογικό, οικονομικό, επιστημονικό, περιβαλλοντικό και βιομηχανικό" καταλήγει. 
     
    Τι απαντούν οι επικριτές για καύσιμα, απόβλητα και περιβάλλον 

    Οι πολέμιοι της πυρηνικής τεχνολογίας δεν στερούνται επιχειρημάτων: στέκονται στο υπερβολικό κόστος, τη σχετικά μικρή ωφέλεια, τη μεγάλη χρονική καθυστέρηση που συνεπάγεται η υλοποίηση πυρηνικών μονάδων αλλά και στην επιδείνωση των κινδύνων για την παγκόσμια ασφάλεια. 

    Η Greenpeace επισημαίνει ότι οι 439 εμπορικοί πυρηνικοί αντιδραστήρες που βρίσκονται σήμερα σε λειτουργία προμηθεύουν γύρω στο 15% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας ή αλλιώς το 6,5% της συνολικής παγκόσμιας ενεργειακής κατανάλωσης. Ο διπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος πυρηνικής ενέργειας των 372.000 γιγαβάτ (GWe) μέχρι το 2030 θα σήμαινε την κατασκευή εκατοντάδων νέων αντιδραστήρων. Όμως αυτό θα αύξανε το μερίδιο της πυρηνικής ενέργειας στην παγκόσμια ενεργειακή κατανάλωση μόλις πάνω από το 10% και θα μείωνε τις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά λιγότερο από 5%.

    Για το κόστος, η οργάνωση επισημαίνει ότι η πυρηνική ενέργεια είναι πολύ ακριβή. Τα έργα κατασκευής πυρηνικών αντιδραστήρων υπερβαίνουν σταθερά κατά πολύ τους προϋπολογισμούς τους. Οι δαπάνες κατασκευής συχνά είναι διπλάσιες των αρχικών εκτιμήσεων. Παρά τα 50 χρόνια εξέλιξης και σημαντικών επιδοτήσεων, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες εξακολουθούν να μην μπορούν να προσφέρουν δοκιμασμένη και αξιόπιστη τεχνολογία σε προβλέψιμο κόστος.

    Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Greenpeace οι επενδυτικές δαπάνες που απαιτούνται για να διπλασιαστεί η παγκόσμια πυρηνική ηλεκτροπαραγωγική ικανότητα, και να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά λιγότερο από 5%, θα κυμαινόταν μεταξύ 2 και 3 τρισ. δολαρίων. Πρόσθετες δαπάνες προκύπτουν από τη συντήρηση και τη λειτουργία, καθώς και από τα καύσιμα. Η έλλειψη ουρανίου στις παγκόσμιες αγορές εκτοξεύει το συνολικό κόστος ακόμη ψηλότερα. Τέλος, υπάρχουν μελλοντικές δαπάνες για την απενεργοποίηση των αντιδραστήρων και τη διάθεση των ραδιενεργών αποβλήτων. Αυτές οι δαπάνες είναι δύσκολο να εκτιμηθούν αλλά με βάση τις εκτιμήσεις της οργάνωσης θα ανέρχονταν σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια, αν όχι τρισεκατομμύρια δολάρια. Όσο για το χρόνο ανάπτυξης πυρηνικής μονάδας, ακόμη και σε χώρες με ήδη εγκατεστημένα πυρηνικά κατά κανόνα απαιτείται περισσότερο από μία δεκαετία.

    Παρά τις επενδύσεις και την έρευνα ακόμη δεν έχει ανακαλυφθεί κάποιος αξιόπιστος τρόπος διαχείρισης των αποβλήτων, λέει η οργάνωση. Ένας μέσος πυρηνικός αντιδραστήρας παράγει ετησίως 20-30 τόνους χρησιμοποιημένων καυσίμων, που παραμένουν ραδιενεργά επί εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια. 
    Κατά συνέπεια, το να προτείνει κανείς πυρηνική επέκταση στο όνομα των κλιματικών αλλαγών σημαίνει στην ουσία ότι εισάγει μια μεγάλη απειλή, δυνητικά καταστροφική για την υγεία, το περιβάλλον και την ασφάλεια, στη θέση μιας άλλης, διατείνεται η Greenpeace. 

    * Αναδημοσίευση από το Κεφάλαιο της 31ης Δεκεμβρίου

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ