Την εκτίμησή του ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει πολύ σημαντική θέση στη διεθνή ψηφιακή οικονομία που διαμορφώνεται αυτήν τη στιγμή, εξέφρασε σε συνέντευξή του στο Capital.gr, o γνωστός futurist, Gerd Lenhard. "Η Ελλάδα έχει τεράστια πλεονεκτήματα. Πολλοί θα ήθελαν να ζουν εδώ και να συμβάλλουν σε αυτό το αναπτυσσόμενο νέο ψηφιακό οικοσύστημα. Θα πρέπει όμως να δοθούν κίνητρα”, δήλωσε ο ίδιος, ενώ αναφερόμενος στην ελληνική κρίση, είπε: "μια μεγάλη κρίση είναι μια ευκαιρία".

Παράλληλα ο ίδιος εκτιμά πως η τρέχουσα κρίση στην Ευρώπη θα τελειώσει σε δύο χρόνια, ενώ προσθέτει πως "ο μόνος δρόμος για την εξέλιξη είναι όλοι οι Ευρωπαίοι να συνασπιστούν και να δημιουργήσουν μια παγκόσμια δύναμη που θα είναι σε θέση να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα, στη βάση μάλιστα της ηθικής, του ανθρωπισμού και των αξιών της Ευρώπης". "Χρειαζόμαστε πανευρωπαϊκή ηγεσία που μπορεί να σκέφτεται και να δρα λαμβάνοντας υπόψη όλες τις κουλτούρες", είπε.

Επίσης, ο κ. Lenhard μίλησε για μέγα-αλλαγές στην τεχνολογία τα επόμενα 20 χρόνια που θα κάνουν το internet να φαίνεται σαν κάτι πραγματικά μικρό. "Οι δύο βασικοί παράγοντες είναι οι έξυπνες μηχανές και η τεχνητή νοημοσύνη, που τα επόμενα 15 χρόνια θα εκτελούν τις περισσότερες από τις εργασίες που γίνονται αυτήν τη στιγμή από ανθρώπους, και η επεξεργασία του ανθρώπινου γονιδιώματος, που θα μας επιτρέψει να νικήσουμε τον καρκίνο και να επεξεργαστούμε/ προγραμματίσουμε τα ίδια μας τα γονίδια".

Συνέντευξη στην Αΐντα Κίτου

Κύριε Leonhard, μπορείτε καταρχάς να μας πείτε κάποια στοιχεία για τον τίτλο σας; Τι ακριβώς σημαίνει ο όρος futurist (μελλοντιστής);

Με αφορμή αυτήν την ερώτηση έχει νομίζω σημασία να διευκρινίσουμε ότι ως futurist δεν προβλέπω το μέλλον, αλλά κατά βάση το παρατηρώ. Προσπαθώ στην ουσία να εμβαθύνω στο τι θα μπορούσε να συμβεί σε 5-7 χρόνια από τώρα και σε αυτό το πλαίσιο "επανέρχομαι στο παρόν" για να βοηθήσω τους πελάτες μου να ανακαλύψουν ένα νέο μέλλον και να το δημιουργήσουν για τον εαυτό τους. Το μέλλον άλλωστε είναι κάτι που δημιουργούμε, όχι απλά κάτι που μας συμβαίνει. Βασικό στοιχείο του δικού μου ρόλου είναι να κάνω τους πελάτες μου δεκτικούς στην έννοια του ουσιαστικού εκσυγχρονισμού (futurization). Το μέλλον είναι ήδη εδώ απλά δεν του έχουν δώσει ακόμα σημασία.

Μια από τις θέσεις που έχετε διατυπώσει είναι ότι ‘η ανθρωπότητα θα αλλάξει περισσότερο τα επόμενα 20 χρόνια σε σχέση με τα προηγούμενα 300 χρόνια’. Μπορείτε να μας περιγράψετε κάποιες από τις βασικές αλλαγές που αναμένετε;

Στην ουσία παρατηρούμε τα επιστημονικά επιτεύγματα να διαδέχονται το ένα το άλλο: έξυπνες μηχανές και deep learning, νέες τεχνολογίες μπαταρίας και ηλιακοί συλλέκτες που είναι 98% πιο οικονομικοί σε σχέση με 10 χρόνια πριν, ακόμα πιο γρήγορα δίκτυα κινητής, επεξεργασία του ανθρώπινου γονιδιώματος, αυτοκινούμενα οχήματα. Βρισκόμαστε στο σημείο απογείωσης μιας εκθετικής καμπύλης τεχνολογικής ανάπτυξης και αναμένουμε εξελίξεις κατά τα επόμενα 20 χρόνια που θα κάνουν το internet να φαίνεται σαν κάτι πραγματικά μικρό.

Ποιες πιστεύετε ότι θα είναι οι βασικές τάσεις στην τεχνολογία, την πολιτική, την οικονομία και τα social media στα επόμενα 5 χρόνια;

Προσωπικά αποκαλώ αυτές τις τάσεις ως μέγα-αλλαγές (megashifts - www.megashifts.com): digitization, datafication, cognification, automation, virtualization, robotization, anticipation, augmentation. Κάθε επιχείρηση (και κάθε στέλεχος – ίσως ακόμα και η ίδια η κυβέρνηση) θα πρέπει να αντιληφθεί αυτές τις αλλαγές. Οι δύο βασικοί παράγοντες είναι οι έξυπνες μηχανές και η τεχνητή νοημοσύνη, που τα επόμενα 15 χρόνια θα εκτελούν τις περισσότερες από τις εργασίες που γίνονται αυτήν τη στιγμή από ανθρώπους, και η επεξεργασία του ανθρώπινου γονιδιώματος, που θα μας επιτρέψει να νικήσουμε τον καρκίνο και να επεξεργαστούμε/ προγραμματίσουμε τα ίδια μας τα γονίδια. Και οι δύο αυτές εξελίξεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έναν παράδεισο ή μια κόλαση. Γι’ αυτό είναι απαραίτητη η επίβλεψη και η ηγεσία ώστε να μας βοηθήσουν να κρατήσουμε τα θετικά αυτών των εξελίξεων στο 90% και να περιορίσουμε τα αρνητικά στο 10%.

Φαντάζομαι ότι έχετε παρακολουθήσει την κρίση στην Ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια, με την Ελλάδα να είναι πλέον η μοναδική χώρα που βρίσκεται ακόμα σε πρόγραμμα διάσωσης. Πιστεύετε ότι υπάρχει διέξοδος από αυτήν την κατάσταση στο άμεσο μέλλον; Ποιες είναι οι προβλέψεις σας για το μέλλον της Ελλάδας;

Επεξεργάζομαι ήδη σενάρια σε αυτό το πλαίσιο, αλλά όπως αναφέρει και ο Peter Drucker μια μεγάλη κρίση είναι και μια ευκαιρία. Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει πολύ σημαντική θέση στη διεθνή ψηφιακή οικονομία που διαμορφώνεται αυτήν τη στιγμή – δεν υπάρχει λόγος να το αφήσει αυτό στη Σιγκαπούρη ή τη Λισαβόνα (οι οποίες ήδη καταβάλουν σημαντική προσπάθεια σε αυτήν την κατεύθυνση), το Τελ Αβίβ, το Βερολίνο ή ακόμα και το Λονδίνο. Η Ελλάδα έχει τεράστια πλεονεκτήματα. Πολλοί θα ήθελαν να ζουν εδώ και να συμβάλλουν σε αυτό το αναπτυσσόμενο νέο ψηφιακό οικοσύστημα. Θα πρέπει όμως να δοθούν κίνητρα. Σταδιακά διαμορφώνεται μια κατάσταση όπου μικρές χώρες μπορούν να διεκδικήσουν μια θέση 100 φορές υψηλότερη σε σχέση με το μέγεθός τους, στην κυριολεξία, αρκεί να σχεδιάσουν σωστά το μέλλον τους. Υπάρχουν, για παράδειγμα, τεράστιες ευκαιρίες σε μια οικονομία όπου η εργασία πλέον παρέχεται με προσωρινές συμβάσεις έργων από ανεξάρτητους συνεργάτες και εξ’ αποστάσεως.

Όλα αυτά απαιτούν φυσικά μια στροφή στην κουλτούρα και την πολιτική. Μια στροφή βάσει της οποίας θα δημιουργηθεί μια στρατηγική ‘από το μέλλον’ και όχι ‘από το παρελθόν’, με σεβασμό πάντα στις παραδόσεις και την κληρονομία της Ελληνικής κοινωνίας.

Έχετε δηλώσει ότι στο μέλλον θα δημιουργηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. Δεδομένης της ανόδου του ευρωσκεπτικισμού και της πολιτικής αβεβαιότητας που υπάρχει αυτήν τη στιγμή στην Ευρώπη, θεωρείτε ότι αυτό είναι ακόμα εφικτό;

Ναι. Πιστεύω ότι ο μόνος δρόμος για την εξέλιξη είναι όλοι οι Ευρωπαίοι να συνασπιστούν και να δημιουργήσουν μια παγκόσμια δύναμη που θα είναι σε θέση να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα, στη βάση μάλιστα της ηθικής, του ανθρωπισμού και των αξιών της Ευρώπης. Θα εξοικονομήσουμε τρισεκατομμύρια ευρώ στην άμυνα, την έρευνα και την ενέργεια, αν συνεργαστούμε ουσιαστικά σε αυτά που θα καθορίσουν το μέλλον μας: ενέργεια, τρόφιμα, νερό, ασφάλεια, εκπαίδευση και απασχόληση. Πιστεύω ότι η τρέχουσα κρίση θα τελειώσει σε λιγότερο από 2 χρόνια, σε συνέχεια και της καταστροφικής διακυβέρνησης της Αμερικής από τον Donald Trump. Χρειαζόμαστε πανευρωπαϊκή ηγεσία που μπορεί να σκέφτεται και να δρα λαμβάνοντας υπόψη όλες τις κουλτούρες – σε επίπεδο φιλοσοφίας οι Έλληνες έχουν φυσικά το κατάλληλο υπόβαθρο σε αυτήν την κατεύθυνση.

Ποια είναι η άποψη σας για τα ψηφιακά νομίσματα όπως το bitcoin. Πιστεύετε ότι θα επικρατήσουν στο κοντινό μέλλον;

Θα έλεγα ότι τα Blockchain προϊόντα, υπηρεσίες και πλατφόρμες είναι αναπόφευκτα, ακριβώς όπως συνέβη και με το internet, όμως στο πραγματικό blockchain δεν υπάρχει κεντρικός έλεγχος, κάτι που προφανώς δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από τις κυβερνήσεις. Άρα θα χρειαστούν 5-8 χρόνια για να γίνει πραγματικότητα.

Πριν από περίπου 30 χρόνια, ο James Cameron δημιούργησε την ταινία ‘Εξολοθρευτής’ στην οποία οι μηχανές καταλαμβάνουν τον κόσμο στο κοντινό μέλλον, κατευθυνόμενες από ένα συνθετικό δίκτυο έξυπνων μηχανών με την ονομασία Skynet. Βλέπετε οποιαδήποτε απειλή σε θέματα ασφάλειας όσο αυξάνεται η σύνδεση των μηχανών;

Δεν βλέπω κάποια τέτοια εξέλιξη, τουλάχιστον για τα επόμενα 50 χρόνια. Οι μηχανές απέχουν αρκετά από το να γίνουν σαν τους ανθρώπους. Όπως μου αρέσει να λέω, η τεχνητή νοημοσύνη είναι λίγο σαν τα πλαστικά λουλούδια – πολύ ενδιαφέρουσα και χρήσιμη αλλά της λείπει η ίδια η ύπαρξη. Η πραγματική απειλή έγκειται στο γεγονός ότι επιτρέπουμε στις μηχανές να εκλαμβάνονται ως άνθρωποι, τους δίνουμε υπερβολική δύναμη και γινόμαστε αρκετά σαν εκείνες.

Ανθρωπότητα εναντίον Τεχνολογίας. Ποιες πιστεύετε ότι είναι οι μεγαλύτερες απειλές από την αλληλεπίδραση τους;

Η αλληλεπίδραση είναι κατά 90% θετική και θα αλλάξει τον κόσμο μας προς το καλύτερο. Θα πρέπει όμως να αποκτήσουμε έλεγχο στη διαδικασία και να εξασφαλίσουμε ότι το 10% των αρνητικών συνεπειών δεν θα εξελιχθεί σε 50%. Σε αυτό το ποσοστό εντάσσονται η ελεύθερη λήψη αποφάσεων από μηχανές, το φιλτράρισμα των ειδήσεων από διαδικτυακούς αλγόριθμους (με αποτέλεσμα να μη φθάνει σε εμάς οτιδήποτε με αντίθετη άποψη, άρα μια διαστρεβλωμένη πραγματικότητα – filter bubbles), η ζωή μέσα από την προσομοίωσή της (και τελικά το να είμαστε ερωτευμένοι με οθόνες και μηχανές), καθώς και πολλά άλλα.