Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 14-Ιουν-2013 10:01

    Το σημειωματάριο του Βερολίνου

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ulrike Guérot

    Σε ένα χρόνο από τώρα, στο τέλος του Μαΐου του 2014, θα εκλεγεί νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πριν από αυτό, το Σεπτέμβριο, οι Γερμανοί θα ψηφίσουν, θα αποφασίσουν εάν θέλουν να κρατήσουν ή να διώξουν την Angela Merkel και τη σύνθεση του κυβερνώντος συνασπισμού. 

    Το ECFR χρησιμοποιεί αυτή την ευκαιρία για να ξεκινήσει μια νέα σειρά δημοσιεύσεων για το ιστολόγιό του, το «Berlin Notebook» (Σημειωματάριο του Βερολίνου). Η ιδέα του δεν είναι μόνο να παρακολουθήσει στενά τις εκλογές από το Βερολίνο και να ασχοληθεί με τα διάφορα ερωτήματα που θα προκύψουν, αλλά να παρακολουθήσει επίσης τις μετατοπίσεις και αλλαγές στο εσωτερικό της νέας γερμανικής κυβέρνησης κατά τους μήνες πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτό θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε το κατά πόσο ή όχι το έτος 2014 θα είναι ένα κρίσιμο σημείο. Αν θα γίνει η στιγμή που η ίδια η Ευρώπη θα συμφιλιωθεί με τους πολίτες της, θα ασχοληθεί σοβαρά με την ενοποίηση, θα ξεκινήσει την οικοδόμηση μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής δημοκρατίας και θα αφήσει πίσω της μερικές παλιομοδίτικες έννοιες της κυριαρχίας και του εθνικισμού. 

    Κοιτάζοντας πίσω, η ιστορική χρονολογική σειρά 1913-2014 είναι σημαντική: στο θαυμάσιο βιβλίο του «Τα χρόνια του ιλίγγου», ο Philipp Blom υποστηρίζει ότι ο 19ος αιώνας χρειάστηκε μια δεκαετία για να πεθάνει. Μεταξύ του 1900 και του 1914 οι άνθρωποι ήταν ανήσυχοι για την ταχύτητα των αλλαγών που συνέβαιναν, τότε οι αλλαγές δεν ήταν το διαδίκτυο και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αλλά ο τηλέγραφος και τα αεροπλάνα. Είχαν διαισθανθεί πως κάτι νέο υπήρχε στον ορίζοντα, αλλά δεν ήξεραν τί. Με τον ίδιο τρόπο, τώρα βιώνουμε τον αργό θάνατο του 20ου αιώνα. Οι τεκτονικές πλάκες μετατοπίζονται. 

    Σχεδόν όλα τα πρότυπα που ίσχυαν στην Ευρώπη για τόσο πολύ καιρό, η σταθερότητα, η κοινωνική ασφάλιση και η ισότητα, πόσο μάλλον η παγκόσμια στρατηγική και οικονομική υπεροχή της «Δύσης», έχουν τουλάχιστον αμφισβητηθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Έτσι, ακόμη και χωρίς την παρουσία του πολέμου, η δημοκρατία θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο στην Ευρώπη. Ο κίνδυνος δεν είναι πλέον, όπως το έθεσε η Merkel κατά την έναρξη της κρίσης του ευρώ, ότι «αν το ευρώ αποτύχει, αποτυγχάνει και η Ευρώπη», αλλά το ότι, αν το ευρώ παραμείνει στη σημερινή του μορφή χωρίς νομιμότητα, η ευρωπαϊκή δημοκρατία βρίσκεται σε κίνδυνο. Εμφανώς, το επιχείρημα «περισσότερη Ευρώπη» βρίσκεται υπό πίεση από πολλές λαϊκιστικές φωνές και δυνάμεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Αλλά ίσως να βρίσκεται στον ορίζοντα ένα πιο θεμιτό, μια «διαφορετική Ευρώπη». 

    Η κυρίαρχη διάθεση της διεθνούς κοινότητας είναι ήδη «όλα τα μάτια στο Βερολίνο». Η, άτυχη, δυναμική μεταξύ των προσεχών γερμανικών εκλογών και των εκλογών του ΕΚ θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ότι εάν η Γερμανία δεν σηματοδοτήσει κάποια αλλαγή πολιτικής (ή τουλάχιστον κάποιο συμβιβασμό με τα επιχειρήματα του Ευρωπαϊκού Νότου) οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να μετατραπούν σε μια αντιγερμανική ψηφοφορία. Και πράγματι: το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών είναι το κλειδί για το μέλλον της Ευρώπης και της προόδου με το ευρώ. Τίποτα δεν συμβαίνει χωρίς, πόσο μάλλον εναντίον της Γερμανίας. Ο «τυχαίος ηγεμών» θα πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη, όπως και να είναι η νέα κυβέρνηση. Αν και περίπου το 60% των Γερμανών σε όλα τα κόμματα είναι λίγο-πολύ ευχαριστημένο με την Angela Merkel, πολλοί εκτός Γερμανίας, ειδικά στο Νότο της Ευρώπης, όχι μόνο θέλουν την ανακούφιση από τις πολιτικές λιτότητας, αλλά απαιτούν και μια συμβολική κίνηση που σηματοδοτεί ξεκάθαρα την αλλαγή πολιτικής. Ωστόσο, όπως αποκάλυψε πρόσφατα η Pew-Review, κοντά στο 70% των ανθρώπων στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία έχουν κουραστεί με τις πολιτικές λιτότητας που προέρχονται από τις Βρυξέλλες, είναι θυμωμένοι με τις κυβερνήσεις τους, και περισσότερο ή λιγότερο σιωπηρά, κατηγορούν τη Γερμανία για την κατάστασή τους.

    Υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ Βορρά και Νότου. Στα έθνη οφειλέτες, οι πολίτες διαμαρτύρονται κατά των Βρυξελλών και της Ευρώπης, αλλά είναι ακόμα πιο απογοητευμένοι από τις ίδιες τις κυβερνήσεις τους. Στις χώρες πιστώτριες (πρώτα από όλα στη Γερμανία), από την άλλη πλευρά, οι πολίτες μπορεί να μην είναι ευχαριστημένοι με την Ευρώπη και μπορεί να είναι ιδιαίτερα φοβισμένοι από την Transferunion, αλλά έχουν πίστη ότι οι κυβερνήσεις τους (ειδικά η Angela Merkel) θα τους προστατέψουν. Εν τω μεταξύ, ως δείκτης της διάθεσης των ελίτ και του λαού, το συνταγματικό δικαστήριο της Γερμανίας εκδικάζει αγωγές σχετικά με τη συνταγματικότητα των πρόσφατων εξελίξεων στην Ευρωζώνη (όπως αυτή την εβδομάδα σχετικά με τη νομιμότητα της δέσμευσης της ΕΚΤ να σώσει το ευρώ). 

    Ο μεγαλύτερος ταραχοποιός στη σημερινή εξίσωση είναι το AFD, Alternative for Deutschland. Θα συγκεντρώσει παραπάνω από το 5% των ψήφων και θα μπει στη νέα Bundestag; Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις του δίνουν μόνο περίπου 3%. Ο πραγματικός κίνδυνος, ωστόσο, είναι ότι το AFD θα κλέψει είτε πολύτιμες ψήφους από τους Φιλελεύθερους (FDP) και τους Συντηρητικούς (CDU), έτσι ώστε να μην έχουν αρκετές ψήφους για να σχηματίσουν μια συμμαχία, ή ότι το FDP θα γίνει μάρτυρας μιας απρόβλεπτης έκρηξης, όπως στις πρόσφατες εκλογές στην Κάτω Σαξονία, συγκεντρώνοντας πολλούς ψηφοφόρους του AFD την τελευταία στιγμή και μετατρέποντας το FDP σε ένα είδος συνασπισμού εγγενούς στο AFD: μια λίγο-πολύ σιωπηρή δύναμη κατά του ευρώ, ή, τουλάχιστον, ένα βαθιά διασπασμένο κόμμα που θα συνεχίσει την εν μέρει στρατηγική σκαλώματος του ευρώ και της ενοποίησης εντός της κυβέρνησης. 

    Ωστόσο, τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων φαίνεται να βλέπουν μία μόνο πτυχή της φαινομενικά περίπλοκης κατάστασης στο Βερολίνο και του πώς βλέπει τη Γερμανία ο έξω κόσμος: ενώ η οργή κατά του Βερολίνου φαίνεται να αυξάνεται από την πλευρά της πολιτικής και μεταξύ των πολιτικών ελίτ στο Νότο, η συμπάθεια των ανθρώπων για τη Γερμανία από πολιτιστική άποψη μεγαλώνει: μετά από μια πρόσφατη δημοσκόπηση του BBC, η Γερμανία κατατάσσεται στο υψηλότερο σημείο στην καμπύλη συμπάθειας ανάμεσα σε 25 χώρες. Αυτό είναι ένα παράδοξο που δείχνει πως υπάρχει ένα σχίσμα ανάμεσα στην πολιτική και τον πολιτισμό. Η Γερμανία είναι μοδάτη και το Βερολίνο είναι ακόμα πιο μοντέρνο, πώς συνενώνονται αυτές οι δύο εντυπώσεις από την πολιτική και τον πολιτισμό; Αυτό το νέο ιστολόγιο θα προσπαθήσει να δώσει απαντήσεις, εντυπώσεις, υποδείξεις και παρατηρήσεις σχετικά με αυτές τις εξελίξεις. 

    Δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Οι γερμανικές εκλογές εξακολουθούν να είναι ανοιχτές και οι πιθανότητες ότι όλοι όσοι εκτός της χώρας που δε μπορούν να ψηφίσουν θα πάρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα κι ένα σαφές μήνυμα για την αλλαγή που ελπίζουν είναι σε εκκρεμότητα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ανεπάρκεια της ευρωπαϊκής δημοκρατίας: το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών θα έχει αντίκτυπο στους περισσότερους, αν όχι σε όλους τους πολίτες της Ευρώπης. Αλλά μόνο λίγοι έχουν δικαίωμα να ψηφίσουν! 

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://www.ecfr.eu/blog/entry/the_berlin_notebook

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ