Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 29-Δεκ-2012 00:04

    Η ώρα της υποχρεωτικής ιδιωτικής ασφάλισης για όλους

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Στις εταιρείες του κλάδου θα πρέπει να ανατεθεί ο ρόλος της κάλυψης των απωλειών σε συντάξεις και παροχές υγείας που προκύπτουν από το μνημόνιο




    Υπέρ της «αυτόματης (ή υποχρεωτικής) εγγραφής όλων ίων εργαζομένων στις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες -παράλληλα με την αυτόματη εγγραφή στον ΕΟ-ΠΥΥ- τάσσεται η Τράπεζα της Ελλάδος στην τελευταία έκθεσή της. Σ΄ αυτήν αφιερώνεται ένα δεκασέλιδο ένθετο, στο οποίο η ΤτΕ αναλύει εκτεταμένα τα θετικά αποτελέσματα της πρόσφατης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης (2010) στη βιωσιμότητα των Ταμείων και καταλήγει στην ανάγκη δυναμικής αξιοποίησης της επαγγελματικής και, κυρίως, της ιδιωτικής ασφάλισης στην Ελλάδα.

    Στόχος, όπως επισημαίνεται, είναι με αυτόν τον τρόπο να αντιμετωπιστούν οι «μνημονιακές» απώλειες στις κύριες και επικουρικές συντάξεις, αλλά και στις ασφαλιστικές παροχές των ασφαλισμένων. Το ενδιαφέρον είναι ότι ίο σχέδιο αυτό δεν αφήνει απ΄ έξω ακόμα και όσους χάνουν τη δουλειά τους!

    Μιλώντας στο «Κ», κορυφαίο στέλεχος πολύ μεγάλης ασφαλιστικής εταιρείας που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα (η οποία -θεωρητικά- θα είχε κάθε συμφέρον από ένα τέτοιο άνοιγμα της ασφαλιστικής αγοράς της χώρας) αποδίδει σε «πρωτοβουλία της τρόικας» αυτήν την πρόταση. Υπαγορεύεται, δε, από τη «λογική της ιδιωτικοποίησης των πάντων, λόγω της παράλυσης του ελληνικού δημόσιου τομέα», επισημαίνει η ίδια πηγή.

    Παρόμοιες πιέσεις είχαν ανιχνευθεί και το 2011, όταν, με όχημα ένα πιλοτικό πρόγραμμα κρατικής-κοινοτικής επιδότησης των ασφαλιστικών εταιρειών για την παροχή υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγείας σε ανασφάλιστους ανέργους, η τρόικα θέλησε -χωρίς αποτέλεσμα- να ανοίξει το ζήτημα της υποχρεωτικής ιδιωτικής ασφάλισης και των εργαζομένων...

    Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, από τη μεριά της, αρνήθηκε να σχολιάσει στο «Κ» τη συγκεκριμένη πρόταση της ΤτΕ, σημειώνοντας πως αυτή αντιπροσωπεύει αποκλειστικά τις απόψεις του διοικητικού συμβουλίου της, το οποίο έχει έναν ανεξάρτητο -από την κυβέρνηση- θεσμικό ρόλο, και πως η υποχρεωτική ιδιωτική ασφάλιση δεν υπάρχει επί του παρόντος στην ατζέντα της κυβέρνησης.

    Ωστόσο, η ΤτΕ υποστηρίζει ότι με την «υποχρεωτική ιδιωτική ασφάλιση» (κάθε εργαζομένου, από τη στιγμή που προσλαμβάνεται) «θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί εν μέρει η μειωμένη επάρκεια των συντάξεων των ατόμων με τα χαμηλότερα εισοδήματα και όσων δεν έχουν μόνιμη απασχόληση».

    Η μειωμένη επάρκεια των συντάξεων μετά την «προσαρμογή» τους δεν οφείλεται μόνο στις μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων (λόγω της μείωσης των εισοδημάτων τους), στην ανεργία κ.λπ., αλλά και στο γεγονός ότι με τον νέο ασφαλιστικό νόμο (Ν. 3863/2010) θα μειωθεί μακροπρόθεσμα, από το 2015 και έπειτα, στο 49,6% το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης (της σύνταξης σε σχέση με τον μισθό). Το 2007, το ποσοστό αναπλήρωσης -για παράδειγμα- για τους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ ανερχόταν στο 84,2%.

    Συνεπώς, οι συνταξιούχοι σε δύο χρόνια από σήμερα θα λαμβάνουν μεσοσταθμικά και σταδιακά 40% λιγότερη σύνταξη από εκείνη που λαμβάνουν οι σημερινοί, ανεξάρτητα από τις μειώσεις που έχουν υποστεί έως τώρα (συμπεριλαμβανομένης εκείνης που θα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2013).
    Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με την τελευταία σχετική έκθεση της Κομισιόν, διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος, καθώς η μεταβολή της συνταξιοδοτικής δαπάνης θα περιοριστεί έως το 2060 στο 1% του ΑΕΠ, αντί του 12,4% που θα ήταν χωρίς αυτήν.

    Ο βασικότερος, όμως, ανασταλτικός παράγοντας για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού γίνεται πλέον το ποσοστό της απασχόλησης και όχι το σχετικό ύψος των συντάξεων, το ποσοστό κάλυψης και η πληθυσμιακή γήρανση.

    [[pagebreak]]

    Οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για την ανεργία το 2010, οπότε και θεσπίστηκε η τελευταία μεταρρύθμιση ήταν εξαιρετικά ευνοϊκότερες, όπως παραδέχεται στο «Κ» αρμόδιος υπηρεσιακός παράγοντας του υπ. Εργασίας σε σχέση με σήμερα. Συγκεκριμένα, πριν από δυόμισι χρόνια, όταν δηλαδή γραφόταν το «βιώσιμο» σημερινό ασφαλιστικό, το ΔΝΤ προέβλεπε μέσο ποσοστό ανεργίας 14,2% για την περίοδο 2011-2015. Αντίθετα, οι τελευταίες προβλέψεις της Κομισιόν φέρνουν το μέσο ποσοστό ανεργίας για την ίδια περίοδο στο 21,6%, δηλαδή πάνω επτά ποσοστιαίες μονάδες απ΄ ό,τι προέβλεπε το ΔΝΤ παλιότερα. Οι μεγαλύτεροι χαμένοι από την απρόβλεπτη εκτίναξη της ανεργίας είναι οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης (ΙΚΑ κ.λπ.), καθώς σχεδόν 2 στα 3 ευρώ που μπαίνουν στα ταμεία τους προέρχονται από τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών. Η έως τώρα «μνημονιακή» εμπειρία της σχέσης ανεργίας-εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές δείχνει πως κάθε αύξηση της ανεργίας κατά 1 ποσοστιαία μονάδα στερεί 1,5%-3% των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία...

    Αδυναμίες και δυνατότητες
    Από την άλλη μεριά, η ΤτΕ δεν υποστηρίζει άκριτα την υποχρεωτική ιδιωτική ασφάλιση (ως αντίβαρο στις δραματικά μειωμένες συντάξεις που θα δίνουν τα ασφαλιστικά ταμεία), αλλά αναγνωρίζει δύο βασικά εμπόδια στην εφαρμογή μιας τέτοιας τολμηρής αλλαγής: την εκτεταμένη παραοικονομία που υπάρχει στην Ελλάδα (πάνω από το 24% του επίσημου ΑΕΠ), αλλά και τους κίνδυνους των κεφαλαιοποιητικών ασφαλιστικών συστημάτων, λόγω της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης.

    Εξάλλου, η ίδια η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων, στη δημοσίευση της τελευταίας εξαμηνιαίας αναφοράς την περασμένη εβδομάδα, τονίζει ότι «οι αδύναμες οικονομικές προοπτικές, οι αυξημένες οικονομικές ανισορροπίες και η πιθανότητα ενός παρατεταμένου περιβάλλοντος χαμηλών επιτοκίων δημιουργούν αρνητικές μεσοπρόθεσμες προοπτικές για την οικονομική ευρωστία των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών και επαγγελματικών συνταξιοδοτικών τομέων». Κορυφαίο στέλεχος της ασφαλιστικής αγοράς σημείωσε στο «Κ» πως μια τέτοια τολμηρή αλλαγή θα πρέπει να είχε τα εξής χαρακτηριστικά:

    • Η ιδιωτική ασφάλιση να μην αντικαθιστά πλήρως την κοινωνική ασφάλιση, αλλά να λειτουργεί προαιρετικά (δηλαδή λίγο-πολύ όπως σήμερα) και, φυσικά, συμπληρωματικά. Εξάλλου, περισσότερες ασφαλιστικές τάσσονται επί του παρόντος υπέρ της Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και όχι της αποκλειστικής ανάληψης της ασφάλισης-σύνταξης από μέρους τους. Περαιτέρω, οι έννοιες «ιδιωτικό» και... «υποχρεωτικό» δεν μπορούν να συνδυαστούν, ενώ η αντικατάσταση του σημερινού δημόσιου μονοπώλιου στην (αναιμική) ασφαλιστική αγορά από ένα ιδιωτικό μονοπώλιο (ή, έστω, ολιγοπώλιο) δεν θα μπορούσε να είναι βιώσιμη εξέλιξη, επισημαίνει η ίδια πηγή.

    • Η χρηματοδότηση της ιδιωτικής ασφάλισης θα πρέπει να είναι τριμερής, δηλαδή να προέρχεται από τον εργοδότη, τον εργαζόμενο και το κράτος, όπως και στην περίπτωση της κοινωνικής ασφάλισης. Από την άλλη μεριά, η ιδιωτική ασφάλιση θα μπορεί να παρέχει υπηρεσίες υψηλότερου επιπέδου από εκείνες που παρέχει σήμερα το καταρρέον Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ), ενώ οι ασφαλιστικές παροχές πρέπει να συνεχίζονται ακόμα και αν ο εργαζόμενος απολυθεί και για όσο χρονικό διάστημα παραμένει άνεργος.

    • Μόνο μ΄ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα δίχτυ διασφάλισης ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος - όχι μόνο με παροχές σε χρήμα, αλλά και σε «είδος» (υπηρεσίες υγείας, φάρμακα), για τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα, τα οποία αυξάνονται ραγδαία, λόγω της κρίσης και της μνημονιακής λιτότητας. Η ίδια πηγή επισημαίνει πως, αντί να δίδονται υψηλές αποζημιώσεις απόλυσης -οι οποίες αποτελούν, εξάλλου, και αντικίνητρο δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης από τους εργοδότες-, θα ήταν προτιμότερο να χρηματοδοτείται η πρόνοια των ανέργων.

    Πρότυπο η Νέα Ζηλανδία
    Δεκατέσσερις χώρες στον κόσμο έχουν καταστήσει υποχρεωτική την ιδιωτική ασφάλιση, καλύπτοντας πάνω από ίο 50% των ηλικιών 15-64 ετών, σύμφωνα με την ΤτΕ. Μεταξύ αυτών είναι η Γερμανία, η Ιταλία και η Νέα Ζηλανδία, η οποία κατά την ΤτΕ μάλιστα θεωρείται πρότυπο εφαρμογής αυτού του μοντέλου ασφάλισης. Η ΤτΕ συνιστά «προσεκτικό σχεδιασμό» μιας οποιασδήποτε αντίστοιχης απόπειρας στην Ελλάδα, καθώς υπάρχουν κίνδυνοι που σχετίζονται με την παραοικονομία και τη χρηματοπιστωτική κρίση.

    Αναδημοσίευση από το "Κεφάλαιο" της 21ης Δεκεμβρίου 2012

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων