Με τις τοποθετήσεις των εισηγητών και ειδικών αγορητών των κομμάτων άρχισε η συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού για την "Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Ποινικές διατάξεις - Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων - Λοιπές διατάξεις Υπουργείου Πολιτισμού" στην Ολομέλεια.

Όλες οι εισηγήτριες και οι αγορητές των κομμάτων κατά την έναρξη των τοποθετήσεων τους εξέφρασαν τα συλλυπητήριά τους στις οικογένειες των πέντε εργατριών που έχασαν τη ζωή τους στην μπισκοτοβιομηχανία ΒΙΟΛΑΝΤΑ, όσο και στις οικογένειες των οπαδών του ΠΑΟΚ που χθες τραυματίσθηκαν θανάσιμα σε τροχαίο δυστύχημα στη Ρουμανία.

Επί του νομοσχεδίου

Η εισηγήτρια της ΝΔ Ζωή Ράπτη ζήτησε την υπερψήφιση του σχεδίου νόμους τονίζοντας ότι "η προστασία της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της πολιτιστικής μας κληρονομίας αποτελεί διαρκή θεσμική υποχρέωση της Πολιτείας και ταυτόχρονα βασική προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργίας της Σύγχρονης Πολιτιστικής ζωής και της Τέχνης" Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε το παρόν σχέδιο νόμου έρχεται να καλύψει με συστηματικό και συνεκτικό τρόπο ένα σημαντικό θεσμικό κενό της νομοθεσίας απαντώντας σε παθογένειες που αφορούν τον πεδίο της σύγχρονης Τέχνης. Η βουλευτής της ΝΔ επισήμανε ότι με τις ρυθμίσεις τους νομοσχεδίου τίθενται σαφείς και ολοκληρωμένοι κανόνες για την προστασία των έργων τέχνης, των συλλεκτικών αντικειμένων,. Ενισχύεται η εμπιστοσύνη των αγοραστών, των συλλεκτών και των φορέων της αγοράς. Διασφαλίζονται και οι καλλιτέχνες από την υπονόμευση του έργου τους μέσω πλαστών ή παραποιημένων δημιουργιών. Δημιουργούνται συνθήκες ασφάλειας που ευνοούν την παραγωγή, την κυκλοφορία και την διεθνή παρουσία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Με το παρόν σχέδιο νόμου, ανέφερε η κυρία Ράπτη επίσης προστατεύονται οι ιστορικοί κινηματογράφοι ως τοπόσημα και φορείς της πολιτιστικής μας μνήμης, οι οποίοι εντάσσονται στην διευρυμένη έννοια της πολιτιστικής μας κληρονομίας. Σχετικά με την θέσπιση ως ποινικού αδικήματος την πλαστογραφία ή την παραπλάνηση, αλλά και τους βανδαλισμούς έργων τέχνης, υποστήριξε η βουλευτής της ΝΔ ότι καλύπτονται πράξεις που μέχρι σήμερα ήταν ατιμώρητες μέσα από ένα συγκροτημένο πλαίσιο

Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Νάγια Γρηγοράκου ανέφερε πως η κοινοβουλευτική της ομάδα θα καταψηφίσει επί της Αρχής το νομοσχέδιο, καθώς, όπως είπε, "δεν έχουμε λάβει απαντήσεις στα ερωτήματα που θέσαμε και δεν έχουμε πεισθεί για την πληρότητα των διατάξεών του". Καλούμαστε είπε η βουλευτής να ψηφίσουμε "στα τυφλά", καθώς, όπως υποστήριξε, " το 40% του σχεδίου νόμου παραπέμπει σε Υπουργικές Αποφάσεις, ΚΥΑ ή Προεδρικά Διατάγματα", γεγονός που σημαίνει ότι "κυρίως καλούμαστε να συζητήσουμε τίτλους, ενώ τις σημαντικές λεπτομέρειες θα τις δούμε κάποτε στο μέλλον". Η κυρία Γρηγοράκου επισήμανε πως "το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν απαιτείται κρατική παρέμβαση -αυτό είναι αυτονόητο- αλλά ποιας μορφής και με ποια φιλοσοφία. Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο επιλέγει να απαντήσει σχεδόν αποκλειστικά με τη διεύρυνση του ποινικού οπλοστασίου, μεταφέροντας το βάρος στο ποινικό δίκαιο όχι ως έσχατο, αλλά ως βασικό εργαλείο πολιτικής". Για τις εισαγόμενες ποινικές διατάξεις του νομοσχεδίου ανέφερε ότι κατά την ακρόαση φορέων στην Επιτροπή "δεν εμφανίστηκε κανένας ειδικός. Ούτε δικηγόρος, ούτε ποινικολόγος προκειμένου να τοποθετηθεί για να ενημερωθούν οι βουλευτές ", σημείωσε, ενώ τα σχετικά υπομνήματα που απέστειλαν οι φορείς "εκ των υστέρων και πολύ αργά, καταγράφονται σειρά επιφυλάξεων". Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ ανάφερε πως το νομοσχέδιο "αντί να εισάγει μηχανισμούς πρόληψης, εισάγει ποινές, όμως η ποινικοποίηση για την πρόληψη του φαινομένου δεν είναι επαρκής" και "ποινικοποιεί ακόμη και ουδέτερες πράξεις, με μοναδικό έρεισμα έναν αόριστο "σκοπό παραπλάνησης". Το νομοσχέδιο, ανέφερε η εισηγήτρια της μειοψηφίας "συγκροτεί θεσμικά σχήματα "στα χαρτιά": νέα τμήματα χωρίς σαφείς αρμοδιότητες, μητρώα χωρίς ολοκληρωμένη επιστημονική λογική και πληθώρα εξουσιοδοτικών διατάξεων που μεταθέτουν τα κρίσιμα ερωτήματα στο μέλλον". Για την διάταξη που αφορά την τροποποίηση της διαδικασίας επιλογής οργάνων διοίκησης στα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμούς είπε ότι "σήμερα έρχεται για να ξηλώσει τον Νόμο Κεραμέως με το πρόσχημα "ότι έχουν ιδιαιτερότητες και οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν ευαισθησίες" επιβεβαιώνοντας με τον πιο εμφατικό τρόπο την προχειρότητα και την αντίφαση της κυβερνητικής νομοθέτησης".

Η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Καλλιόπη Βέττα, δήλωσε πως θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, καθώς όπως είπε "παρά το υποτιθέμενο ενδιαφέρον του για την προστασία των έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων δεν καταφέρνει να πείσει κανέναν, διότι η κυβερνητική πολιτική στον τομέα τόσο του σύγχρονου Πολιτισμού όσο και της πολιτιστικής κληρονομιάς διέπεται επί επτά χρόνια σε μια σταθερά που είναι η παράκαμψη και το ξήλωμα της υφιστάμενης προστατευτικής νομοθεσίας, προκλητικές ρυθμίσεις σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος, ασύδοτους διορισμούς ημετέρων, φωτογραφική εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων, ταξικός αποκλεισμός των πιο αδύναμων στρωμάτων στην πρόσβαση των πολιτιστικών αγαθών και την δημιουργία, προχειρότητα και στρεψοδικία σε μείζονα πολιτιστικά αγαθά, με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα". Η βουλευτής καταλόγισε κυβερνητική κακή νομοθέτηση. Σχετικά με την θέσπιση ποινικών αδικημάτων είπε ότι τίθενται νέα επεμβαίνοντας στην υφιστάμενη ποινική νομοθεσία, χωρίς να έχουν κληθεί στην ακρόαση φορέων στην Επιτροπή οι αρμόδιοι επιστημονικοί φορείς, αλλά από τα Υπομνήματα που απέστειλαν "είναι καταπέλτης για το σχέδιο νόμου, επιβεβαιώνοντας τις αιτιάσεις και τις κρίσεις μας". Δεν υπήρξε πρόσθεσε η κυρία Βέττα "για την θέσπιση ειδικών ποινικών αδικημάτων, η σύσταση και η επεξεργασία κατά την σύνταξη του νομοσχεδίου νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, αλλά αυτή έγινε από μια ομάδα εργασίας μεταξύ των Υπουργείων Πολιτισμού και Δικαιοσύνης παρ' όλο που πρόκειται για θέματα δύσκολα και σύνθετα". Η αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ επισήμανε ότι "όλες οι διατάξεις του νομοσχεδίου -εκτός αυτές που αφορούν τις ποινικές διατάξεις- στην πραγματικότητα παραπέμπουν στην έκδοση σωρείας κανονιστικών πράξεων σε βάθος χρόνου προκειμένου να εφαρμοστούν. Κανονιστικές πράξεις που ξεπερνούν ακόμα και τα άρθρα του νομοσχεδίου". Αυτό είπε "καταδεικνύει όχι μόνο την ανωριμότητα του νομοσχεδίου αλλά και τον εμπαιγμό της Βουλής, η οποία σήμερα καλείται να ψηφίσει μια δήλωση προθέσεων παρά μια συνεκτική πρόταση και μια ολοκληρωμένη νομοθετική πρωτοβουλία". Η κυβέρνηση είπε η βουλευτής "δεν επιζητά μια εποικοδομητική συζήτηση ή διαβούλευση για τα θέματα που εισάγονται αλλά μια "λευκή" επιταγή για να "κόψει και να ράψει" στη συνέχεια"

H ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ Σεμίνα Διγενή δήλωσε την καταψήφιση του νομοσχεδίου τονίζοντας πως "ο Πολιτισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα, αλλά ως δικαίωμα του λαού". Χαρακτήρισε το νομοσχέδιο "ψεδεπίγραφο" λέγοντας πως εντάσσεται στην γενική ευρωενωσιακή κατεύθυνση, να υπερασπιστεί τη μεγάλη ιδιοκτησία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Επισήμανε ότι δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλα οικονομικά εγκλήματα έχουν ως αντικείμενο έργα τέχνης και συλλεκτικά αντικείμενα. Για αυτό τον λόγο η νομική προστασία και η διαφύλαξή τους προβάλλουν πλέον ως επιτακτική ανάγκη, για το ίδιο το αστικό σύστημα, ως απαίτηση -όχι μόνο- των μεγαλοεπιχειρηματιών της Τέχνης, αλλά και των ασφαλιστικών εταιρειών, που ασχολούνται με τις υπέρογκες ασφάλειες των καλλιτεχνικών έργων. Με το νομοσχέδιο αυτό, σημείωσε η βουλευτής έρχεται να προσθέσει στον Ποινικό Κώδικα ένα ακόμα αδίκημα της παραποίησης και πλαστότητας των έργων τέχνης, χρησιμοποιώντας ορολογίες που καταδεικνύουν ότι όλα αυτά αποτιμώνται με όρους οικονομικής αξίας. Για το ΚΚΕ είπε " τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα οφείλουν να αξιοποιούνται στην κατεύθυνση της ανάδειξης του διαπαιδαγωγητικού, μορφωτικού και ψυχαγωγικού τους ρόλου και όχι να είναι αμπαρωμένα σε θησαυροφυλάκια και ιδιωτικές συλλογές"

Η ειδική αγορήτρια της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου δήλωσε την καταψήφιση του νομοσχεδίου μιλώντας διαδικασίες "κάκιστης νομοθέτησης". Η κυβέρνηση είπε παρουσιάζει το νομοσχέδιο αυτό "ως αναγκαίο, συνεκτικό για την ύπαρξη ενός αυστηρού πλαισίου προστασίας", αλλά αυτό δεν έχει στο επίκεντρό της την τέχνη και την πολιτιστική κληρονομιά, αλλά την αγορά και το χρηματιστήριο της τέχνης. Είναι είπε η κυρία Αναγνωστοπούλου "αποσπασματικό και ανεπαρκές σε κρίσιμα θέματα, δεν έχει καμία πληρότητα, δημιουργεί αλληλοεπικαλύψεις, αλλάζει του Ποινικού Κώδικα διατάξεις, χωρίς συζήτηση. Η Ένωση Ποινικολόγων, παρατήρησε η βουλευτής "μόνο πρόληψη δεν βλέπουν να υπάρχει σε αυτό το νομοσχέδιο. Δεν προβλέπεται κανένας μηχανισμός αυθεντικότητας, πιστοποίησης ή ιχνηλασιμότητας και έτσι η οποία πρόληψη παραμένει θεωρητική. Χαρακτήρισε ανεπαρκές έτσι όπως δημιουργείται το Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων Τέχνης. Ο ορισμός "έργο τέχνης και συλλεκτικό αντικείμενο" είπε η κυρία Αναγνωστοπούλου "δυστυχώς, περιορίζεται", ενώ ιδιαίτερη επικριτική ήταν και για τα υπόλοιπα άρθρα του σχεδίου νόμου.

Η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Σοφία - Χαΐδω Ασημακοπούλου είπε πως "η Κυβέρνηση φέρνει ένα νομοσχέδιο που πίσω από τη ρητορική της προστασίας της τέχνης κρύβει ένα μοντέλο υπερσυγκέντρωσης εξουσιών νέα τμήματα, μητρώα, επιτροπές, εξουσιοδοτήσεις." Η Ελληνική Λύση, είπε λέμε πως "Ναι, χρειάζονται αυστηρές ποινές για τους πλαστογράφους και τους διακινητές. Ναι, χρειάζονται ισχυροί μηχανισμοί ελέγχου, αλλά όχι μηχανισμοί υποταγμένοι στον Υπουργό. Χρειάζεται θεσμική σοβαρότητα, σαφείς ορισμοί, εγγυήσεις διαφάνειας, ανεξάρτητη εποπτεία, πραγματική στελέχωση και έλεγχος στην πράξη". Η κυρία Ασημακοπούλου πρόσθεσε ότι "ο Πολιτισμός δεν αντέχει άλλες εξαγγελίες. Θέλει κανόνες ουσίας και θέλει μια πολιτεία που να καταλαβαίνει ότι η τέχνη και η ιστορική μνήμη είναι θεμέλια της εθνικής μας συνέχειας. Όσο, όμως, βλέπουμε συγκεντρωτισμό, ασάφειες και διαρκείς παραπομπές σε υπουργικές αποφάσεις, τόσο θα επιμένουμε. Η προστασία της τέχνης δεν μπορεί να αποτελεί υπουργικό προνόμιο. Είναι δημοκρατική υποχρέωση, με σαφείς κανόνες, θεσμικές εγγυήσεις και ουσιαστικό έλεγχο, "καθώς "στο τέλος της ημέρας αυτό που θα μείνει δεν θα είναι οι τίτλοι των νομοσχεδίων. Θα είναι αν προστατεύσατε η αν εκθέσατε τον πολιτισμό μας. Η τέχνη δεν ανήκει σε Υπουργεία, ούτε σε μητρώα ελέγχου, ούτε σε κομματικούς μηχανισμούς. Ανήκει στον ελληνικό λαό και στην ιστορία του"

Ο ειδικός αγορητής της Νίκης Σπύρος Τσιρώνης είπε και ότι το δικό του κόμμα θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο καθώς "είναι αποσπασματικό, ποινικοκεντρικό και βαθιά συγκεντρωτικό, το οποίο μεταφέρει τις κρίσιμες επιλογές εκτός Βουλής και ενισχύει την εκτελεστική εξουσία και το Υπουργείο εις βάρος της ασφάλειας δικαίου, αλλά και του κοινοβουλευτικού ελέγχου" Η Πολιτεία είπε την υποχρέωση της προστασία της τέχνης και της πολιτιστικής δημιουργίας αλλά αυτό το σχέδιο νόμου αναλώνεται σε διακηρύξεις και δεν αποτελεί μια ολοκληρωμένη συνεκτική και ισορροπημένη πολιτική για την προστασία της τέχνης και των συλλεκτικών αντικειμένων.

Η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερία Έλλη Ρούσσου από την πλευρά της παρατήρησε ότι "δεν αρκεί η καλή πρόθεση προστασίας της τέχνης αν δεν εξασφαλίζεται η εφαρμογή των διατάξεων με δίκαιο τρόπο απέναντι σε όλους". Η σύγχρονη προστασία του πολιτισμού είπε "οφείλει πρωτίστως να εστιάζει στους ίδιους τους δημιουργούς, στις συνθήκες μέσα στις οποίες δημιουργούν, στη δυνατότητά τους να επιβιώνουν από το έργο τους και στην ουσιαστική κατοχύρωση των πνευματικών δικαιωμάτων τους". Το νομοσχέδιο αυτό, υποστήριξε η βουλευτής "επενδύει σχεδόν αποκλειστικά στο ποινικό σκέλος, αναγορεύοντάς το σε κεντρικό εργαλείο αντιμετώπισης του προβλήματος εάν και πρόκειται για σύνθετα φαινόμενα που πρωτίστως απαιτούν μια ολοκληρωμένη προληπτική και αξιακά σαφής πολιτική προστασίας των έργων τέχνης". Η ποινική καταστολή, εκτίμησε η βουλευτής " δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την ανεξέλεγκτη λειτουργία ιδιωτικών πωλήσεων, δημοπρασιών και μεσαζόντων, την απουσία ουσιαστικού ελέγχου στις πιστοποιήσεις αυθεντικότητας". Εξέφρασε ενστάσεις για τον τρόπο κατάρτισης του Μητρώου των Πραγματογνωμόνων. Επισήμανε ως διαίτερα προβληματική την διάταξη που αφορά την προστασία των έργων από βανδαλισμούς και πρόσθεσε πως εν γένει αυτά που απαιτούνται είναι πολιτικές πρόληψης και οι ποινικές κυρώσεις δεν συνιστούν πρόληψη