Του Δημήτρη Γκάτσιου

Σε μία κομβική συγκυρία για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον Λευκό Οίκο και σε ένα σκηνικό που θέτει σε ευθεία αμφισβήτηση το πλαίσιο επάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν οι ευρωατλαντικές σχέσεις μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι "27" ηγέτες των κρατών-μελών συναντώνται σήμερα το απόγευμα στις Βρυξέλλες, μετά από πρόσκληση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής να ανακοινώνει από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας για την Γροιλανδία, τραβώντας πίσω τις ανακοινώσεις του για επιβολή δασμών στις πρωτεύουσες που είχαν αντιταχθεί στις φιλοδοξίες του για προσάρτηση του αρκτικού νησιού, οι "27" καλούνται να σταθμίσουν τα νέα δεδομένα και να αποφασίσουν για τη μελλοντική στάση τους απέναντι στις κατά καιρούς αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες του Οβάλ Γραφείου.

Στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων που θα έχουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες θα βρεθούν οι τελευταίες εξελίξεις στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον.

Στο μενού θα βρεθούν, παράλληλα, οι επιπτώσεις της κρίσης και ο συντονισμός των κρατών-μελών, με τους "27" να αναζητούν "σφυγμό" και απαντήσεις στις ασφυκτικές πιέσεις που συχνά-πυκνά θέτει σε εφαρμογή η διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στους συμμάχους. Μιλώντας ενώπιον της ολομέλειας στο Στρασβούργο, ο Αντόνιο Κόστα στάθηκε σε ορισμένα βασική σημεία που, όπως ανέφερε, πιστεύει ότι τυγχάνουν ευρείας υποστήριξης από τα κράτη μέλη πριν από την άτυπη σύνοδο. Ποια είναι αυτά; Ενότητα γύρω από τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας. Ενότητα ως προς την πλήρη υποστήριξη και την αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία. Κοινό διατλαντικό συμφέρον για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Αρκτική, ιδίως στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. "Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την εξουσία και τα εργαλεία να υπερασπίζεται τον εαυτό της. Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας, τα κράτη μέλη μας, τους πολίτες μας, τις εταιρείες μας απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή εξαναγκασμού", τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πριν το "ραντεβού" των ηγετών στη βελγική πρωτεύουσα.

Σε αυτό το σκηνικό των γεωπολιτικών προκλήσεων, η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ευρωπαϊκές θέσεις με τις οποίες ταυτίζεται στο σύνολό τους και τη στρατηγική σχέση που έχει αναπτύξει με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ο πρωθυπουργός που δε θα μεταβεί τελικά στο Νταβός για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, αλλά θα ταξιδέψει για τις Βρυξέλλες με την ολοκλήρωση της σύσκεψης που θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μαξίμου για το ζήτημα της ευλογιάς, έχει τονίσει ότι σε αυτές τις στιγμές πρέπει να πρυτανεύσει η λογική, ο διάλογος, οι ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας, έτσι ώστε να αποφύγουμε τα χειρότερα, ειδικά όσον αφορά στις σχέσεις της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. "Η Ελλάδα είναι μία χώρα η οποία έχει στρατηγικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα, είναι μία χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μία χώρα η οποία συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και μία χώρα, η οποία έχει αγωνιστεί να υπερασπιστεί την πολυμέρεια, το Διεθνές Δίκαιο ως το μόνο σημείο αναφοράς για την επίλυση των διεθνών διαφορών. Και εν πρόκειται να αποστούμε από αυτή τη θέση", έχει επισημάνει ο κ. Μητσοτάκης.  

Το "Συμβούλιο Ειρήνης"

Σε ένα έτερο, αλλά εξίσου κομβικό για τις διατλαντικές σχέσεις επίπεδο, αυτό της συζήτησης για το "Συμβούλιο της Ειρήνης" που έχει σχεδιάσει ο πρόεδρος Τραμπ, απευθύνοντας προσκλήσεις σε μία σειρά από πρωτεύουσες, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Αθήνα, η χώρα μας διαμηνύει ότι θα κινηθεί συντεταγμένα με τους Ευρωπαίους ετέρους. Προς αυτήν την κατεύθυνση έδειξε ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, Γιώργος Γεραπετρίτης, επισημαίνοντας πως υπάρχει το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το οποίο το Συμβούλιο θα αναφέρεται στη Γάζα και θα επιλύει προβλήματα στη συγκεκριμένη περιοχή.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο "Action 24", ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η πρόταση που ήρθε δεν αφορά μόνο στη Γάζα, αλλά στις διενέξεις συνολικά και έχει μόνιμα χαρακτηριστικά, και κατά συνέπεια υπάρχει απόσταση μεταξύ του ψηφίσματος και του αποκαλούμενου Συμβουλίου Ειρήνης. "Η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην παρούσα φάση είναι να μη συνταχθεί με το Συμβούλιο Ειρήνης. Η Ελλάδα θα κρίνει ανάλογα και χωρίς να αγνοεί την πραγματικότητα θα συνταχθεί με τους Ευρωπαίους. Η χώρα μας δεν θα αποστεί από την Ε.Ε., θα είναι παρούσα και εάν υπάρξουν διαφοροποιήσεις στην Ένωση θα το αξιολογήσουμε", σχολίασε. Η Αθήνα, από την πρώτη στιγμή, είχε κάνει λόγο για ένα σύνθετο νομικά ζήτημα, το οποίο εξετάζεται σε συνεννόηση και με τους Ευρωπαίους εταίρους. "Το γενικότερο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη βάση του σχεδίου 20 σημείων του προέδρου Τραμπ προβλέπεται, εξάλλου, στο ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο υπερψήφισε η Ελλάδα. Η Ελλάδα, εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κινείται πάντα εντός πλαισίου Ηνωμένων Εθνών", έλεγαν κυβερνητικά στελέχη.