ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 13:40

Την παραίτησή του υπέβαλε, σήμερα, στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, ο Διοικητής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) Γιώργος Σαουνάτσος, η οποία και έγινε δεκτή. 

Καθήκοντα Διοικητή αναλαμβάνει, προσωρινά, ο Υποδιοικητής Αεροναυτιλίας Γιώργος Βαγενάς, ενώ θα δρομολογηθούν άμεσα οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τον ορισμό νέου Διοικητή.

Την παραίτηση του διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας ζήτησε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, μετά το πολύωρο μπλακ άουτ που σημειώθηκε στα συστήματα ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πόρισμα–καταπέλτης για το συμβάν στο FIR απέδωσε σοβαρές ευθύνες, με τον υπουργό να έχει ήδη προαναγγείλει την αναζήτησή τους, ιδίως σε επίπεδο ΥΠΑ.

Υπενθυμίζεται ότι ο Γιώργος Σαουνάτσος είχε τοποθετηθεί στη θέση του διοικητή της ΥΠΑ τον Μάρτιο του 2024, με πενταετή θητεία, έχοντας στην αρμοδιότητά του κρίσιμους τομείς όπως η ασφάλεια πτήσεων, ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων και η ανάπτυξη των αεροδρομίων.

Νωρίτερα, το Capital.gr, σε ρεπορτάζ του με τίτλο "Προειδοποιήσεις από το 2019: Απαρχαιωμένα συστήματα προκάλεσαν το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών", μετέδιδε:

"Στην παλαιότητα και την τεχνολογική απαξίωση των συστημάτων αποδίδεται το μπλακ άουτ που σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου στο FIR Αθηνών, οδηγώντας σε πλήρη απώλεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας μεταξύ του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) στο Ελληνικό και των πληρωμάτων των αεροσκαφών που κινούνταν στον ελληνικό εναέριο χώρο. Αυτό καταγράφεται στο πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης του σοβαρού περιστατικού, το οποίο δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.

Όπως επισημαίνεται, το Σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS) της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), καθώς και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που το υποστηρίζουν, βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH - Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας.

Ο ΟΤΕ, ο οποίος παρέχει τις διασυνδέσεις μέσω των οποίων πραγματοποιείται η μετάδοση δεδομένων από τους πομπούς προς το κέντρο ελέγχου, είχε ενημερώσει σχετικά την ΥΠΑ ήδη από το 2019. Όπως σημειώνεται στην έκθεση: "η ΥΠΑ θα έπρεπε να είχε προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την αντικατάστασή τους με συστήματα που λειτουργούν σε ευρυζωνικά (IP) κυκλώματα".

Το συμβάν προκλήθηκε από τεχνική αστοχία στο κεντρικό σύστημα, η οποία οδήγησε σε ανεξέλεγκτη εκπομπή των πομπών που είναι εγκατεστημένοι σε ορεινές περιοχές της χώρας. Κάποιοι εξέπεμπαν χωρίς ήχο, άλλοι παρήγαγαν συνεχές βουητό ή ευρυζωνικό θόρυβο, καταλαμβάνοντας τις διαθέσιμες συχνότητες και "μπλοκάροντας" το σύνολο των υπόλοιπων πομπών και δεκτών. Το αποτέλεσμα ήταν η καθολική διακοπή της τηλεφωνικής επικοινωνίας.

Όπως αναφέρει το πόρισμα: το συμβάν οφείλεται σε "ψηφιακό θόρυβο", ο οποίος προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης επαναφορά επετεύχθη κατόπιν επανασυγχρονισμού/επανεκκινήσεων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού.

Από το τεχνικό αυτό πρόβλημα επηρεάστηκαν όλες οι διαθέσιμες συχνότητες, καθώς και οι εναλλακτικές συχνότητες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, ανάλογα με τη γεωγραφική τους κάλυψη, τόσο στα κύρια όσο και στα εφεδρικά συστήματα συχνοτήτων. Οι αναφορές για το συμβάν κατέγραψαν είτε πλήρη αδυναμία επικοινωνίας με το αεροσκάφος, είτε εξαιρετικά δύσκολη επικοινωνία λόγω της παρουσίας συνεχούς θορύβου. Το ίδιο αναφέρθηκε επίσης από τα πληρώματα πτήσης, τόσο ως προς το κύριο σύστημα όσο και ως προς το εφεδρικό σύστημα συχνοτήτων. Η παρουσία θορύβου στο σύστημα συχνοτήτων έκτακτης ανάγκης επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση.

Η επιτροπή απέκλεισε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής, τονίζοντας ότι τα συστήματα είναι παλαιά και αναλογικά. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν τέθηκε ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας, καθώς δεν διαπιστώθηκε έκθεση αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.

Κατά την Επιτροπή, άμεση προτεραιότητα θεωρείται η προμήθεια και θέση σε επιχειρησιακή λειτουργία των συστημάτων πομποδεκτών Voice over IP για τις επικοινωνίες αέρος-εδάφους (Air-Ground Radio) και των τηλεφωνικών Voice over IP συστημάτων εδάφους-εδάφους (Ground-Ground Telephony).

Η εγκατάσταση των εν λόγω συστημάτων σε συνδυασμό με την προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία των νέων συστημάτων VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) θα προσφέρει πλήρη ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος Voice over IP, που θα αντιμετωπίσει οριστικά τις ελλείψεις επικοινωνιών που αναδείχθηκαν στο περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου 2026".