Του Τάσου Δασόπουλου 

Το πρόβλημα με την απορρόφηση των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) αλλά και την συσσώρευση των επιδοτήσεων στους τελευταίους μήνες του προγράμματος, επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδας από την τακτική έκδοση "σημείωμα για την ελληνική οικονομία" όπου σχολιάζει την πορεία όλων των πτυχών της οικονομικής ζωής. 

Ειδικότερα, στην αναφορά για την απορρόφηση των δανείων η έκθεση τονίζει ότι "η πρόοδος του δανειακού σκέλους (υπογραφή συμβάσεων) επιβραδύνθηκε τους τελευταίους μήνες, ενώ η εκτέλεση των πληρωμών του σκέλους των επιχορηγήσεων έχει μετατοπιστεί χρονικά προς το τέλος της περιόδου περισσότερο από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί". Ωστόσο, η ΤτΕ δικαιολογούσε την κατάσταση, αποδίδοντας την καθυστέρηση σε γραφειοκρατία. "Αυτό οφείλεται κυρίως στον διοικητικό φόρτο, ο οποίος αποδείχθηκε μεγαλύτερος του αναμενομένου, κάτι που παρατηρείται επίσης στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ", τονίζει χαρακτηριστικά.

Σε ό,τι αφορά τα πραγματικά μεγέθη, τονίζει ότι τα δάνεια του ΤΑΑ μέσω ελληνικών εμπορικών τραπεζών έως το Νοέμβριο του 2025, καταγράφουν πρόοδο με 547 δανειακές συμβάσεις για τη χρηματοδότηση επενδύσεων συνολικού προϋπολογισμού 17,8 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα δάνεια από το ΤΑΑ έφτασαν τα 7,8 δισ. ευρώ (από τα συνολικά 11,4 δισ. που έχουν εισπραχθεί) τα 5,9 δισ. ευρώ είναι τραπεζικά δάνεια και 4,1 δισ. ευρώ είναι η ίδια συμμετοχή επενδυτών. Από την έναρξη εφαρμογής του Προγράμματος τον Ιούλιο του 2022, το ποσό των τραπεζικών δανειακών συμβάσεων που συγχρηματοδοτούν έργα του ΤΑΑ αντιπροσωπεύει περίπου το 9% του συνόλου των νέων τραπεζικών δανειακών συμβάσεων κατά την ίδια περίοδο.

Στον κλάδο των επιχορηγήσεων, τονίζεται ότι η Ελλάδα έχει εισπράξει τα 12 δισ. ευρώ από τα συνολικά 18,2 δισ. ευρώ. Το πρόβλημα που επισημαίνει η ΤτΕ είναι ο χρόνος κατά τον οποία αυτά τα χρήματα γίνονται δαπάνες για την οικονομία. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι μεταφέρονται στην πλειοψηφία τους στο τέλος του κάθε χρόνου. Το ίδιο αναμένεται και το 2026, όταν θα πρέπει να ολοκληρωθούν τα τελευταία 165 ορόσημα και στόχοι. Εμμέσως η κεντρική τράπεζα υπαινίσσεται ότι η συγκέντρωση αυτή των δαπανών στο τέλος κάθε περιόδου μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ή καθυστερήσεις στην έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων του ελληνικού σχεδίου για το ΤΑΑ. 

Στο 65% η απορρόφηση 

Εκεί που το σημείωμα της ΤτΕ δίνει καλό βαθμό, είναι στην υλοποίηση του Ελλάδα 2.0. Ειδικότερα, η τράπεζα τονίζει ότι η Ελλάδα σημειώνει καλή πρόοδο σε σύγκριση με τους ομολόγους της όσον αφορά τα έσοδα από το ΤΑΑ με βάση την επιτυχή ολοκλήρωση των αντίστοιχων ορόσημων και στόχων. Τον Οκτώβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την προκαταρκτική της έγκριση για την έκτη αίτηση εκταμίευσης 2,1 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις. Συμπεριλαμβανομένου αυτού του ποσού, η Ελλάδα θα έχει λάβει 23,4 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ (12 δισ. ευρώ για επιχορηγήσεις και 11,4 δισ. ευρώ για δάνεια), δηλαδή το 65% του συνολικού κονδυλίου των 36 δισ. ευρώ και πλέον συγκαταλέγεται στις 8 χώρες που βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, έχοντας ολοκληρώσει με επιτυχία το 48% των συνολικών ορόσημων. Τονίζει παρόλα αυτά και σε αυτό το σημείο, ότι το σκέλος των δανείων (υπογραφή συμβάσεων) προχωρά σε γενικές γραμμές αν και θα πρέπει να επιταχυνθεί η απορρόφηση.