Του Κώστα Κατίκου

Χωρίς ασφαλιστικές καλύψεις για παροχές ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, θα βρεθούν από την 1^η Μαρτίου χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες με οφειλές του 2025 στον ΕΦΚΑ. Η προθεσμία που είχαν για να πληρώσουν τις οφειλές τους και να μη χάσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα  έληξε στις 31 Ιανουαρίου. Η μόνη επιλογή τους τώρα είναι να έχουν ασφαλιστική ικανότητα με τον μήνα εφόσον κάνουν ρύθμιση της οφειλής τους.

Εκτιμάται ότι περίπου 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες εμφανίζουν οφειλές που πάνε αρκετά χρόνια πίσω, και δεν έχουν τη δυνατότητα να ανανεώσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα. Εξ αυτού του λόγου δεν έχουν πλήρεις καλύψεις ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης αλλά δικαιούνται το βασικό πακέτο καλύψεων από δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας. Στην ίδια κατηγορία θα βρεθούν και χιλιάδες άλλοι  επαγγελματίες που έχουν οφειλή στον ΕΦΚΑ για το  2025 είτε αφορά έναν μήνα, είτε όλο το έτος. Οσοι δεν κατέβαλαν τις οφειλές τους ή την τρέχουσα εισφορά του Δεκεμβρίου (εφόσον δεν έχουν άλλη οφειλή) μέχρι τις 31 Ιανουαρίου δεν θα έχουν το πλήρες πακέτο ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, μετά την 1^η Μαρτίου, αλλά θα κάνουν χρήση του πακέτου που παρέχει το κράτος σε όλους τους ανασφάλιστους.

Ο ΕΦΚΑ είχε ενημερώσει με σχετική ανακοίνωση ότι στις 28/2/2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών ασφαλισμένων και ανανεώνεται για όσους έχουν εξοφλήσει ή έχουν ρυθμίσει τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους από 01/01/2017 έως 31/12/2025.

Για το λόγο αυτό, οι επαγγελματίες που είχαν οφειλές έπρεπε να προβούν σε εξόφληση ή σε ρύθμισή τους έως 31/01/2026, προκειμένου από την 01/03/2026 να ανανεωθεί η ασφαλιστική τους ικανότητα.

Διευκρινίζεται ότι μόνον με πλήρη εξόφληση των οφειλών (βεβαιωμένων στο ΚΕΑΟ και μη) μέχρι και τις 31/01/2026, η ασφαλιστική ικανότητα θα παραταθεί έως 28/02/2027. Αν πληρώθηκε μέρος της οφειλής δεν ανανεώνεται η ασφαλιστική ικανότητα.

Η μόνη επιλογή για όσους έχουν χρέη προκειμένου να ανανεωθεί η ασφαλιστική τους ικανότητα είναι να κάνουν ρύθμιση των βεβαιωμένων οφειλών και εφόσον τηρούνται οι όροι της ρύθμισης, η ασφαλιστική ικανότητα θα ανανεώνεται ανά μήνα.

Όπως διευκρινίζεται πάντως η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας δεν συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ έχουν πρόσβαση σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στο δημόσιο σύστημα υγείας (δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας).

Η διαφορά ωστόσο των βασικών καλύψεων με την ενεργή ασφαλιστική ικανότητα είναι ότι ακόμη και για μια απλή συνταγή θα απαιτείται επίσκεψη σε Κέντρο Υγείας ή Δημόσιο νοσοκομείο. Οσοι δεν θέλουν να ταλαιπωρηθούν στις ουρές τότε θα πληρώσουν ιατρική επίσκεψη. Με ασφαλιστική ικανότητα η συνταγή εκδίδεται άμεσα από τους συμβεβλημένους γιατρούς του ΕΟΠΥΥ χωρίς κόστος.  Επίσης η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται αυτόματα σε όσους έχουν συνολικές οφειλές στον ΕΦΚΑ  ως 100 ευρώ.

Προσοχή: Η πληρωμή των εισφορών δεν φαίνεται άμεσα στο σύστημα πληρωμών του ΕΦΚΑ και αυτό έχει ως ασυνέπεια επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που έχουν καταβάλλει στην ώρα τους τις εισφορές να εμφανίζονται ως ανασφάλιστοι μετά την 1^η Μαρτίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν ότι εμφανίζεται η πληρωμή, και αν δεν εμφανίζεται να απευθυνθούν σε υποκατάστημα του ΕΦΚΑ για να ανανεωθεί επι τόπου η ασφαλιστική τους ικανότητα από 1^η Μαρτίου 2026 ως 28/2/2027.

Υπενθυμίζεται ότι Για μη μισθωτούς ασφαλισμένους (ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες): 

Οι νεοεισερχόμενοι στην ασφάλιση ελεύθεροι επαγγελματίες πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 2 μήνες ασφάλισης μέσα στο 2025 ή το τελευταίο δωδεκάμηνο για να έχουν ασφαλιστική ικανότητα.

Στους μισθωτούς ασφαλισμένους, η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται αυτόματα ως τον Φεβρουάριο του 2027 εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος (2025) είτε κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο, πριν την 1^η Μαρτίου.