Του Νίκου Ρουσάνογλου

Σε μία από τις πιο "καυτές" αγορές κατοικίες παγκοσμίως έχει εξελιχθεί η ελληνική, καθώς κατατάσσεται μεταξύ των υψηλότερων θέσεων με βάση την αύξηση των τιμών πώλησης. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η εταιρεία ερευνών Global Property Guide, η Ελλάδα φιγουράρει στην πέμπτη θέση διεθνώς, καθώς κατά τη διάρκεια της τελευταίας 10ετίας (2015-2025), οι τιμές έχουν καταγράψει σωρευτική άνοδο κατά 77%. Σημειωτέον, ότι σε Αττική και Θεσσαλονίκη, υπολογίζεται ότι οι αυξήσεις είναι ακόμα υψηλότερες, λόγω της υψηλότερης ζήτησης.

Στην πρώτη θέση της σχετικής λίστας βρίσκεται η Πορτογαλία με άνοδο κατά 226%, κάτι που εξηγεί και την ένταση της στεγαστικής κρίσης που έχει πλήξει και την εν λόγω χώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου. Ακολουθεί η Ολλανδία με άνοδο των τιμών κατά 121% την τελευταία δεκαετία, ενώ στην τρίτη θέση της κατάταξης βρίσκονται οι ΗΠΑ με αύξηση κατά 92%, παρότι το τελευταίο διάστημα έχουν αρχίσει να καταγράφονται τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης των μεγάλων ρυθμών ανόδου. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η Ιαπωνία, όπου οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 89%, ενώ μετά την Ελλάδα, έπεται ο Καναδάς, με αύξηση των τιμών πώλησης κατοικιών κατά 76%, η Αυστραλία με άνοδο κατά 70% την τελευταία δεκαετία. Στην 8η θέση βρίσκεται η Γερμανία, όπου η αύξηση έχει φτάσει το 53%, η Κίνα με άνοδο κατά 49% και η Γαλλία με αύξηση κατά 27%, συμπληρώνοντας έτσι την πρώτη δεκάδα.

Εν τω μεταξύ, όπως φαίνεται από τα σχετικά στοιχεία, το πρόγραμμα χρηματοδότησης της ιδιοκατοίκησης "Σπίτι Μου 2", που "τρέχει" στην αγορά από τις αρχές του 2025, έχει προκαλέσει και νέα επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου των τιμών στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025, σε πανελλαδικό επίπεδο καταγράφηκε ετήσια αύξηση κατά 7,7%. Στην Αττική, ο μέσος ετήσιος ρυθμός διαμορφώθηκε σε 6,6%, στη Θεσσαλονίκη σε 9,6%, στις άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας σε 8,9% και στην υπόλοιπη χώρα (κυρίως τουριστικές περιοχές της Περιφέρειας), καταγράφεται αύξηση κατά 8,5% σε ετήσια βάση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το χαμηλό του 2017, στο οποίο βρέθηκαν οι τιμές πώλησης κατοικιών και μέχρι και το τρίτο τρίμηνο του 2025, έχει σημειωθεί συνολική αύξηση κατά 86%, με βάση τους δείκτες τιμών που επιμελείται η ΤτΕ.

Στην Αττική, η συνολική αύξηση αγγίζει το εντυπωσιακό 103%, ενώ στη Θεσσαλονίκη, το αντίστοιχο ποσοστό ανόδου διαμορφώνεται σε 100%.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Αθήνα βρίσκεται πλέον στη δεύτερη θέση της Ευρώπης, ως η ακριβότερη πόλη για την απόκτηση νεόδμητου διαμερίσματος, συγκριτικά με τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Σύμφωνα με σχετική μελέτη της Deloitte, απαιτούνται μισθοί 15,3 ετών (μικτές απολαβές), για την αγορά ενός νεόδμητου διαμερίσματος 70 τ.μ. Η μόνη πόλη της Ευρώπης, όπου το κόστος αγοράς καινούργιας κατοικίας (αναλογικά με το εισόδημα), είναι μεγαλύτερο, είναι το Άμστερνταμ στην Ολλανδία, καθώς εκεί χρειάζονται 15,4 ετήσιοι μισθοί.

Το κατά πόσο, η εικόνα αυτή είναι διατηρήσιμη, θα αποκαλυφθεί τους επόμενους μήνες και ειδικά μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος Σπίτι Μου 2. Στελέχη της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι όσο οι τιμές αυξάνονται, τόσο μειώνεται η "δεξαμενή" των υποψήφιων αγοραστών, καθώς τα οικονομικά των νοικοκυριών δεν ακολουθούν τον ίδιο ρυθμό ανόδου, ενώ και τα κριτήρια πιστοληπτικής αξιολόγησης παραμένουν υψηλά και είναι λίγα τα νοικοκυριά, που μπορούν να εξασφαλίσουν το απαιτούμενο ποσό στεγαστικού δανείου, για να χρηματοδοτήσουν την αγορά ακινήτου.