Του Κώστα Κατίκου 

Ωράρια και υπερωρίες στο Δημόσιο υπό καθεστώς πλήρους διαφάνειας θα φέρει η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε όλους τους κρατικούς φορείς. 

Η επέκταση της ψηφιακής κάρτας στο Δημόσιο θα αντικαταστήσει το σημερινό σύστημα καταγραφής του χρόνου απασχόληση που σε άλλες υπηρεσίες είναι ηλεκτρονικό και σε άλλες (ακόμα) χειροκίνητο.

Η εφαρμογή του μέτρου θα βάλει τέλος και στις αδικαιολόγητες απουσίες των υπαλλήλων ενώ θα εξορθολογιστεί το κόστος των υπερωριών. Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πληρώνονται για τις υπερωρίες που καταγράφονται στην ψηφιακή κάρτα και όχι με το κατ΄αποκοπήν σύστημα των 20 ωρών υπερωριακής απασχόλησης τον μήνα που εφαρμόζεται σήμερα στις περισσότερες υπηρεσίες. 

Θετικό προηγούμενο αποτελεί η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, που καλύπτει περίπου 1,8 εκατ. εργαζομένους διασφαλίζοντας την καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας και την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας. Το  2025 σε σχέση με αυτό του 2024 καταγράφηκε αύξηση των υπερωριών σχεδόν  κατά 70%, με την μεγαλύτερη αύξηση να έχει σημειωθεί στον τουρισμό (673%), στην εστίαση (177%) στο λιανεμπόριο (79%) και στη βιομηχανία (45%). 

Στο Δημόσιο που δεν υπάρχει θέμα αδήλωτων αλλά πλασματικών υπερωριών  η ψηφιακή κάρτα θα εξορθολογιστεί το κόστος για υπερωριακή απασχόληση καθώς ο κάθε υπάλληλος θα αμείβεται για τις ώρες που καταγράφηκαν στην ψηφιακή του κάρτα ενώ σήμερα οι υπερωρίες κατανέμονται οριζόντια με 20 ώρες τον μήνα. 

Το σχέδιο βρίσκεται στην τελική ευθεία με στόχο να είναι έτοιμο μέχρι το καλοκαίρι.

Σήμερα στο Δημόσιο εφαρμόζονται τρείς διαφορετικοί τρόποι καταγραφής του ωραρίου απασχόλησης, που είναι: α) το ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής του ωραρίου ή σύστημα σήμανσης με κάρτα (ρολόι), β) το μικτό σύστημα (ηλεκτρονικό και χειρόγραφο κυρίως λόγω διαφορετικών κτηρίων) και, γ) το χειρόγραφο - με υπογραφές σύστημα. 

Οι περισσότεροι οργανισμοί λόγω κτιριακής διασποράς δεν δύνανται να ελέγχουν κεντρικά με ηλεκτρονικό τρόπο την ωροσήμανση και σε αρκετές περιπτώσεις δεν γνωρίζει ή δεν ενημερώνεται η κεντρική υπηρεσία για την τήρηση του ωραρίου των υπαλλήλων σε υπηρεσίες που είτε είναι περιφερειακές είτε στεγάζονται σε άλλα κτήρια. 

Αποτέλεσμα της σημερινής πολυπλοκότητας είναι να υπ[άρχουν φαινόμενα καταστρατήγησης του ωραρίου εργασίας παρότι οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν τη δυνατότητα επιλογής κλιμακωτού ωραρίου με ώρα προσέλευσης από τις 7 ως 9 το πρωί και την ώρα αποχώρησης από τις 3 ως τις 5 το απόγευμα. 

Πώς αμείβονται οι υπερωρίες στο Δημόσιο

Η αμοιβή για τις υπερωρίες στο Δημόσιο συνδέεται με τις βασικές αποδοχές κάθε κλιμακίου και μεταβάλλονται κάθε φορά που δίδονται αυξήσεις στους βασικούς μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων. 

Η τελευταία αναπροσαρμογή μισθών και αμοιβών για υπερωριακή απασχόληση έγινε τον Απρίλιο του 2025 που οι αποδοχές των δημοσίων αυξήθηκαν κατά 30 ευρώ τον μήνα η αμοιβή για υπερωριακή  απασχόληση αντιστοιχεί στο 1/280 του βασικού μισθού κάθε κλιμακίου για το διάστημα της υπερωριακής εργασίας που παρέχεται  από τη λήξη του ωραρίου ως τις 10 το βράδυ, και από εκεί και πάνω υπάρχουν προσαυξήσεις για υπερωριακή απασχόληση τη νύχτα, τις Κυριακές, τις Αργίες, κ.λπ.

Οι αμοιβές που ισχύουν τώρα για υπερωριακή απασχόληση των υπαλλήλων που ανήκουν στις κατηγορίες Π.Ε, Τ.Ε και Δ.Ε διαμορφώνονται ανά μισθολογικό κλιμάκιο (Μ.Κ) ως εξής:

•Στην κατηγορία Π.Ε., τα ωρομίσθια ξεκινούν από 4,26 ευρώ για υπερωριακή εργασία μέχρι τις 22:00 στο Μ.Κ. 1 και αυξάνονται σταδιακά φτάνοντας τα 8,05 ευρώ στο Μ.Κ. 19. Αντίστοιχα, η νυχτερινή υπερωρία (22:00–6:00) κυμαίνεται από 5,54 έως 10,47 ευρώ, ενώ η εργασία Κυριακών και εξαιρέσιμων παρουσιάζει ακόμη υψηλότερες τιμές, με τα ποσά να ξεκινούν από 5,96 ευρώ και να φτάνουν έως 11,67 ευρώ στο ανώτερο κλιμάκιο. Η κλιμάκωση αυτή αντανακλά την αυξημένη επιβάρυνση και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις των συγκεκριμένων ωραρίων.

•Στην κατηγορία Τ.Ε., τα ποσά είναι ελαφρώς χαμηλότερα αλλά ακολουθούν παρόμοια δομή. Η υπερωριακή εργασία μέχρι τις 22:00 ξεκινά από 4,06 ευρώ στο Μ.Κ. 1 και φτάνει τα 7,60 ευρώ στο Μ.Κ. 19. Η νυχτερινή υπερωρία κυμαίνεται από 5,28 έως 9,88 ευρώ, ενώ οι Κυριακές και εξαιρέσιμες αποζημιώνονται από 5,68 έως 11,02 ευρώ, ανάλογα με το κλιμάκιο και τη ζώνη ώρας.

•Για την κατηγορία Δ.Ε., τα ωρομίσθια ξεκινούν από χαμηλότερη βάση, με την υπερωρία μέχρι τις 22:00 να κυμαίνεται από 3,42 ευρώ στο Μ.Κ. 1 έως 5,99 ευρώ στο Μ.Κ. 13. Η νυχτερινή εργασία αποζημιώνεται από 4,45 έως 7,79 ευρώ, ενώ οι Κυριακές και εξαιρέσιμες κυμαίνονται από 4,79 έως 8,69 ευρώ.

•Για την κατηγορία Υ.Ε., τα ωρομίσθια ξεκινούν από 3,14 ευρώ στο Μ.Κ. 1 έως 4,99 ευρώ στο Μ.Κ. 13. Η νυχτερινή εργασία αποζημιώνεται από 4,08 έως 6,49 ευρώ, ενώ η υπερωριακή αμοιβή για τις Κυριακές και τις Αργίες κυμαίνονται από 4,40 έως 7,24 ευρώ.