του Τάσου Δασόοπουλου

Η εξάντληση των αποθεμάτων φυσικού αερίου της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης και - κυρίως - οι προσδοκίες ότι η αναπλήρωση των υπόγειων αποθηκών θα είναι αρκετά ακριβότερη, προκαλεί νέους φόβους για άνοδο του πληθωρισμού στα μέσα ενός κρύου χειμώνα όπως ο φετινός, όταν η ζήτηση κορυφώνεται.

Ο Σύνδεσμος Διαχειριστών Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου (INES), σε πρόσφατη έκθεσή του, προειδοποιεί ότι "τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται πλέον σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο". Μάλιστα ο σύνδεσμος προειδοποιεί και για ελλείψεις λόγω του κρύου χειμώνα που περνάει φέτος η Ευρώπη. Συγκεκριμένα στην έκθεση σημειώνεται ότι "ενδέχεται να προκύψουν ελλείψεις σε περιόδους εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών". Η έκθεση κινητοποίησε αυτόματα τις αγορές, οι οποίες αντέδρασαν αυξάνοντας απότομα της τομές χονδρικής. 

Η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου από τα 27 ευρώ η θερμική μεγαβατώρα κοντά στα 40 ευρώ, θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση και των τιμολογίων ρεύματος. Το Δεκέμβριο τα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος κατέγραψαν αύξηση 4,1% και η προοπτική είναι να αυξηθούν ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες. 

Η αύξηση αυτή ήταν αποτέλεσμα της αύξησης των εισαγωγών κατά 30% σε - ακριβό - υγροποιημένο φυσικό αέριο τους τελευταίους τρείς μήνες του 2025. Οι εισαγωγές κάλυψαν τις ποσότητες φυσικού αερίου που δεν έρχονται πλέον μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Τούτο, με δεδομένο ότι υπάρχει αδυναμία εναλλακτικής προμήθειας φυσικού αερίου μέσω αγωγών από χώρες παραγωγούς.

Σε κάθε περίπτωση, η αγορά εκτιμά ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί μεγάλους όγκους LNG για το καλοκαίρι, γεγονός που θα διατηρήσει τις τιμές σταθερές και θα περιορίσει την πτώση τους που καταγράφεται τη θερινή περίοδο λόγω πτώσης της ζήτησης. 

Τρόφιμα και υπηρεσίες 

Οι φόβοι για νέα άνοδο του πληθωρισμού βασίζονται στο ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας (που ήταν έως τώρα το μοναδικό στοιχείο που συγκρατούσε το μέσο πληθωρισμό) έρχεται ενώ υπάρχουν ήδη ανατιμήσεις στα τρόφιμα και αναμένονται νέες ανατιμήσεις στον επίσης κρίσιμο τομέα των υπηρεσιών. 

Στα τρόφιμα, μετά και τα εμπόδια που μπήκαν στην λειτουργία της συμφωνίας Mercosur, οι ανατιμήσεις στα κρέατα οι οποίες έφτασαν τον Δεκέμβριο στο 13,1% φαίνεται ότι θα συνεχιστούν. Μάλιστα είναι πολύ πιθανό να δούμε ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις στην λιανική, από το μέσο 3,6%, το οποίο κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ για τον Δεκέμβριο. Την ίδια ώρα οι τιμές του καφέ και του κακάο έχουν εισέλθει σε ένα "τρενάκι του τρόμου" το οποίο οδηγεί σε όλο και υψηλότερο επίπεδο τιμών. Ανησυχητικό είναι ότι συνεχίζεται η μεγάλη μεταβλητότητα στις τιμές των εποχικών προϊόντων (νωπά φρούτα και λαχανικά), τα οποία ως τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης, οποία κάνουν όλο και πιο ακριβό το "καλάθι" των νοικοκυριών.

Ο άλλος "θύλακας" ανατιμήσεων είναι οι υπηρεσίες. Οι αυξήσεις στα ενοίκια, σωρευτικά έχουν φτάσει το 40% τα τελευταία τρία χρόνια και συμπαρασύρουν και τις τιμές σε ανακαινίσεις και επισκευές κατοικιών. Διψήφιες αυξήσεις θα συνεχίσουν να καταγράφονται στις μεταφορές ενώ ανατιμήσεις πάνω από το 7% θα συνεχίσουν να υπάρχουν στην εστίαση, τον τουρισμό και την ψυχαγωγία. 

Στο μεταξύ ζητούμενο παραμένει πόσο θα είναι οι αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας.

Οι ανατιμήσεις στο τομέα των υπηρεσιών έχουν την βάση τους σε περισσότερα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζονται παρεμβάσεις για να αποκλιμακωθούν.