Του Στάθη Βασιλόπουλου

Χαρακτηριστικά όξυνσης προσλαμβάνει η "διελκυστίνδα" μεταξύ των αυτοκινητιστών ταξί και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με επίμαχο θέμα την υποχρεωτική μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, αρχής γενομένης από τη φετινή χρονιά. Μετά το χειρόφρενο που τράβηξαν τις προηγούμενες ημέρες, οι οδηγοί ταξί Αττικής προγραμματίζουν και νέα 48ωρη απεργία την Τρίτη 20 και Τετάρτη 21 Ιανουαρίου. Οι επαγγελματίες διαμαρτύρονται για έλλειψη υποδομών, υψηλό κόστος και περιορισμένα κίνητρα, ενώ το υπουργείο από την πλευρά του επισημαίνει ότι ελάχιστοι είναι οι οδηγοί αυτοί που θα χρειαστεί μέσα στη χρονιά να αντικαταστήσουν υποχρεωτικά το όχημά τους με ηλεκτροκίνητο.

Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται η νομοθετική διάταξη του 2021 η οποία ορίζει ότι οι ταξινομήσεις των νέων ταξί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, από 1ης Ιανουαρίου 2026, θα πρέπει να γίνονται αποκλειστικά με οχήματα μηδενικών ρύπων. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών, Κωνσταντίνο Κυρανάκη, από τις 29.000 άδειες που υπάρχουν πανελλαδικά, τη φετινή χρονιά η ρύθμιση "αγγίζει" μόλις 250 οχήματα, δηλαδή λιγότερο από το 1% του στόλου.

Παρά το πενταετές περιθώριο που έδινε ήδη η νομοθεσία για την προσαρμογή στην ηλεκτροκίνηση για όσα οχήματα συμπληρώνουν το όριο ηλικίας, το υπουργείο Μεταφορών αποφάσισε να προσφέρει δύο επιπλέον εξαιρέσεις. Η πρώτη αφορά στους αυτοκινητιστές ηλικίας 62–68 ετών, οι οποίοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, ώστε να αποφευχθεί η επιβάρυνσή τους με υψηλό κόστος αντικατάστασης οχήματος λίγο πριν αποχωρήσουν από το επάγγελμα. Η δεύτερη εξαιρεί όσους οδηγούς έχουν υποστεί ολική καταστροφή στο όχημά τους, προστατεύοντάς τους από υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση σε έκτακτες συνθήκες.

Παρά τις εξαιρέσεις, οι οδηγοί του Συνδικάτου Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΣΑΤΑ) επισημαίνουν ότι οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις δεν αρκούν για να αντιμετωπιστούν οι πρακτικές και οικονομικές δυσκολίες της μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση.

Να σημειωθεί πάντως πως παρά τις "γαλαντόμες" επιδοτήσεις, που φτάνουν έως και 22.500 ευρώ ανά όχημα, η ζήτηση για ενισχύσεις μέσω του προγράμματος "Πράσινα Ταξί" παραμένει "αναιμική". Μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του 2025, από τον συνολικό προϋπολογισμό των 40 εκατ. ευρώ, έχουν καταβληθεί μόλις 3.256.297 ευρώ για 158 ηλεκτρικά ταξί.

Η υποχρέωση αντικατάστασης οχημάτων με ηλεκτρικά αφορά μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όπου βρίσκονται συνολικά περίπου 16.000 άδειες. Στην πρωτεύουσα, σύμφωνα με στοιχεία του ΣΑΤΑ, κυκλοφορούν περίπου 14.000 ταξί. Υπενθυμίζεται ότι το ανώτατο όριο ηλικίας για ταξί είναι 15 έτη για οχήματα έως 1.850 κυβικών και 18 έτη για οχήματα άνω των 1.851 κυβικών.

Οι επαγγελματίες ζητούν παράταση της υποχρεωτικής μετάβασης σε ηλεκτρικά οχήματα μέχρι το 2035, υποστηρίζοντας ότι η άμεση εφαρμογή του μέτρου, από φέτος, δεν είναι ρεαλιστική. Το συνδικάτο επισημαίνει ότι η χρέωση για φόρτιση στην πρωτεύουσα φτάνει τα 0,35–0,60 ευρώ ανά κιλοβατώρα (μια πλήρης φόρτιση στοιχίζει έως 24 ευρώ ανά όχημα) επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος ανά χιλιόμετρο συγκριτικά με άλλες επιλογές, όπως είναι το diesel. Επιπλέον, όπως υπογραμμίζουν ελάχιστοι είναι οι ταχυφορτιστές που υπάρχουν στην Αθήνα – περίπου 100 σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το ΣΑΤΑ.

Με βάση τα παραπάνω, το συνδικάτο προτείνει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επιδοτήσεων που θα καλύπτει μέρος της τιμής των ηλεκτρικών ταξί (20.000–25.000 ευρώ ανά όχημα ή 30%-40% της αξίας), με παράλληλη προαιρετική απόσυρση παλαιών οχημάτων. Ζητά, επίσης, απλοποίηση διαδικασιών υποβολής αιτήσεων και το ποσό της επιδότησης να καταβάλλεται ως προκαταβολή όταν γίνεται η παραγγελία του νέου ταξί.  Προτείνει, τέλος, να ενισχυθεί η υποδομή φόρτισης, με ανάπτυξη σημείων ταχυφόρτισης ειδικά για ταξί, ώστε η σταδιακή αντικατάσταση του στόλου να γίνει οικονομικά και τεχνικά βιώσιμη, χωρίς να επιβαρύνονται υπέρμετρα οι οδηγοί. 

Σύμφωνα με πρόσφατες τοποθετήσεις του κ. Κυρανάκη σήμερα υπάρχουν περίπου 10.000 δημόσια σημεία φόρτισης για 30.000 ηλεκτροκίνητα οχήματα, δηλαδή τρία αυτοκίνητα ανά φορτιστή. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνεται η εγκατάσταση σημείων φόρτισης σε πιάτσες ταξί ώστε να διευκολυνθεί η καθημερινή λειτουργία των οδηγών.