Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Καθώς η Ελλάδα κλείνει ακόµα έναν ισχυρό τουριστικό κύκλο και κοιτά προς την επόµενη σεζόν, το ερώτηµα που κυριαρχεί σε φορείς και επιχειρήσεις του χώρου είναι κοµβικό: µπορεί η χώρα να συνεχίσει την ανοδική πορεία χωρίς να υπονοµεύσει τη βιωσιµότητα του ίδιου του τουριστικού της προϊόντος; 

Το ζητούµενο πλεον δεν είναι µόνο οι αφίξεις, αλλά η ποιότητα, τα έσοδα και –ίσως περισσότερο από ποτέ– η επιµήκυνση της περιόδου. Σε κάθε περίπτωση, τα πρώτα µηνύµατα και για τη νέα σεζόν είναι για ακόµα µία φορά θετικά.

Το 2026 προδιαγράφεται µια χρονιά µε µεγάλες προκλήσεις, αλλά και σηµαντικές ευκαιρίες. Τα διεθνή ταξίδια έχουν επανέλθει πλήρως, ο ανταγωνισµός στη Μεσόγειο είναι πιο έντονος και οι ταξιδιωτικές προτιµήσεις αλλάζουν µε ταχύτητα. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα βρίσκεται µπροστά σε µια κρίσιµη στιγµή: να αποφασίσει αν θα παραµείνει ένας προορισµός "ήλιος-θάλασσα" ή αν θα µετασχηµατιστεί σε µια σύγχρονη, ισορροπηµένη τουριστική δύναµη.

Πολλοί θεωρούν πως σύντοµα η χώρα θα χρειαστεί να µετατοπίσει το κέντρο βάρους από τις "ποσοτικές" στις "ποιοτικές" επιδόσεις. Τα τελευταία χρόνια τα τουριστικά έσοδα κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά, όµως η πίεση σε υποδοµές, φυσικό περιβάλλον και κατοικίες στις µεγάλες νησιωτικές περιοχές έδειξε ότι οι αριθµοί από µόνοι τους δεν αρκούν.

Το στοίχηµα για τη νέα σεζόν είναι πολυεπίπεδο: περισσότερα έσοδα ανά επισκέπτη, µεγαλύτερη διάρκεια παραµονής, αύξηση της µέσης ηµερήσιας δαπάνης. Η αγορά δείχνει πως υπάρχει περιθώριο: ταξιδιώτες υψηλότερου εισοδήµατος ενδιαφέρονται για εµπειρίες, όχι µόνο για ήλιο και θάλασσα, ενώ ο κλάδος της πολυτελούς φιλοξενίας στην Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται δυναµικά, µε νέες µονάδες να ανοίγουν σε Αθήνα, Πελοπόννησο, Κρήτη και Κυκλάδες.

Η στρατηγική αυτή, όµως, προϋποθέτει δύο καθοριστικές συνθήκες:

- Βελτίωση των υποδοµών, όχι µόνο στα µεγάλα αεροδρόµια, αλλά και στα µικρά λιµάνια, στο οδικό δίκτυο, στις ψηφιακές υπηρεσίες.

- Αναβάθµιση των υπηρεσιών, µε έµφαση στην εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναµικού – ένα ζήτηµα που γίνεται ολοένα και πιο πιεστικό λόγω της έλλειψης προσωπικού.

Χωρίς αυτά, η µετάβαση σε ένα µοντέλο υψηλότερων εσόδων κινδυνεύει να µείνει στα χαρτιά, τονίζουν επιχειρηµατίες της αγοράς.

Με θετικο προσηµο η νεα σεζον

Με νέο ρεκόρ σε έσοδα και αφίξεις από το εξωτερικό ολοκληρώνεται η φετινή τουριστική χρονιά για την Ελλάδα, εδραιώνοντας την ανοδική τροχιά που είχε γίνει ορατή ήδη από τις αρχές του έτους. Παρά το "αγκάθι" της Σαντορίνης, όπου η σεισµική δραστηριότητα οδήγησε σε αισθητή πτώση της τουριστικής κίνησης, το συνολικό αποτέλεσµα παραµένει εξαιρετικά θετικό και θέτει τις βάσεις για ακόµα µία ισχυρή χρονιά.

Τα τελευταία χρόνια οι επιχειρηµατίες του τουρισµού αποφεύγουν να κάνουν προβλέψεις για την πορεία της τουριστικής περιόδου, τονίζοντας ότι κυρίως αστάθµητοι παράγοντες – όπως, για παράδειγµα, ένα κλιµατικό φαινόµενο– µπορούν να ανατρέψουν αστραπιαία όλα τα δεδοµένα. Όµως δεν κρύβουν πως τα µηνύµατα είναι αισιόδοξα.

Οι πρώτες εκτιµήσεις για τη νέα χρονιά µιλούν για µεσοσταθµική άνοδο της ζήτησης γύρω στο 8%, εφόσον δεν υπάρξουν απρόβλεπτοι εξωγενείς παράγοντες. Οι φορείς του κλάδου εµφανίζονται προσεκτικά αισιόδοξοι. Η εµπειρία έχει δείξει ότι γεωπολιτικές εντάσεις, ακραία καιρικά φαινόµενα ή οικονοµικές αναταράξεις µπορούν να επηρεάσουν σηµαντικά τις κρατήσεις. Ωστόσο η έως τώρα εικόνα της αγοράς δείχνει πως η Ελλάδα παραµένει ένα από τα πιο ισχυρά brands της Μεσογείου.

Οι προκρατήσεις

Το επόµενο τρίµηνο θεωρείται κρίσιµο για τον τουρισµό, καθώς αυτή η περίοδος συνήθως καθορίζει τις τάσεις της χρονιάς που ακολουθεί. Οι µεγάλοι tour operators έχουν ήδη ανακοινώσει τα προγράµµατά τους και η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στις υψηλότερες θέσεις των προτιµήσεων. Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι πως πάνω από το 20% των πακέτων κλείνεται αυτή την περίοδο µέσω early booking, µε τους ταξιδιώτες να επιδιώκουν χαµηλότερες τιµές και µεγαλύτερη διαθεσιµότητα. Η κινητικότητα αυτή αποτελεί σαφές δείγµα ότι η χώρα ξεκινά µε πολύ ισχυρό ενδιαφέρον για το 2026.

Σηµαντικό βάρος δίνεται φέτος και στην εκτός σεζόν περίοδο. Όπως επισηµαίνουν επιχειρηµατίες του ξενοδοχειακού κλάδου, καταγράφονται κρατήσεις όχι µόνο για το καλοκαίρι, αλλά ακόµα και για το διάστηµα Ιανουαρίου-Μαρτίου. Η τάση αυτή, που µέχρι πρόσφατα ήταν περιορισµένη, ενισχύεται και θεωρείται ένα από τα πιο ενθαρρυντικά σηµάδια για την επιµήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η ενίσχυση των city breaks και η σταθερή άνοδος της Αθήνας συµβάλλουν επίσης σε αυτή τη µεταστροφή, δείχνοντας ότι το ελληνικό τουριστικό προϊόν αρχίζει να αποκτά µεγαλύτερη αντοχή πέρα από τους θερινούς µήνες.

Κεντρικό ρόλο στη διαµόρφωση του τουριστικού τοπίου συνεχίζει να έχει η TUI, ο µεγαλύτερος ευρωπαϊκός tour operator, ο οποίος δίνει ήδη σαφέστατα σήµατα για τη δυναµική της Ελλάδας. Για τη σεζόν του 2026 καταγράφεται σηµαντική άνοδος στις κρατήσεις τόσο για τα µεγάλα νησιά όσο και για µικρότερους προορισµούς. Η Κρήτη, η Ρόδος και η Κέρκυρα κατατάσσονται σταθερά στις πιο δηµοφιλείς επιλογές, ενώ η Σάµος εντυπωσιάζει για την ένταση της ζήτησης, παρότι πρόκειται για µικρότερη αγορά. Η TUI διακινεί προς τη χώρα περίπου 4 εκατοµµύρια επιβάτες και πραγµατοποιεί περίπου 180 πτήσεις την εβδοµάδα από τη Γερµανία προς Κρήτη, Ρόδο και Κω, γεγονός που υπογραµµίζει τη στρατηγική σηµασία της Ελλάδας στο χαρτοφυλάκιό της.

Στην πανευρωπαϊκή κατάταξη των προορισµών της TUI για το 2026, η Αττάλεια διατηρεί την κορυφή και η Μαγιόρκα παραµένει δεύτερη. Η Ελλάδα ακολουθεί, µε την Κρήτη, τη Ρόδο και την Κω να καταλαµβάνουν τις θέσεις 3 έως 5. Την ίδια ώρα, η Αίγυπτος εµφανίζει ένα εντυπωσιακό άλµα της τάξης του 30%, αυξάνοντας την πίεση στον µεσογειακό ανταγωνισµό. Η TUI σχεδιάζει επίσης να λειτουργήσει συνολικά 15 νέες ξενοδοχειακές µονάδες µέσα στο καλοκαίρι του 2026, επεκτείνοντας brands όπως τα TUI Blue, RIU, TUI Suneo, TUI Kids Club και το νέο concept διαµερισµάτων TUI Time To Smile. Ανάµεσά τους περιλαµβάνονται και νέα TUI Kids Clubs σε Κέρκυρα, Μαγιόρκα, Μινόρκα, Γερµανία και Τουρκία.

Η αµβλυνση της εποχικοτητας: Η µεγαλη, διαχρονικη προκληση

Αν υπάρχει ένας στόχος που επανέρχεται κάθε χρόνο χωρίς ποτέ να έχει επιτευχθεί πλήρως, αυτός είναι η επιµήκυνση της τουριστικής περιόδου. Το 2026, ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι η εικόνα µπορεί να αλλάξει.

Πρώτον, η κλιµατική αλλαγή, παρά τους κινδύνους που επιφέρει, µετατοπίζει τη ζήτηση. Ο Σεπτέµβριος και ο Οκτώβριος έχουν καθιερωθεί ως µήνες υψηλής ζήτησης, ενώ ο Μάιος ενισχύεται σταθερά. Δεύτερον, η δυναµική του city break, µε την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη να αυξάνουν θεαµατικά τις χειµερινές αφίξεις τους, ανοίγει ένα νέο παράθυρο για τον δωδεκάµηνο τουρισµό. Τρίτον, ο θεµατικός τουρισµός –αθλητικός, οινικός, γαστρονοµικός, πολιτιστικός, well-being– δείχνει να αποκτά βάθος και επαγγελµατισµό.

Διαχρονικά ρεκόρ

Σύµφωνα µε τα στοιχεία οκταµήνου Ιανουαρίου-Αυγούστου 2025 από την ΤτΕ, οι συνολικές ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 1.788 εκατ. ευρώ ή +12,0% σε σχέση µε το αντίστοιχο διάστηµα του 2024. Η κρουαζιέρα κατέγραψε ακόµα πιο εντυπωσιακή άνοδο, µε αύξηση +19,4%, επιβεβαιώνοντας τη δυναµική του κλάδου και τη σηµασία του για τα νησιωτικά λιµάνια και την τοπική οικονοµία.

Οι διεθνείς αφίξεις ενισχύθηκαν κατά 1 εκατοµµύριο επισκέπτες, σηµειώνοντας άνοδο +4,1% σε σύγκριση µε το 2024. Παράλληλα, η µέση κατά κεφαλήν δαπάνη (ΜΚΔ) χωρίς την κρουαζιέρα παρουσίασε αύξηση +1,7% τον Αύγουστο και +7,2% από την αρχή του έτους, επιβεβαιώνοντας ότι οι ταξιδιώτες ξοδεύουν περισσότερα και η ελληνική οικονοµία αποκοµίζει υψηλότερα έσοδα ανά επισκέπτη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, για να αντιστραφεί η θετική αυτή τάση σε επίπεδο έτους, θα απαιτούνταν σηµαντική πτώση κατά τους τελευταίους µήνες του 2025: -26,0% στις εισπράξεις και -9,0% στις αφίξεις από Σεπτέµβριο έως Δεκέµβριο. 

Η ανάλυση ανά αγορά καταγράφει θετικά αποτελέσµατα για τις περισσότερες χώρες προέλευσης. Το Ηνωµένο Βασίλειο παρουσίασε αύξηση εισπράξεων +8,7% και αφίξεων +4,5%, ενώ η Γερµανία κατέγραψε άνοδο εισπράξεων +6,6% και αφίξεων +7,8%. Η Γαλλία, παρά τη µείωση των αφίξεων κατά -6,3%, κατάφερε να διατηρήσει θετική πορεία στα έσοδα µε αύξηση +5,5%, αποδεικνύοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής αγοράς. Οι Ηνωµένες Πολιτείες παρουσίασαν ισχυρή άνοδο εισπράξεων +20,6% και αύξηση αφίξεων +6,1%.

Την ιδια ωρα, το 2024:

- Οι εισπράξεις από τον εισερχόµενο τουρισµό (χωρίς κρουαζιέρα) ανήλθαν σε 20,6 δισ. ευρώ, αυξηµένες κατά +4,3% έναντι του 2023 (19,7 δισ. ευρώ).

- Περιλαµβανοµένων των εσόδων από την κρουαζιέρα, οι εισπράξεις ανήλθαν σε 21,6 δισ. ευρώ, αυξηµένες κατά +4,8% έναντι του 2023 (20,6 δισ. ευρώ).

- Οι αφίξεις από τον εισερχόµενο τουρισµό (χωρίς κρουαζιέρα) ανήλθαν σε 36,0 εκατ. το 2024, αυξηµένες κατά +9,8% έναντι του 2023 (32,7 εκατ.).

- Λαµβάνοντας υπόψη και την κρουαζιέρα, οι αφίξεις ανήλθαν σε 40,7 εκατ. το 2024, αυξηµένες κατά +12,8% έναντι του 2023 (36,1 εκατ.).

Την περίοδο 2019-2023 ο ελληνικός τουρισµός εµφάνισε:

- Αφίξεις: +4% (από 31,3 εκατ. το 2019 σε 32,7 εκατ. το 2023).
- Διανυκτερεύσεις: -2% (από 232,5 εκατ. το 2019 σε 227,9 εκατ. το 2023).
- Εισπράξεις: +12% (από 17,7 δισ. ευρώ το 2019 σε 19,7 δισ. ευρώ το 2023).

Η αίσθηση της νέας χρονιάς και τα δεδοµένα που αλλάζουν

Συµπερασµατικά, για το 2026, οι πρώτες εκτιµήσεις και τα διαθέσιµα δεδοµένα δείχνουν ότι η χρονιά θα χαρακτηρίζεται από σταθερή ζήτηση και αύξηση των εισπράξεων, µε έµφαση σε πιο στοχευµένα έσοδα. Το ενδιαφέρον των ταξιδιωτών φαίνεται να κατανέµεται πιο οµοιόµορφα κατά τη διάρκεια του έτους, γεγονός που µπορεί να συµβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των υποδοµών και των υπηρεσιών.

Η διαχείριση της αυξηµένης ζήτησης µε παράλληλη διατήρηση της ποιότητας των υπηρεσιών θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία των σεζόν εφεξής.

* Αναδημοσίευση από το περιοδικό Forbes