Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 28-Νοε-2022 12:00

    Διελκυστίνδα ΥΠΟΙΚ – τραπεζών για τη στήριξη των δανειοληπτών

    5652518
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Βάσως Αγγελέτου

    Μολύβι και χαρτί έχουν βγάλει τα επιτελεία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αναζητώντας τη λύση σε μια δύσκολη εξίσωση: ποια θα είναι τα μέτρα ανακούφισης των δανειοληπτών που θα ικανοποιήσουν την κυβέρνηση χωρίς να πλήξουν την κερδοφορία και τα κεφάλαιά τους, κρατώντας πάντως μικρό καλάθι όσον αφορά στην εφαρμοσιμότητα του ισπανικού μοντέλου στη χώρα μας.

    Στη συνάντηση που είχαν οι τραπεζικές διοικήσεις στο Υπουργείο Οικονομικών την Παρασκευή, ο υπουργός Χρήστος Σταϊκούρας ζήτησε από τα συστημικά ιδρύματα να μελετήσουν το ισπανικό μοντέλο και να επιστρέψουν με προτάσεις που θα δώσουν ανακούφιση στους ευάλωτους δανειολήπτες προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα γενιά κόκκινων δανείων.

    Ανώτατα τραπεζικά στελέχη τονίζουν στο Capital.gr ότι τα μέτρα που επεξεργάζεται η Ισπανία δύσκολα μπορούν να εφαρμοστούν από τις ελληνικές τράπεζες που βρίσκονται σε επαχθέστερη θέση από τους ανταγωνιστές τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

    "Εάν πληγεί η κερδοφορία των τραπεζών, δεν θα είναι σε θέση ούτε να επεκτείνουν τις πιστώσεις αλλά ούτε να στηρίζουν τις ομολογιακές εκδόσεις του Δημοσίου στο μέλλον", προειδοποιεί πηγή του κλάδου. Επισημαίνουν δε ότι χρειάζεται προσοχή ώστε να μην "ανοίξει η κερκόπορτα των επιδοματικών μέτρων" που θα οδηγήσουν εκ νέου τις τράπεζες σε "επικίνδυνες ατραπούς" για την οικονομική τους βιωσιμότητα.

    Αρμόδιες εποπτικές πηγές υπογραμμίζουν στο Capital.gr ότι "οι τράπεζες πρέπει να κρίνουν πού πρέπει να παρέμβουν για να μην δημιουργηθούν μεγάλες ανάγκες προβλέψεων". Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν, πάντως, ότι "είναι προς το συμφέρον των τραπεζών να παρακολουθούν την εξέλιξη των αποπληρωμών των δανείων τους και να παρεμβαίνουν με ρυθμίσεις πριν αυτά κοκκινίσουν".

    Είναι σημαντικό να αναφερθεί, επίσης, ότι οι συζητήσεις ΥΠΟΙΚ – τραπεζών διεξάγονται υπό τη δαμόκλειο σπάθη της φορολογίας των υπερκερδών των τραπεζών που έχει ήδη νομοθετηθεί στην Ισπανία. Το ενδεχόμενο αυτό, αν και δεν έχει διατυπωθεί δημοσίως από επίσημα χείλη, λειτουργεί ως φόβητρο για τα εγχώρια ιδρύματα που καλούνται να καταθέσουν συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες μένει να φανεί εάν θα ικανοποιήσουν το ΥΠΟΙΚ που έχει ζητήσει ολιστική και ουσιαστική στήριξη των δανειοληπτών σε έξι άξονες.

    Τα "αγκάθια" στην υιοθέτηση του ισπανικού μοντέλου

    Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, η ισπανική κυβέρνηση επεξεργάζεται σχέδιο στήριξης των οφειλετών σε δύο άξονες: απορρόφηση του περιθωρίου κέρδους (spread) των τραπεζών στις χορηγήσεις δανείων και μείωση της μηνιαίας δόσης με επιμήκυνση ή και παροχή περιόδου χάριτος με αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια.

    Η δυσκολία εφαρμογής του στη χώρα μας οφείλεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σε μια σειρά από λόγους. Κατ’ αρχάς, το πρόβλημα των κόκκινων δανείων στον κλάδο έχει μεν βελτιωθεί θεαματικά την τελευταία διετία, αλλά δεν έχει εξαλειφθεί. Ο δείκτης NPE ανέρχεται σε 7-8% στην Ελλάδα έναντι 2-2,5% κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη. 

    Το γεγονός αυτό συνεπάγεται επιπλέον κεφάλαια που θα πρέπει να "κάψουν" οι τράπεζες τα επόμενα χρόνια για να εξυγιάνουν περαιτέρω το χαρτοφυλάκιό τους. Και όλα αυτά χωρίς να συνυπολογιστεί η δημιουργία νέων επισφαλειών που θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή το τέταρτο τρίμηνο του έτους και το 2023 για όσο διαρκέσει το "εκρηκτικό" κοκτέιλ της ενεργειακής κρίσης, του πληθωρισμού και της ραγδαίας αύξησης των επιτοκίων.

    Παράλληλα, οι ελληνικές τράπεζες πέρασαν σε κερδοφορία φέτος μετά από πάνω από μία δεκαετία συρρίκνωσης εξαιτίας της χρηματοοικονομικής κρίσης. Μέσα από τις υψηλές χρεώσεις και προμήθειες που επιβάλλουν, κατόρθωσαν να διατηρήσουν την κερδοφορία τους σε επίπεδα που μπορούν να χρηματοδοτήσουν την εξυγίανση του ενεργητικού τους. 

    Τα τελευταία τρίμηνα, όμως, αντλούν κέρδη και από την πιστωτική επέκταση μέσω της διαφοράς στα επιτόκια δανεισμού και χορηγήσεων (spread). Με τους δύο αυτούς παράγοντες να συνυπάρχουν, τα ταμεία των τραπεζών γέμισαν κέρδη που ξεπέρασαν κάθε προσδοκία. Όπως δήλωσε και ο ΥΠΟΙΚ τις προηγούμενες ημέρες, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες συσσώρευσαν κέρδη 2,8 δισ. ευρώ το εννεάμηνο του 2022.

    Σε αυτή τη βάση, το Υπουργείο ζητά εξορθολογισμό των χρεώσεων και προμηθειών που επιβαρύνουν τους δανειολήπτες, καθώς και διόρθωση των επιτοκίων καταθέσεων που παραμένουν "παγωμένα" σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα, με την ψαλίδα μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων να μεγαλώνει προς όφελος του bottom line των τραπεζών.

    "Τώρα που η κερδοφορία των τραπεζών έχει βελτιωθεί μέσω των χορηγήσεων, θα πρέπει να μειώσουν την εξάρτησή τους από προμήθειες και χρεώσεις", αναφέρει στο Capital.gr πηγή με γνώση των διαδικασιών. Σημειώνεται δε ότι ο εποπτικός βραχίονας της ΕΚΤ (SSM) παρακολουθεί στενά τους δείκτες κεφαλαιοποίησης των τραπεζών που χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση - η οποία εν μέρει ικανοποιείται από τις ομολογιακές εκδόσεις MREL που όλες έχουν πραγματοποιήσει φέτος.

    "Την ώρα που γίνεται συζήτηση εάν οι ελληνικές τράπεζες μπορούν να δώσουν μέρισμα για πρώτη φορά μετά από 164 χρόνια ή εάν θα πρέπει να ενισχύουν τα κεφαλαιακά τους μαξιλάρια, συζητάμε μέτρα που θα χτυπήσουν κατευθείαν στην κερδοφορία - ή και στα κεφάλαιά τους. Αυτό είναι θέατρο του παραλόγου", απαντά υψηλόβαθμο στέλεχος του κλάδου. 

    Ποια μέτρα εξετάζουν οι τράπεζες

    Από τα μέτρα που εξετάζονται με βάση το ισπανικό μοντέλο, αρμόδιες πηγές εξηγούν ότι πιο συμβατή με τις εγχώριες τράπεζες είναι η επιμήκυνση των δανείων - χωρίς, ωστόσο, αυτό να σημαίνει παροχή περιόδου χάριτος. 

    Ουσιαστικά, αυτό που εξετάζουν τα επιτελεία των τραπεζών είναι επαναφορά της δόσης των κυμαινόμενων δανείων (που αναλογούν σε ποσοστό άνω του 90% των στεγαστικών δανείων) στα επίπεδα προ αυξήσεων των επιτοκίων της ΕΚΤ και μετακύλιση της διαφοράς στο μέλλον. Παρότι ο δανειολήπτης τελικά επιβαρύνεται με περισσότερους συνολικούς τόκους, η επιμήκυνση αυτή έχει νόημα εάν η αύξηση του Euribor θεωρείται παροδική.

    Ταυτόχρονα, βέβαια, υπάρχουν και τεχνικές επιπλοκές, καθώς η αναδιάρθρωση των δανείων μπορεί να σημαίνει και αυτόματη κατηγοριοποίησή τους στα κόκκινα δάνεια (forborne NPLs), κάτι που θα πρέπει να αποφευχθεί σε τεχνικό επίπεδο. "Χρειάζεται πολύ ψάξιμο, είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε προτάσεις που δεν θα χτυπάνε στα εποπτικά κεφάλαια", αναφέρει αρμόδιο τραπεζικό στέλεχος. "Πρώτα θα πρέπει να δούμε τι μέτρα μπορούμε να εφαρμόσουμε, μετά πόσος χρόνος απαιτείται για την εφαρμογή τους και μόλις αυτά συμφωνηθούν με το ΥΠΟΙΚ να δούμε την περίμετρο των δικαιούχων", συμπληρώνει.

    Σε ό,τι αφορά στην αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων, οι περισσότερες τράπεζες έχουν ήδη δρομολογήσει κάποια προσαρμογή που μπορεί να αγγίξει τα επίπεδα του 1-1,20% για προθεσμιακές καταθέσεις 12 μηνών και ποσά άνω των 50.000 – 60.000 ευρώ. Στο επίπεδο αυτό, οι τράπεζες αναμένεται να προχωρήσουν σε πιο δυναμική αναπροσαρμογή προς ικανοποίηση των κυβερνητικών απαιτήσεων.

    Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι προτάσεις των τραπεζών θα πρέπει να περάσουν από την "κρισάρα" του SSM που θα πρέπει να κρίνει, πρώτον, εάν είναι συμβατές με τις κεφαλαιακές τους δυνατότητες και, δεύτερον, εάν θα αναπροσαρμοστούν αναλόγως οι προβλέψεις τους. Οι συζητήσεις με τον Επόπτη θα γίνουν με καθεμιά τράπεζα χωριστά και δεν αποκλείεται, εφόσον δρομολογηθούν συγκεκριμένα μέτρα από την κυβέρνηση τα οποία "χτυπούν στα κεφάλαια των τραπεζών,  να χρειαστεί νέα επικαιροποίηση των business plans, αναφέρουν αρμόδιες αρχές. 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ