Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 25-Δεκ-2021 16:00

    Πώς βλέπει η ΤτΕ τα αποτελέσματα 9μήνου των τραπεζών

    Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) new 21.01.2021
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λεωνίδα Στεργίου

    Σημαντικές προκλήσεις για τις τράπεζες παραμένουν η ταχύτερη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η ενίσχυση της κερδοφορίας και η ποιοτική και ποσοτική ενίσχυση της κεφαλαιακής τους βάσης, δεδομένου ότι ο αντίκτυπος της πανδημίας θα εμφανιστεί με χρονική υστέρηση στο ενεργητικό τους, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος.

     

     

    Στην Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει την πρόοδο που έχουν πραγματοποιήσει οι ελληνικές τράπεζες στη μείωση των κόκκινων δανείων, υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει σχεδόν επτά με οκτώ φορές υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Επισημαίνει ότι η μείωση των κόκκινων δανείων έχει επιτευχθεί σχεδόν αποκλειστικά μέσα από τις τιτλοποιήσεις του σχήματος "Ηρακλής” και όχι μέσω ενεργητικής διαχείρισης (αναδιαρθρώσεις, αναχρηματοδοτήσεις, κλπ), με αρνητικές επιπτώσεις στην κερδοφορία και τα κεφάλαιά τους, τα οποία αποδυναμώνονται περαιτέρω λόγω του υψηλού ποσοστού της αναβαλλόμενης φορολογίας που ξεπέρασε το 60%. Στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η ΤτΕ ανέφερε ότι στο έτος θα το ποσοστό αυτό θα αγγίξει το 75%.

    Ακόμη, η ΤτΕ σημειώνει μείωση των λειτουργικών εσόδων και αύξηση των λειτουργικών εξόδων, κυρίως από τις τιτλοποιήσεις, το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων, την επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης και τα κόστη από τις αναδιαρθρώσεις και τις εθελούσιες εξόδους. Σε ό,τι αφορά στα δάνεια, η ΤτΕ διαπιστώνει επιβράδυνση στην πιστωτική επέκταση και μείωση του επιτοκιακού περιθωρίου προς τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες βρήκαν άλλους τρόπους χρηματοδότησης, όπως οι εκδόσεις ομολόγων. Η πιστωτική επέκταση κατευθύνθηκε περισσότερο προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου και εκεί δεν υπήρχε μεγάλη ζήτηση λόγω της ρευστότητας από τα μέτρα στήριξης και τη σημαντική συμβολή στη χρηματοδότησή τους από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και άλλους οργανισμούς.

    Από την άλλη πλευρά διαπιστώνει θετικές κινήσεις ως προς την ενίσχυση των κεφαλαίων τους, μέσω αυξήσεων και ομολογιακών εκδόσεων, κάτι που συστείνει να συνεχιστεί. Θετική επίσης είναι η εικόνα της ρευστότητας και του κόστους χρήματος, λόγω των χαμηλών επιτοκίων και της αύξησης των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα.

    Έσοδα

    Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021 οι τράπεζες εμφάνισαν μικρή πτώση των λειτουργικών τους εσόδων σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020, κυρίως λόγω της μείωσης των εσόδων από χρηματοοικονομικές πράξεις και λοιπές πηγές, η οποία υπεραντιστάθμισε την αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες. Η διατήρηση των καθαρών εσόδων από τόκους στα επίπεδα της αντίστοιχης περιόδου του 2020 αντανακλά τη θετική επίδραση της μείωσης του κόστους άντλησης ρευστότητας, που αντιστάθμισε τη μείωση του υπολοίπου των δανείων και την περαιτέρω υποχώρηση του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου.

    Έξοδα

    Η αύξηση που εμφάνισαν τα λειτουργικά έξοδα, κυρίως λόγω των έκτακτων εξόδων αναδιάρθρωσης και προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου, συνέβαλε στη μείωση των αποτελεσμάτων προ προβλέψεων και φόρων σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Επιπρόσθετα, λαμβανομένου υπόψη του σχηματισμού σημαντικών προβλέψεων, πρωτίστως λόγω των συναλλαγών απομείωσης των ΜΕΔ από τρεις συστημικές τράπεζες και δευτερευόντως από την ανάγκη κάλυψης του πιστωτικού κινδύνου, το αποτέλεσμα μετά από φόρους ήταν ζημιογόνο.

    Κεφαλαιακή επάρκεια

    Αναφορικά με την κεφαλαιακή επάρκεια, τόσο ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών (Common Equity Tier 1 − CET1) όσο και ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαίου (Total Capital Ratio) σε ενοποιημένη βάση υποχώρησαν στο τέλος Σεπτεμβρίου 2021, σε 12,6% και 15,1% αντίστοιχα (έναντι 14,6% και 16,3% αντίστοιχα το Σεπτέμβριο 2020). Ενσωματώνοντας την πλήρη επίδραση του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9 (ΔΠΧΑ 9), ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε σε 10,7% και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε 13,3%. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, ο αντίστοιχος μεσοσταθμικός δείκτης CET1 διαμορφώθηκε σε 15,5%.

    Ποιότητα κεφαλαίων

    Η ποιότητα των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων των ελληνικών τραπεζών επιδεινώθηκε περαιτέρω, καθώς το Σεπτέμβριο του 2021 οι οριστικές και εκκαθαρισμένες αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (Deferred Tax Credits − DTCs) ανέρχονταν σε 14,4 δισεκ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 62% των συνολικών εποπτικών ιδίων κεφαλαίων (από 53% το Δεκέμβριο του 2020).

    Κόκκινα δάνεια

    Ο λόγος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) προς το σύνολο των δανείων εμφάνισε σημαντική μείωση, αλλά παρέμεινε υψηλός (15%) το Σεπτέμβριο του 2021. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο δείκτης αυτός ανήλθε σε 2,3%. Τα ΜΕΔ ανήλθαν στο τέλος Σεπτεμβρίου 2021 σε 20,9 δισεκ. ευρώ, μειωμένα κατά 26,3 δισεκ. ευρώ συγκριτικά με το τέλος Δεκεμβρίου 2020 και κατά περίπου 86,3 δισεκ. ευρώ έναντι του Μαρτίου του 2016, οπότε είχε καταγραφεί και το υψηλότερο επίπεδο ΜΕΔ.

    Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η υποχώρηση αυτή το 2021 οφείλεται κυρίως σε πωλήσεις δανείων ύψους 26,2 δισεκ. ευρώ, λόγω της αξιοποίησης του προγράμματος παροχής κρατικής εγγύησης σε τιτλοποιήσεις δανείων πιστωτικών ιδρυμάτων, ("Ηρακλής”) και λιγότερο σε εισπράξεις μέσω ενεργητικής διαχείρισης (δηλαδή μέσω αναδιαρθρώσεων/ρυθμίσεων δανείων, είσπραξης καθυστερούμενων οφειλών, ρευστοποίησης εξασφαλίσεων κ.λπ.). Επίσης, τη μείωση των ΜΕΔ υποβοήθησαν, μετά και τη λήξη των μέτρων αναστολής πληρωμής δόσεων, τα μέτρα των τραπεζών για διευκόλυνση πελατών τους όσον αφορά τους όρους αποπληρωμής των δανείων τους.

    Νέα κόκκινα δάνεια

    Στο τέλος Σεπτεμβρίου 2021 περίπου 39% του συνόλου των ΜΕΔ συνδέονταν με ρυθμίσεις, ενώ επισημαίνεται ότι υψηλό ποσοστό των δανείων που τίθενται σε καθεστώς ρύθμισης εμφανίζουν πάλι καθυστέρηση σε σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα μετά τη συνομολόγηση της ρύθμισης. Δεδομένης της επίδρασης της πανδημίας, είναι πιθανόν ότι σημαντικό ποσοστό από τα ρυθμισμένα δάνεια θα καταγραφεί ως μη εξυπηρετούμενο το δ΄ τρίμηνο του 2021 και το 2022. Σημειώνεται ότι το σύνολο των δανείων στα οποία έχουν εφαρμοστεί ρυθμίσεις ανέρχεται σε 17,6 δισεκ. ευρώ. Η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί ότι μέρος επίσης από τα δάνεια που τελούν υπό καθεστώς στήριξης (π.χ. μέσω προγραμμάτων όπως το "Γέφυρα”) είναι πιθανόν να καταγραφεί ως ΜΕΔ όταν παρέλθει η περίοδος διευκόλυνσης. Τέλος, υποχώρηση εμφανίζει το ποσοστό των δανείων που έχουν υπαχθεί σε καθεστώς νομικής προστασίας.

    Προκλήσεις

    Συνολικά, διαπιστώνεται προσπάθεια των τραπεζών να βελτιώσουν την ποιότητα του ενεργητικού τους και να ενισχύσουν τα χρηματοοικονομικά τους μεγέθη. Σε λίγες επιμέρους περιπτώσεις, ιδίως μικρότερου μεγέθους τραπεζών, απαιτείται ωστόσο εντατικοποίηση της προσπάθειας αυτής. Η διευκολυντική νομισματική και δημοσιονομική πολιτική λειτούργησαν υποβοηθητικά στη βελτίωση των μεγεθών των οικονομικών καταστάσεων των τραπεζών. Θετικό είναι επίσης το γεγονός ότι οι τράπεζες έχουν προβεί σε ενέργειες ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους βάσης τόσο μέσω αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου όσο και μέσω της έκδοσης ομολογιακών τίτλων.

    Ωστόσο, οι σημαντικές προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν, όπως ενδεικτικά τα ΜΕΔ που θα προκύψουν από την πανδημία, η σταδιακή επάνοδος στην κανονικότητα και η αναμενόμενη άρση κάποια στιγμή των μέτρων στήριξης (εποπτικών, δημοσιονομικών κ.λπ.), η υποχρέωση κάλυψης της Ελάχιστης Απαίτησης Ιδίων Κεφαλαίων και Επιλέξιμων Υποχρεώσεων (MREL) και η ανάγκη απορρόφησης των επιπτώσεων του ΔΠΧΑ 9, οι επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή, η ανάγκη δημιουργίας νέων πηγών εσόδων, κ.λπ., απαιτούν συνεχή επαγρύπνηση και εντατικότερη δράση με στόχο την περαιτέρω μείωση των ΜΕΔ, την ενίσχυση της κεφαλαιακής τους βάσης και την αξιοποίηση της αυξημένης ρευστότητας που διαθέτουν για τη χρηματοδότηση της οικονομίας, καταλήγει η ΤτΕ.

    Διαβάστε επίσης:

    -Τα δυνατά και αδύνατα σημεία των 4 τραπεζών

    -Η ακτινογραφία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών από την EBA

     

     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ