Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 22-Αυγ-2021 20:10

    Πέντε μεγάλες μεταρρυθμίσεις σε τράπεζες και κεφαλαιαγορά έρχονται τον Σεπτέμβριο

    Ισόβια μηνιαία τιμητική παροχή στους Έλληνες οπλίτες που συμμετείχαν στα γεγονότα στην Κύπρο
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λεωνίδα Στεργίου

    Περισσότερα από 10 νομοσχέδια πρόκειται να καταθέσει το υπουργείο Οικονομικών προς ψήφιση στη Βουλή μέχρι το τέλος του έτους, περνώντας, με τον τρόπο αυτό, στη δεύτερη φάση μεταρρυθμίσεων για τράπεζες, Χρηματιστήριο και ομόλογα. Ο νέος γύρος αποτελείται από ειδικές παρεμβάσεις με στόχο να προσαρμοστούν το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η κεφαλαιαγορά στους πέντε πυλώνες της κυβερνητικής στρατηγικής για το νέο παραγωγικό μοντέλο. 

    Οι άξονες αυτοί είναι οι εξής: 

    1. Μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης βιώσιμων επενδύσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν θέσπιση ειδικού ατομικού επενδυτικού λογαριασμού και παροχή φορολογικής ελάφρυνσης για συμμετοχή σε εισηγμένα επενδυτικά ταμεία. 

    2. Κίνητρα αύξησης της προσφοράς παραγωγικών επενδύσεων. Τα κίνητρα αφορούν κάλυψη του κόστους εισαγωγής μετοχών και ομολόγων στο Χρηματιστήριο, επιδότηση κόστους παραμονής, κατάργηση του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου μέσω του Χρηματιστηρίου και κατάργηση φόρου τοκομεριδίων εταιρικών ομολόγων. 

    3. Βελτίωση λειτουργίας της αγοράς με θεσμικές και άλλες παρεμβάσεις, με στόχο την αξιοπιστία, τη διαφάνεια και τον εκσυγχρονισμό. 

    4. ∆ημιουργία πλαισίου πράσινης ανάπτυξης. Οι προωθούμενες μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν καταγραφή στρατηγικών ιδιωτικών πράσινων επενδύσεων και σειρά κινήτρων για χρηματοδοτήσεις και επενδύσεις που πληρούν τα κριτήρια ESG (environment, social, government), δηλαδή που να τεκμηριώνουν θετικό πράσινο (περιβάλλον) και κοινωνικό (εισόδημα, απασχόληση, βιοτικό επίπεδο) αποτύπωμα και αυστηρά κριτήρια διαφάνειας και λογοδοσίας. 

    5. Ανάπτυξη χρηματοοικονομικής παιδείας, σε συνεργασία με άλλους φορείς και οργανισμούς, όπως ΟΟΣΑ, υπ. Παιδείας, Ελληνική Ένωση Τραπεζών κ.ά. 

    Ξεκινώντας με το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων "Ηρακλής" και τελειώνοντας με την αλλαγή του νόμου για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ο αρμόδιος υφυπουργός για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, κ. Γιώργος Ζαββός, κλείνει τον πρώτο κύκλο αναγκαίων παρεμβάσεων για τη λειτουργία και την αξιοπιστία της αγοράς (αλλαγή νόμου για ΤΧΣ, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, αναβαλλόμενη φορολογία, Συνεγγυητικό Κεφάλαιο κ.ά.). 

    Ο δεύτερος γύρος μεταρρυθμίσεων, που θα στηρίζουν την πράσινη-βιώσιμη ανάπτυξη, και ειδικά το μέρος της ζήτησης και προσφοράς επενδύσεων, περιλαμβάνει κίνητρα τα οποία θα ενεργοποιούνται ανάλογα με τον δημοσιονομικό χώρο. Για τον λόγο αυτό, οι προτάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων, ύστερα από την αποτίμηση του κόστους/οφέλους από τον ΙΟΒΕ, εξετάζονται παράλληλα από όλες τις υπηρεσίες του υπ. Οικονομικών αλλά και από άλλα εμπλεκόμενα υπουργεία. Κι αυτό διότι η μελέτη έδειξε ότι τα μέτρα αυτά γίνονται πιο αποτελεσματικά όταν παρέχεται το μέγιστο των κινήτρων, δηλαδή προκαλώντας μεγαλύτερο βραχυπρόθεσμο δημοσιονομικό κόστος, ώστε να υπάρξει το μέγιστο όφελος μακροπρόθεσμα. Ενδεικτικά, κάθε 1 ευρώ δημοσιονομικού κόστους για την εφαρμογή των προτεινόμενων κινήτρων μπορεί να συντελέσει σε σωρευτική αύξηση του πραγματικού εθνικού εισοδήματος κατά έως και 5 ευρώ σε βάθος 5ετίας, με την απόδοση να αυξάνεται περαιτέρω σε βάθος μεγαλύτερου χρονικού ορίζοντα. 

    Η εφαρμογή των εξεταζόμενων κινήτρων για την τόνωση της κεφαλαιαγοράς τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και από την πλευρά της προσφοράς ενέχει μεν άμεσο δημοσιονομικό κόστος, αλλά και άμεσο όφελος από την άντληση σημαντικά υψηλότερων νέων κεφαλαίων. Στο πλαίσιο εφαρμογής ενός πακέτου κινήτρων μέτριας έντασης στην πλευρά της ζήτησης, το άμεσο όφελος από τις καθαρές νέες επενδύσεις στην οικονομία εκτιμάται περίπου υπερτριπλάσιο του άμεσου δημοσιονομικού κόστους. Συγκεκριμένα, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος εφαρμογής των κινήτρων ζήτησης περί τα 77 εκατ. ευρώ, αναμένονται καθαρές νέες επενδύσεις 240 εκατ. ευρώ κάθε έτος. 

    Αντίστοιχα, η εφαρμογή ενός πακέτου κινήτρων μέτριας έντασης στην πλευρά της προσφοράς εκτιμάται ότι δημιουργεί άμεσο όφελος από τα καθαρά νέα αντληθέντα κεφάλαια περίπου δεκαπλάσιου μέσου ύψους στην πενταετία σε σχέση με το δημοσιονομικό κόστος εφαρμογής. Ενδεικτικά, με μέσο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος εφαρμογής των κινήτρων ζήτησης μέτριας έντασης περίπου 30 εκατ. ευρώ, αναμένονται καθαρές νέες επενδύσεις περί τα 304 εκατ. ευρώ κάθε έτος. 

    Σε μακροοικονομικό επίπεδο, τα σενάρια πολιτικής κινήτρων επιφέρουν σημαντική ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας σε βάθος χρόνου, η οποία αρχίζει να γίνεται αισθητή ήδη από τα πρώτα έτη. Το ετήσιο πραγματικό ΑΕΠ μπορεί να τονωθεί έως και 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και να παραμείνει υψηλότερο μεταξύ 0,3 και 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο έως το 2040. Αντίστοιχα, η ετήσια απασχόληση εκτιμάται υψηλότερη μεσοσταθμικά την πρώτη 10ετία κατά τουλάχιστον 5.000-8.000 θέσεις απασχόλησης υψηλής παραγωγικότητας. 

    Πράσινη ανάπτυξη 

    Η Ελλάδα, η οποία έχει πολύ μεγάλα περιθώρια πράσινης ανάπτυξης και πολύ μεγάλη ανάγκη, σε πολλούς τομείς, οφείλει τόσο να προσελκύσει την αυξανόμενη διεθνή επενδυτική ζήτηση για πράσινες επενδύσεις όσο και να αξιοποιήσει τα σημαντικά κεφάλαια που είναι διαθέσιμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να ενισχύσουν την πράσινη ανάπτυξη. Αυτό, όπως και το κόστος της κλιματικής αλλαγής, έγινε έκδηλο τόσο από την πανδημική κρίση όσο και από τις καταστροφικές πυρκαγιές. Το ανάγλυφο, επίσης, της χώρας κάνει την ανάγκη της πράσινης μετάβασης μεγαλύτερη. Σύμφωνα με πληροφορίες, το κυβερνητικό επιτελείο θέλει να προχωρήσει η Ελλάδα με πρωτοποριακό τρόπο στην πράσινη ανάπτυξη σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, ακολουθώντας τις καινοτομίες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, όπως το "πράσινο πιστοποιητικό" για τους εμβολιασμούς και τις αεροπορικές μεταφορές, το 112 κ.λπ. 

    Τα μέτρα στηρίζονται κυρίως στην πράσινη χρηματοδότηση μέσω, π.χ., τόνωσης της αγοράς πράσινων ομολόγων και άντλησης κεφαλαίων μέσω του Χρηματιστηρίου. Αυτό θα επιφέρει μείωση του κόστους χρηματοδότησης τόσο σε επιχειρήσεις όσο και στις τράπεζες, καθώς οι πράσινες επενδύσεις συνδέονται με μικρότερους κινδύνους. 

    Οι προτάσεις που μελετώνται σε αυτήν τη φάση είναι: 

    > ∆ημιουργία καταλόγου στρατηγικών και ιδιωτικών πράσινων επενδύσεων βάσει σαφών κριτηρίων. Ο κατάλογος, ενδεικτικά, μπορεί να περιλαμβάνει δημόσια έργα υποδομών τα οποία πληρούν τα κριτήρια της βιώσιμης επένδυσης ή δραστηριότητας, που θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν από ιδιωτικά κεφάλαια και που αποτελούν προτεραιότητα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ, ηλεκτροκίνηση (επέκταση και σε εμπορικά τρένα), υδρογονοκίνηση (π.χ. έρευνα και ανάπτυξη για αεροπλάνα και πλοία), ανακύκλωση, μεταποίηση (κατασκευή μηχανημάτων για ανακύκλωση κ.ά.). 

    > ∆ημιουργία προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης τα οποία θα απευθύνονται στους υποψήφιους εκδότες πράσινων ομολόγων, σε υποψήφιους επενδυτές και ελεγκτές. 

    > Παροχή κινήτρων για τη δραστηριοποίηση των εταιρειών προκειμένου να επιτύχουν τη συμμετοχή τους σε ευρωπαϊκούς και ελληνικούς δείκτες ESG, ώστε να αυξηθεί η αναγνωρισιμότητά τους, η συναλλακτική τους δραστηριότητα και, κατ’ επέκταση, η δυνατότητα άντλησης περαιτέρω κεφαλαίων μέσω της αγοράς (αυξήσεις μετοχικού κεφάλαια, ομόλογα ∆ημοσίου κ.λπ.). 

    > Περαιτέρω μείωση του φορολογικού συντελεστή (π.χ. κατά 50%) "πράσινων" μικρομεσαίων επιχειρήσεων, εισηγμένων σε οργανωμένες αγορές ή πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης στην Ελλάδα. 

    > Εφαρμογή νομοθετικού πλαισίου έκδοσης πράσινων ομολόγων και μετοχών, μέσω σχεδιασμού και θέσπισης κριτηρίων κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα (EU Green Βond Framework & EU Taxonomy Regulation) και με ανεξάρτητη διασφάλιση σχετικά με τη συμμόρφωση της έκδοσης με τα κριτήρια αυτά. 

    > Φορολογικά κίνητρα για την αγορά πράσινων ομολόγων και μετοχών (π.χ. μειωμένος φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου ή τοκομεριδίων ή μερισμάτων κ.λπ.). 

    > Επιδότηση "πράσινων" ομολόγων και μετοχών για την κάλυψη του πρόσθετου κόστους εξωτερικής επαλήθευσης περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. 

    > Παροχή εγγυήσεων προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ιδιωτικές τράπεζες ή μεσοπρόθεσμουςμακροπρόθεσμους επενδυτές, όπως ταμεία ή ασφαλιστικές εταιρείες) για τη στήριξη βιώσιμων επενδύσεων. 

    > Εκδόσεις πράσινων καλυμμένων ομολόγων (covered bonds), τα οποία θα εξασφαλίζονται με επιλέξιμα πράσινα και βιώσιμα περιουσιακά στοιχεία και, ανάλογα με τον σχεδιασμό τους, θα εμπίπτουν σε διάφορους βαθμούς "πρασίνου" σε σχέση με τα κριτήρια ταξινόμησης. 

    Σημειώνεται ότι μέχρι τέλος του έτους θα κατατεθεί νομοσχέδιο με ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών για τα καλυμμένα ομόλογα προσαρμοσμένα στη στρατηγική της πράσινης χρηματοδότησης. Επίσης, προωθείται σε συνεργασία με τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. η λεγόμενη ταξινόμηση για το τι θεωρείται "πράσινο" και τι όχι. Πρόκειται για το Green Taxanomy, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί τόσο στις αποτιμήσεις επενδυτικών σχεδίων όσο και στον υπολογισμό κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Όλα αυτά θα χρησιμοποιηθούν και στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης αλλά και στα stress tests από την ΕΚΤ το 2022, στα οποία συμμετέχουν οι τέσσερις ελληνικές τράπεζες.

    Η ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου 

    με το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων "Ηρακλής" μειώνονται τα κόκκινα δάνεια κατά 64 δισ. ευρώ και οι ελληνικές τράπεζες επιτυγχάνουν μονοψήφια ποσοστά καθυστερήσεων. Ταυτόχρονα, το σύστημα αξιολόγησης των τιτλοποιημένων δανείων σε επενδύσιμη βαθμίδα για την παροχή κρατικών εγγυήσεων, σε συνδυασμό με τις επιτυχείς εκδόσεις του ελληνικού ∆ημοσίου, άνοιξε την πόρτα των διεθνών αγορών στις τράπεζες και επιτάχυνε τη "γνωριμία" με τα ξένα funds. 

    Την ίδια στιγμή, ο νέος πτωχευτικός κώδικας επιταχύνει τις διαδικασίες ρυθμίσεων του ιδιωτικού χρέους ή της πτώχευσης για ιδιώτες και επιχειρήσεις, με αυτοματοποιημένο τρόπο, μειώνοντας τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και τις επιχειρήσεις-"ζόμπι" που απομυζούν κεφάλαια από τις υγιείς. μόνο αυτή η μεταρρύθμιση πρόκειται να αναβαθμίσει τη φερεγγυότητα της ελληνικής οικονομίας στους δείκτες του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος. 

    Ο κύκλος αυτός ολοκληρώνεται με μια σειρά νομοσχεδίων που αφορούν: 

    01 Την αλλαγή του "νόμου Χαρδούβελη" για την αναβαλλόμενη φορολογία. μετά το πράσινο φως από Κομισιόν και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το υπ. Οικονομικών πρόκειται να καταθέσει προς ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο με το οποίο αποφεύγεται ο κίνδυνος μετατροπής της αναβαλλόμενης φορολογίας των τραπεζών σε οριστική καθυστέρηση υπέρ του ελληνικού ∆ημοσίου (όπως συνέβη με την Τράπεζα Αττικής), που μπορεί να οδηγούσε σε νέες ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης. Τώρα η αναβαλλόμενη φορολογία θα "ροκανίζεται" σταδιακά και θα αποσβένεται σε βάθος χρόνου μέσα από την οργανική κερδοφορία των τραπεζών. 

    02 Ολοκληρώνονται οι συζητήσεις για την αλλαγή του ιδρυτικού νόμου του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με στόχο να μετατραπεί σε ιδιωτικό επενδυτικό κεφάλαιο, το οποίο θα μειώνει τη συμμετοχή του στις τράπεζες με τρόπο που να περιορίζει τις απώλειες για το ∆ημόσιο. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της προσθήκης συμβουλευτικού και υποστηρικτικού ρόλου σε θέματα τραπεζικού και ψηφιακού μετασχηματισμού. Οι συζητήσεις με θεσμούς και εταίρους αναμένεται να ξεκινήσουν πάλι τον Σεπτέμβριο και να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου. 

    03 Ξεκινά τον Σεπτέμβριο η διαβούλευση για την αλλαγή του νόμου για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Στόχος είναι να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τέλος του έτους, αλλά ίσως να κρατήσει περισσότερο και ο νέος νόμος να έχει ψηφιστεί στο α' τρίμηνο του 2022. Πρόκειται για ριζικές αλλαγές στη λειτουργία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, που προέρχονται από εισηγήσεις κορυφαίων εμπειρογνωμόνων ύστερα από έρευνα των αστοχιών που οδήγησαν στην υπόθεση της Folli Follie. Οι βασικές αλλαγές προβλέπουν ενίσχυση της ανεξαρτησίας ως Αρχής, την ανεξαρτησία των μελών, νέες διαδικασίες πρόσληψης και αξιολόγησης, δημιουργία δύο θεσμικών οργάνων για πρόληψη και καταστολή (κατά τα πρότυπα του ΤΧΣ), πλήρη ψηφιοποίηση, επέκταση συνεργασιών με ορκωτούς ελεγκτές και άλλες διεθνείς αρχές. Ο κεντρικός καμβάς θα στηρίζεται στις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται από την Ε.Ε. και την ESMA (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς) στο πλαίσιο της ενοποίησης των ευρωπαϊκών επιτροπών κεφαλαιαγοράς. 

    04 Αλλάζει άμεσα, με νέο νομοσχέδιο στη Βουλή, ο νόμος για το Συνεγγυητικό Κεφάλαιο. Το νέο πλαίσιο θα εφαρμόζει το μοντέλο του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων, που ισχύει για τις τράπεζες, και στις χρηματιστηριακές εταιρείες και εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών για τις αποζημιώσεις επενδυτών. 

    05 Ετοιμάζονται ακόμα 6 με 7 νομοσχέδια, τα οποία θα έχουν κατατεθεί μέχρι το τέλος του έτους και τα οποία θα ενσωματώνουν νέες ευρωπαϊκές οδηγίες σε ό,τι αφορά την έκδοση καλυμμένων ομολόγων, την ενίσχυση της αγοράς πράσινων ομολόγων, τον επανακαθορισμό των πληροφοριών που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στα ενημερωτικά δελτία των εισηγμένων ή προς εισαγωγή επιχειρήσεων στο Χρηματιστήριο Αθηνών, αλλά και οριοθέτηση του πλαισίου για τα financial instruments. 

    Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθούν σειρά ενσωματώσεων ευρωπαϊκών οδηγιών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά και επιμέρους κρίσιμης σημασίας παρεμβάσεις, όπως η αυστηροποίηση του πλαισίου για την εταιρική διακυβέρνηση στις τράπεζες και τις εισηγμένες, αλλά και το προωθούμενο μητρώο Φερεγγυότητας (Central Credit Registry), το οποίο θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την εικόνα των τιτλοποιημένων δανείων, τα ποσοστά ανάκτησης, την αξιοπιστία των δανειοληπτών, την αποτελεσματικότητα των εταιρειών διαχείρισης κ.ά. Τέλος, υπενθυμίζεται ότι μέσα στο πρώτο εξάμηνο του νέου έτους αναμένεται να λειτουργήσει ο Οργανισμός Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα είναι ιδιωτικός και θα προκύψει μέσα από διεθνή διαγωνισμό. Ο οργανισμός αυτός θα αποκτά υποχρεωτικά τις πρώτες κατοικίες νοικοκυριών που απέτυχαν να διευθετήσουν το χρέος τους μέσω του πτωχευτικού κώδικα. Ο οργανισμός θα νοικιάζει τις κατοικίες στους πρώην ιδιοκτήτες έναντι ενοικίου. Στη λήξη της περιόδου μίσθωσης θα μπορούν οι πρώην ιδιοκτήτες να αποκτήσουν το ακίνητο, ή νωρίτερα, εφόσον πληρώσουν τα ενοίκια μέχρι το τέλος της περιόδου και το ποσό ανάκτησης.
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ