Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 14-Αυγ-2021 20:00

    Οι ευκαιρίες και οι κίνδυνοι από την έκδοση πράσινων ομολόγων

    Οι ευκαιρίες και οι κίνδυνοι από την έκδοση πράσινων ομολόγων
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Τάσου Δασόπουλου

    Η είσοδος της Ελλάδας στην αγορά των λεγόμενων πράσινων ομολόγων, που αναμένεται μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2022, ενισχύει την προσπάθεια για πράσινη μετάβαση της χώρας, αλλά συνεπάγεται προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν καθώς και επαρκή προετοιμασία.

    Ως γνωστόν, η έκδοση πράσινων ομολόγων έχει στόχο τη χρηματοδότηση πράσινων επενδύσεων ή επενδύσεων που παράγουν έσοδα και αφορούν την προστασία από την κλιματική αλλαγή. Την είσοδο σε αυτήν τη νέα και ειδική αγορά τίτλων από τις ευρωπαϊκές χώρες, έκανε η Γαλλία το 2017, ενώ πρόσφατα και η Γερμανία αποφάσισε να έχει μόνιμη παρουσία στη συγκεκριμένη αγορά, με τίτλους διάρκειας από 5 έως και 30 χρόνια. Ωστόσο, οι εκδόσεις πράσινων ομολόγων από τις κυβερνήσεις στην Ευρώπη κινήθηκαν μόλις στο 0,5% των συνολικών εκδόσεων του 2020 και είναι στο 3%, προς το παρόν, των συνολικών εκδόσεών τους. 

    Τα πράσινα ομόλογα συνοδεύονται από τις περισσότερες χώρες που είναι ήδη εκδότες τέτοιων ειδικών τίτλων με ειδικά φορολογικά κίνητρα, ώστε να γίνουν πιο ελκυστικά στους επενδυτές και σε ό,τι αφορά τις αποδόσεις τους ακολουθούν σε γενικές γραμμές τα "κλασικά" κρατικά ομόλογα. Το θετικό είναι ότι προτιμώνται από τους υψηλότερης ποιότητας επενδυτές, δηλαδή τα ασφαλιστικά ταμεία και τα ταμεία συντάξεων, τα οποία εγγυώνται σε μεγάλο βαθμό τις χαμηλές αποδόσεις των συγκεκριμένων τίτλων, αφού έχουν χρήση αποταμίευσης.

    Στην Ελλάδα το θέμα θα πρέπει να ξεκινήσει από ένα λευκό χαρτί. Θα πρέπει, δηλαδή, οι ελληνικές Αρχές να αρχίσουν να ενημερώνουν τους θεσμικούς επενδυτές για την πρόθεσή τους να ενταχθούν σε αυτή την αγορά από τον επόμενο χρόνο. Παράλληλα, θα πρέπει να προσαρμόσουν ανάλογα το επίσημο δανειακό πρόγραμμα του ελληνικού Δημοσίου. Η ελληνική αγορά ομολόγων, λόγω της 10ετούς κρίσης κατά την οποία η χώρα ήταν εκτός του δανεισμού από τις αγορές, είναι πολύ "ρηχή", πάσχει δηλαδή από χαμηλή ρευστότητα σε όλες τις διάρκειες των τίτλων. Συνεπώς, θα πρέπει να υπάρξουν δικλίδες ασφαλείας ώστε η αγορά πράσινων ομολόγων (ειδικά αν παρέχει και κάποια κίνητρα) να μην "ανταγωνίζεται" μεσοπρόθεσμα ως ένα βαθμό την κανονική αγορά ομολόγων. Στην αρχή των εκδόσεων, δεν αναμένεται να υπάρχει κανένα πρόβλημα αφού σε αυτήν τη φάση και με την ΕΚΤ να έχει αγοράσει μέχρι στιγμής 29,4 δισ. ευρώ ελληνικά ομόλογα οι επενδυτές ψάχνουν αλλά δεν βρίσκουν ελληνικούς τίτλους.

    Ο σχεδιασμός 

    Παρ’ όλα αυτά, ο σχεδιασμός πριν από την ένταξη της Ελλάδα στη σχετικά νέα αγορά των πράσινων ομολόγων έχει πολλά… επόμενα βήματα .Θα πρέπει κατ’ αρχήν να δημιουργηθεί ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα διέπει τη δημιουργία και τη διαχείριση των ελληνικών πράσινων ομολόγων στο διηνεκές, βασισμένο στις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.

    Στη συνέχεια, θα πρέπει να βρεθεί ένα "αντικείμενο" για τα πράσινα ομόλογα. Θα πρέπει, δηλαδή, να επιλεγούν συγκεκριμένα έργα της πράσινης οικονομίας ή δράσεις κατά της κλιματικής αλλαγής, τα οποία θα χρηματοδοτήσουν οι ειδικοί τίτλοι. Κάτι τέτοιο θα είναι λίγο πιο δύσκολο από ό,τι ακούγεται, καθώς ήδη η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει το ποσό των 11,6 δισ. ευρώ για έργα που εντάσσονται στην πράσινη μετάβαση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Συνεπώς το αντικείμενο των πράσινων ομολόγων θα πρέπει να βρίσκεται εκτός από τα έργα που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και πολλά από τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας και στα νέα εκείνα έργα και στη συγκεκριμένη κατηγορία επενδύσεων που θα χρηματοδοτήσουν οι νέοι αυτοί τίτλοι.

    Το πρόβλημα του χρέους 

    Μια ακόμη πρόκληση για την Ελλάδα είναι να υπάρξει συμφωνία με τους θεσμούς για τα πράσινα ομόλογα σε ό,τι αφορά τη σύνθεση του δημόσιου δανεισμού αλλά και για την πορεία αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους.

    Ως γνωστόν, η Ελλάδα έχει ως αδύναμο δημοσιονομικό μέγεθος το ύψος του χρέους που υπερβαίνει το 200% του ΑΕΠ. Επιπλέον, ειδικά για την Ελλάδα, έχει γίνει από το 2018 μια ρύθμιση του χρέους που μείωσε τις υποχρεώσεις χρηματοδότησης κάτω από το 15% του ΑΕΠ τουλάχιστον ως το 2035, μεγάλη περίοδο αποπληρωμής (περίπου 30 χρόνια) και χαμηλά επιτόκια. Θα πρέπει, συνεπώς, να υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις και αποδείξεις ότι, παρά την ένταξη της Ελλάδας στην αγορά των πράσινων ομολόγων, οι εκδόσεις δεν θα είναι αθροιστικές αλλά συμπληρωματικές των υπολοίπων με κλασικά ομόλογα και ότι η πορεία του ελληνικού χρέους θα παραμείνει σταθερά πτωτική τις επόμενες δεκαετίες.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ