Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 17-Ιουν-2021 16:04

    ΤτΕ: Οι τρεις μεγάλες προκλήσεις των τραπεζών

    ΤτΕ: Οι τρεις μεγάλες προκλήσεις των τραπεζών
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 16:48

    Του Λεωνίδα Στεργίου

    Τα μεγάλα χρηματοοικονομικά ανοίγματα προς την κεντρική κυβέρνηση, η εξάρτηση από το μακροοικονομικό περιβάλλον και τις κυβερνητικές πολιτικές αποτελούν τους δύο βασικούς διαύλους διασύνδεσης του κράτους με τις ελληνικές τράπεζες, κάτι το οποίο θα πρέπει να περιοριστεί μέσα από περαιτέρω κινήσεις εξυγίανσης και κεφαλαιακής ενίσχυσης, αναφέρει στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας. Μάλιστα αναφέρει ότι "η αυξανόμενη διασύνδεση του ελληνικού τραπεζικού τομέα με την κεντρική κυβέρνηση αποτελεί εν δυνάμει πηγή κινδύνων”. Ζητά, επίσης, ενίσχυση του διαμεσολαβητικού ρόλου των τραπεζών, τη χρηματοδότηση της οικονομίας, την ενίσχυση των εποπτικών κεφαλαίων, τη βελτίωση της ποιότητας των κεφαλαίων τους.

    Όσον αφορά τις προοπτικές για το 2021, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει σημαντική αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,2% το 2021 και 5,3% το 2022, καθώς εκτιμάται ότι τόσο η εξωτερική όσο και η εγχώρια ζήτηση θα ανακάμψουν από το β΄ εξάμηνο του 2021, μεταξύ άλλων με τη συμβολή και των πόρων του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης Next Generation EU (NGEU).

    Κεφάλαια

    Στην Έκθεση της ΤτΕ αναφέρεται ξεκάθαρα ότι το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων Ηρακλής συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση των κόκκινων δανείων από τους ισολογισμούς των τραπεζών. Ωστόσο, το απόθεμα των κόκκινων δανείων παραμένει πολύ υψηλό, οι τράπεζες θα πρέπει να αναγνωρίσουν επιπλέον κινδύνους για τα δάνεια της πανδημίας, ενώ ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας μειώθηκε το 2020 από το κόστος των τιτλοποιήσεων. Ταυτόχρονα, οι τράπεζες αντιμετωπίζουν δυσκολία στη δημιουργία εσωτερικού κεφαλαίου λόγω του περιβάλλοντος χαμηλών επιτοκίων. Ακόμα, οι απαιτήσεις από αναβαλλόμενη φορολογία παραμένει σε υψηλά επίπεδα ως ποσοστό στα κεφάλαιά τους. Συνεπώς, μία μεγάλη πρόκληση για τις τράπεζες παραμένει η δραστικοτερη μείωση των κόκκινων δανείων, χωρίς αυτό να επιφέρει μείωση στα κεφάλαια, αλλά αντίθετα να βελτιώσει την ποιότητά τους.

    Κόκκινα δάνεια

    Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την ΤτΕ οι τράπεζες θα πρέπει να επισπεύσουν τη διαδικασία αναγνώρισης των νέων Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) στους ισολογισμούς τους, καθώς, με τη κατάργηση των μέτρων στήριξης των δανειοληπτών, θα πρέπει να αποτυπώσουν με διαφάνεια τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Η κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών βρίσκεται σε ικανοποιητικά επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη τα εποπτικά μέτρα για την κεφαλαιακή ελάφρυνση. Ωστόσο, η ποιότητα των εποπτικών κεφαλαίων, δεδομένου του υψηλού μεριδίου της αναβαλλόμενης οριστικής και εκκαθαρισμένης φορολογικής απαίτησης (Deferred Tax Credits), η οποία θα αυξηθεί περαιτέρω, καθώς οι τράπεζες εφαρμόζουν τις στρατηγικές μείωσης των ΜΕΔ, δημιουργεί αυξημένους κινδύνους μεσοπρόθεσμα. 

    Κερδοφορία

    Όπως εξηγεί η Έκθεση, η επί μακρόν συνέχιση του περιβάλλοντος χαμηλών επιτοκίων και τα υφιστάμενα μέτρα νομισματικής πολιτικής επηρέασαν ευνοϊκά τις συνθήκες ρευστότητας του τραπεζικού τομέα, συμβάλλοντας στο λειτουργικό του αποτέλεσμα για τη χρήση 2020. Ωστόσο, η οργανική κερδοφορία παρέμεινε χαμηλή, καθώς η αύξηση του μεγέθους των ισολογισμών των τραπεζών δεν αποδίδεται στην αυξημένη προσφορά πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία. Τέλος, η αυξανόμενη διασύνδεση του ελληνικού τραπεζικού τομέα με την κεντρική κυβέρνηση αποτελεί εν δυνάμει πηγή κινδύνων, καθώς η έκθεση των ελληνικών τραπεζών, μέσω τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου, προγραμμάτων χορήγησης εγγυήσεων δανείων και της αναβαλλόμενης οριστικής και εκκαθαρισμένης φορολογικής απαίτησης, θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για μακρό χρονικό διάστημα.

    Ο ρόλος των τραπεζών

    Καθώς η οικονομική ανάκαμψη θα εδραιώνεται σταδιακά, ο τραπεζικός τομέας θα κληθεί να διαδραματίσει ενεργά το διαμεσολαβητικό του ρόλο. Ως εκ τούτου, η επαγρύπνηση και οι πρόσθετες πρωτοβουλίες σχετικά με την επίλυση του προβλήματος των ΜΕΔ και την ενίσχυση της ποιότητας των εποπτικών κεφαλαίων των τραπεζών εξακολουθούν να αναδεικνύονται  ως προτεραιότητες για τον περιορισμό των κινδύνων και την ενίσχυση της παροχής πιστώσεων στην πραγματική οικονομία. Επίσης, καθίσταται σαφές ότι η απόσυρση των μέτρων στήριξης θα πρέπει να είναι σταδιακή και κρίνεται επιβεβλημένη η ενισχυμένη παρακολούθηση της διασύνδεσης του κράτους και του τραπεζικού τομέα. 

    Σχέση κράτους-τραπεζών

    Δεδομένου ότι το εγχώριο τραπεζικό σύστημα μπορεί να είναι σημαντικός κάτοχος του εν λόγω κρατικού χρέους, αυτό συμβάλει στην περαιτέρω αποδυνάμωσή του, οδηγώντας έτσι σε επανάληψη του κύκλου αποδυνάμωσης των ισολογισμών των τραπεζών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο άμεσος δίαυλος διασύνδεσης μπορεί επίσης να προέρχεται και από την πλευρά του κράτους, όταν οι ακολουθούμενες δημοσιονομικές πολιτικές οδηγούν σε υπερβολική αύξηση του δημόσιου χρέους και αντίστοιχα του κίνδυνου χώρας, που μεταδίδεται στις εγχώριες τράπεζες μέσω των ζημιών αποτίμησης των χαρτοφυλακίων κρατικού χρέους που διακρατούν.

    Ταυτόχρονα, η χορήγηση κυβερνητικών εγγυήσεων και η δυνατότητα γενικά κυβερνητικών παρεμβάσεων μπορεί να δημιουργεί ηθικό κίνδυνο (moral hazard) στον τραπεζικό τομέα, ενθαρρύνοντας τις τράπεζες να αναλάβουν μεγαλύτερο πιστωτικό κίνδυνο χαλαρώνοντας οι ίδιες τα πιστοδοτικά κριτήρια εν μέσω μειωμένου κόστους χρηματοδότησής τους. Η εκ των προτέρων βεβαιότητα για ενδεχόμενη κρατική παρέμβαση σε περίπτωση κρίσης, μέσω πακέτων διάσωσης που μεταφέρουν πιστωτικό κίνδυνο από τον τραπεζικό τομέα στην κυβέρνηση, οδηγεί στην ενίσχυση του κύκλου αποδυνάμωσης των δύο τομέων. 

    Ο έμμεσος δίαυλος διασύνδεσης δημιουργείται μέσω των συνδέσμων που υφίστανται στη πραγματική οικονομία μεταξύ τραπεζών και του κράτους και λειτουργεί ακόμη και όταν δεν υπάρχει κάποιας μορφής κυβερνητική παρέμβαση ή άμεσα χρηματοοικονομικά ανοίγματα των τραπεζών προς τις εγχώριες οικονομίες.

    Ο κύκλος ανατροφοδότησης της εν λόγω διασύνδεσης ενεργοποιείται, όταν μια διαταραχή στην πραγματική οικονομία οδηγεί σε περιορισμούς στην προσφορά πιστώσεων των τραπεζών, κάτι που επηρεάζει αντίστοιχα αρνητικά τις ιδιωτικές επενδύσεις, την κατανάλωση και την ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα. Με τον τρόπο αυτό, η οικονομική επιβράδυνση επενεργεί στην αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος, μέσω των χαμηλότερων φορολογικών εσόδων και της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών της οικονομίας. 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ