Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 24-Φεβ-2021 20:00

    "Καύσιμο" της ανάκαμψης τα 21 δισ. καταθέσεων της πανδημίας

    «Καύσιμο» της ανάκαμψης τα 21 δισ. καταθέσεων της πανδημίας
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Τάσου Δασόπουλου
     
    Με δεδομένη την αβεβαιότητα για την περαιτέρω διάρκεια της πανδημίας, η μόνη βάσιμη προσδοκία του οικονομικού επιτελείου είναι ότι ένα μεγάλο μέρος από τις καταθέσεις ύψους 21 δισ. ευρώ που συγκεντρώθηκαν τους μήνες της πανδημίας θα μετασχηματιστεί σε κατανάλωση μόλις επαναλειτουργήσει η οικονομία.

    Μεγάλο μέρος από τις καταθέσεις αυτές είναι αναβαλλόμενη κατανάλωση από τον Μάρτιο του 2020, από νοικοκυριά και επιχειρήσεις που δεν μπορούσαν (λόγω των lockdown της οικονομίας) ή δεν ήθελαν, λόγω της αβεβαιότητας για την πορεία της πανδημίας, να τις μετατρέψουν σε κατανάλωση. Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι, με το άνοιγμα του λιανεμπορίου και της εστίασης (έστω και με περιορισμούς), τουλάχιστον το 50% από τα 21 δισ. ευρώ των καταθέσεων αυτών, δηλαδή λίγο πάνω από 10,5 δισ. ευρώ, θα μετακυλιστεί σε μικρό διάστημα στην κατανάλωση. Από τα υπόλοιπα 10 δισ., άλλα 4-5 δισ. ευρώ θα γίνουν κατανάλωση έως το τέλος του χρόνου, όταν πλέον η οικονομία προσεγγίσει τους ρυθμούς που είχε στις αρχές του 2020 και έχουμε αφήσει οριστικά την πανδημία πίσω μας. 

    Μια αύξηση της κατανάλωσης κατά 15 δισ. ευρώ θα αυξήσει από μόνη της το ΑΕΠ κατά περίπου 9%, απορροφώντας και ένα μεγάλο μέρος της πτώσης του ΑΕΠ λόγω της συνέχισης του lockdown από την αρχή του χρόνου και της χειρότερης του αναμενομένου πορείας του τουρισμού. Αυτά, όμως, μόλις περάσει και ο κίνδυνος του τρίτου κύματος και μπούμε ξανά σε φάση επανεκκίνησης της οικονομίας.

    Προς το παρόν υπάρχει η ανησυχία για την αρνητική επίδραση από χρόνο σε χρόνο που θα κληρονομήσει το δ’ τρίμηνο του 2020 στο α’ τρίμηνο του 2021. Η ανακοίνωση για το αποτέλεσμα του δ’ τριμήνου του 2020 αναμένεται στις 8 Μαρτίου. Τότε θα μάθουμε πώς "έκλεισε" ο λογαριασμός της ύφεσης της περασμένης χρονιάς. Η συγκρατημένη αισιοδοξία που εκφράζεται από το οικονομικό επιτελείο είναι ότι τελικά το 2020 θα κλείσει με ύφεση οριακά μικρότερη 10% του ΑΕΠ, έναντι του στόχου για ύφεση στο 10,5% του ΑΕΠ, που είχε συμπεριλάβει ως εκτίμηση ο Προϋπολογισμός του 2021. 

    Με δεδομένο ότι για το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου η ύφεση της οικονομίας έφτασε το 8,6% του ΑΕΠ, για να κλείσει το 2020 με ύφεση κοντά στο 9,5% του ΑΕΠ, όπως αναμένεται, θα πρέπει η ύφεση του τέταρτου τριμήνου να διαμορφωθεί κοντά στο 12%.

    Μεγάλο το κόστος του lockdown

    Εκτός από την αρνητική επίδραση του δ’ τριμήνου του προηγούμενου έτους, το οικονομικό επιτελείο συνεχίζει να ανησυχεί για την παράταση της πανδημίας του lockdown αλλά και του αργού ρυθμού εμβολιασμών λόγω της μειωμένης μέχρι τώρα διαθεσιμότητας των εμβολίων. 

    Λόγω της μεγάλης εξάρτησης της ελληνικής οικονομίας από τους κλάδους που είναι κλειστοί (κυρίως το λιανεμπόριο), οι καθυστερήσεις αυτές δεν απειλούν μόνο να φτάσουν σε διψήφιο νούμερο την ύφεση του πρώτου τριμήνου. Θέτουν σε κίνδυνο τη φιλόδοξη πρόβλεψη ο τουρισμός να ανακτήσει φέτος το 60% του τζίρου που είχε το 2019 ή έστω λίγο χαμηλότερα. 

    Κοστολογώντας την παράταση των αυστηρών περιοριστικών μέτρων, ο υπουργός Οικονομικών σε δηλώσεις του πρόσφατα είπε ότι κάθε 15ήμερο με κλειστό το λιανεμπόριο στις "κόκκινες" περιοχές κοστίζει λίγο λιγότερο από 1% ΑΕΠ στην ανάπτυξη. Με δεδομένο ότι για τους δύο πρώτους μήνες το λιανεμπόριο έχει λειτουργήσει κάτι λιγότερο από ένα 15ήμερο (τις τελευταίες ημέρες του Ιανουαρίου) έως το τέλος του μήνα που έχει ανακοινωθεί ότι θα διαρκέσει το ολικό lockdown θα έχουμε χάσει περίπου 3% του ΑΕΠ. 

    Ωστόσο, το σύνολο της απώλειας αυτής είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ανακτηθεί από αυτό που ονομάζει το οικονομικό επιτελείο αναβαλλόμενη κατανάλωση, που σήμερα αντιστοιχεί ακριβώς στις καταθέσεις των περίπου 21 δισ. ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί στις τράπεζες από τον περασμένο Μάρτιο. 

    Επανεκκίνηση της οικονομίας 

    Η "κόκκινη γραμμή" που θα περάσει το οικονομικό επιτελείο από το βασικό σενάριο, που προβλέπει ανάπτυξη 4,8% του ΑΕΠ, στο εναλλακτικό σενάριο 3,3% του ΑΕΠ, που περιλαμβάνεται στον Προϋπολογισμό, είναι το κλείσιμο του πρώτου τετραμήνου. 

    Αν τον Μάρτιο-Απρίλιο έχουμε αυστηρά περιοριστικά μέτρα, η πρόβλεψη για το ΑΕΠ του έτους θα αλλάξει για δύο λόγους.

    - Ο πρώτος είναι ότι το πρώτο τρίμηνο του χρόνου ήταν αναμενόμενο ότι θα ήταν υφεσιακό, αφού το πρώτο τρίμηνο του 2020 είχαμε πλήρη λειτουργία της οικονομίας για παραπάνω από 2,5 μήνες (το πρώτο lockdown ξεκίνησε στις 18 Μαρτίου) και ανάπτυξη οριακά θετική, στο 0,4% του ΑΕΠ. Το πρώτο τρίμηνο του 2021 επιβαρύνεται με το αρνητικό αποτέλεσμα του δ’ τριμήνου του 2020. Το "κλείδωμα" της οικονομίας που ξεκίνησε τον περασμένο Νοέμβριο υπολογιζόταν από τον Προϋπολογισμό ότι θα σταματήσει κοντά στις 10 Δεκεμβρίου και, με εξαίρεση το τέλος του Ιανουαρίου, όταν άνοιξε το λιανεμπόριο για 13 ημέρες, έχει παραταθεί ήδη κατά δύο μήνες. Αν συνεχιστεί και τον Μάρτιο, τότε η ύφεση για το πρώτο τρίμηνο θα είναι διψήφια.

    - Ο δεύτερος είναι η παραδοχή του Προϋπολογισμού πάνω στην οποία "χτίστηκε" η πρόβλεψη για ανάπτυξη 4,8% του ΑΕΠ ότι μετά το πρώτο τρίμηνο θα ακολουθούσαν τρία τρίμηνα συνεχόμενης ανάπτυξης για το 2020. Το πιο σίγουρο από όλα ήταν το δεύτερο τρίμηνο, αφού την ίδια περίοδο του 2020 είχαμε δύο μήνες lockdown (τον Απρίλιο και τον Μάιο), ενώ και τον Ιούνιο η τουριστική κίνηση ήταν σχεδόν μηδενική. Αν, λοιπόν, και το δεύτερο τρίμηνο του 2021 ξεκινήσει με αυστηρά περιοριστικά μέτρα για την οικονομία, τα πράγματα θα γίνουν δύσκολα. Γιατί, αν έστω και τον Μάιο ανοίξει η οικονομία, θα έχει χαθεί όχι μόνο το ένα τρίτο του τριμήνου, αλλά και ο πρώτος μεγάλος λογαριασμός για τον τουρισμό, που είναι ο τζίρος των διακοπών του Πάσχα. Επίσης, αν δεν υπάρξει η υγειονομική ασφάλεια, τουλάχιστον από πλευράς της Ελλάδας, μέχρι τις αρχές Απριλίου, θα είναι δύσκολο να γίνουν έγκαιρα κρατήσεις και για το καλοκαίρι.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ