Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 20-Φεβ-2021 08:28

    Τράπεζες: Φρένο στη χρηματοδότηση ρυπογόνων κλάδων

    Τράπεζες: Φρένο στη χρηματοδότηση ρυπογόνων κλάδων
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λεωνίδα Στεργίου

    Ένα νέο πακέτο κριτηρίων για τη μέτρηση των κινδύνων των τραπεζών και για την κεφαλαιακή τους επάρκεια προστίθεται από τον SSM σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκειται για τις αρχές της Υπεύθυνης Τραπεζικής, οι οποίες στηρίζονται σε έξι βασικούς άξονες με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων από την κλιματική αλλαγή, τον περιορισμό αρνητικού αποτυπώματος στην κοινωνία, τη διαφάνεια, τη διακυβέρνηση και τη λογοδοσία.

    Σύμφωνα με τις οδηγίες που εξέδωσαν ΕΚΤ και SSM, οι κίνδυνοι αυτοί ίσως φαίνονται μακρινοί και μη μετρήσιμοι, ωστόσο είναι υπαρκτοί και για αυτό θα πρέπει να προσαρμοστούν οι τράπεζες σε νέα μοντέλα περιορισμού και μέτρησης των κινδύνων αυτών. Μάλιστα, επεσήμαναν ότι η σημερινή κρίση της πανδημίας δείχνει το πόσο ευάλωτο είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα και όλη η οικονομία και οι αγορές από κάτι το οποίο ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι είναι υπαρκτό.

    Σε αντίθεση με την πλειονότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών, οι τέσσερις ελληνικές συστημικές, οι οποίες "εξετάστηκαν" από τους επόπτες τους κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής στοιχείων το 2020, έχουν υπογράψει και ενσωματώσει τις αρχές της Υπεύθυνης Τραπεζικής βάσει της σχετικής χάρτας του ΟΗΕ και της Κομισιόν, με έμφαση στα κριτήρια για το κλίμα, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση (ESG). Μετά τον γύρο διαβουλεύσεων με τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ο SSM έδωσε στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των προκαταρκτικών ελέγχων, όπου διαπιστώθηκε ότι ένας πολύ μικρός αριθμός συστημικών τραπεζών στην Ευρώπη έχει υπογράψει τις σχετικές αρχές και ένας ακόμα μικρότερος τις έχει υιοθετήσει και ενσωματώσει στην τραπεζική κουλτούρα. Επίσης, ένα πολύ μικρό ποσοστό ήταν σε θέση να δώσει ποσοτικά στοιχεία και πρακτικές συμμόρφωσης.

    Έτσι, με επιστολή του προς τις συστημικές τράπεζες −και προς τις ελληνικές− αναφέρει ότι στο εξής η μέτρηση και ανταλλαγή στοιχείων για τους κινδύνους αυτούς με τους επόπτες είναι υποχρεωτική και ότι ο SSM διατηρεί το δικαίωμα να "τρέξει" stress test το 2022 για τους κινδύνους στα κεφάλαια των τραπεζών από την κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τον SSM, το 15% των συστημικών τραπεζών είναι εκτεθειμένο σε κινδύνους που συνδέονται με επιχειρήσεις των οποίων η δραστηριότητα σχετίζεται άμεσα με τους ρύπους. Οι υπολογισμοί του SSM έδειξαν ότι μια απότομη μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία θα επιφέρει αύξηση ζημιών στις απροετοίμαστες τράπεζες κατά 60%, σε σχέση με το βασικό σενάριο των stress tests. Επίσης, σε δοκιμαστικό έλεγχο που έγινε στις ολλανδικές τράπεζες φάνηκε ότι η παραπάνω επίπτωση "κόστισε" 4 ποσοστιαίες μονάδες στο κοινό κεφάλαιο πρώτης διαβάθμισης (CET1).

    Επιπτώσεις

    Οι επιπτώσεις από την εφαρμογή των κινδύνων αυτών για την εποπτεία και την αξιολόγηση των τραπεζών έχουν δύο πτυχές:

    Η πρώτη αφορά τα κριτήρια και την τιμολόγηση των δανείων. Θα πρέπει να μειωθούν τα δάνεια προς επιχειρήσεις που ρυπαίνουν ή που άμεσα ή έμμεσα μπορεί να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην κοινωνία, την υγεία, τη διαφάνεια και τη διακυβέρνηση. Εναλλακτικά, θα πρέπει να χορηγούνται με αρκετά υψηλότερα επιτόκια ή και με μικρότερη διάρκεια. Αντίθετα, θα πρέπει να αυξηθούν τα δάνεια προς "πράσινα" επενδυτικά σχέδια, σε χρηματοδοτήσεις στήριξης της πραγματικής οικονομίας κατά της φτωχοποίησης του πληθυσμού, για την αναβάθμιση του βιοτικού και εκπαιδευτικού επιπέδου, τη διαφάνεια και τη διακυβέρνηση. Επίσης, τα δάνεια αυτά θα πρέπει να είναι φθηνότερα.

    Η δεύτερη πτυχή σχετίζεται με τις επενδύσεις. Τόσο για τις επενδυτικές στρατηγικές των ίδιων των τραπεζών (π.χ. για τις δικές τους επενδύσεις ή για τις επενδυτικές συμβουλές και τα προϊόντα προς πελάτες) όσο και για τους επιχειρηματίες που πραγματοποιούν επενδύσεις. Οι νέοι κανονισμοί στρέφουν τις επενδυτικές ευκαιρίες σε κλάδους, προϊόντα, υπηρεσίες, επιχειρήσεις και δραστηριότητες που έχουν πράσινο αποτύπωμα και αναβαθμίζουν την κοινωνία γενικότερα. Έτσι, δημιουργείται ένας αυτοτροφοδοτούμενος κύκλος που δημιουργεί ζήτηση για δάνεια και επενδύσεις στην πράσινη οικονομία και τη στήριξη της κοινωνίας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται όλα τα χρηματοδοτικά προγράμματα από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά ταμεία σε συγχρηματοδοτούμενα έργα όπως το "Εξοικονομώ". Και οι ελληνικές τράπεζες το υποστηρίζουν και το χρηματοδοτούν, διότι έτσι μειώνουν τους κινδύνους στα κεφάλαιά τους (μικρότερες προβλέψεις, μικρότερες ζημίες) και αυξάνουν τα δάνεια (αύξηση εσόδων).

    Στην Ελλάδα

    Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ήταν από τις πρώτες που υπέγραψαν και ξεκίνησαν το πλάνο συμμόρφωσης και εσωτερικής αναδιάρθρωσης από το 2019. Η Τράπεζα Πειραιώς ήταν μία από τις 30 τράπεζες παγκοσμίως και η πρώτη από την Ελλάδα που συμμετείχε στη διαμόρφωση των Αρχών Υπεύθυνης Τραπεζικής (Principles for Responsible Banking) στο πλαίσιο του UNEP FI (United Nations Environment Programme Finance Initiative) τον Σεπτέμβριο του 2019. Σήμερα σε αυτό συμμετέχουν πάνω από 200 τράπεζες. Την ίδια χρονιά, το 2019, ανακοινώνουν την υπογραφή των 6 παγκόσμιων αρχών Υπεύθυνης Τραπεζικής οι Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank και Eurobank, οι οποίες έχουν ενσωματώσει στα επιχειρηματικά και στρατηγικά πλάνα τους τα βήματα για την ενσωμάτωση των αρχών αυτών.

    Πρόκειται για μια περίπλοκη διαδικασία, η οποία θέλει χρόνο, διότι απαιτεί αλλαγή κουλτούρας και ριζική προσαρμογή των συστημάτων μέτρησης κινδύνων τόσο στα δάνεια όσο και στις επενδύσεις, λαμβάνοντας υπόψη πιο μακροπρόθεσμα διαστήματα (άνω των 12 ετών) και ταυτόχρονα ποιοτικούς δείκτες. Οι αλλαγές αυτές γίνονται ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα:

    1. Δημιουργία εσωτερικών δομών και πολιτικών εντάσσοντας περιβαλλοντικά, κοινωνικά και εταιρικής διακυβέρνησης κριτήρια (Environmental, Social and Governance ή ESG κριτήρια).

    2. Σχεδιασμός επενδυτικών προϊόντων με κριτήρια ESG, δηλαδή κατεύθυνση επενδύσεων σε έργα που οδηγούν στη μείωση των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή και έχουν θετικό πρόσημο για την κοινωνία.

    Σε επικοινωνία του Capital.gr με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, έγινε αναφορά σε αρκετά παραδείγματα που χρηματοδότησαν επιχειρήσεις με πράσινο αποτύπωμα, αλλά και στη δύσκολη απόφαση να μην εγκρίνουν χρηματοδοτήσεις σε επιχειρήσεις με αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, όπως επίσης και την αλλαγή της στάσης των επενδυτών. Οι τελευταίοι προτιμούν ολοένα και περισσότερο να τοποθετούν τα χρήματά τους σε πράσινες επενδύσεις και με θετικό κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς από εκεί αναμένουν προσέλκυση κεφαλαίων και φυγή από τους άλλους κλάδους.



     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ