Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 21-Φεβ-2020 20:30

    "Διαβατήριο" τα stress tests για τις τιτλοποιήσεις του "Ηρακλή"

    "Διαβατήριο" τα stress tests για τις τιτλοποιήσεις του "Ηρακλή"
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Νένας Μαλλιάρα

    Σε ρυθµούς stress tests µπαίνουν οι ελληνικές τράπεζες, µε ορίζοντα τον Απρίλιο και εφικτό στόχο το πέρασµα από τις "Συµπληγάδες" της ΕΚΤ. Μετά τα οδυνηρά τεστ αντοχής του 2015 και τα δύσκολα τεστ του 2018 που πιστοποίησαν την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, καλώντας τες να επικεντρωθούν στη µείωση των "κόκκινων" δανείων, οι ελληνικές τράπεζες µπαίνουν µε ούριο άνεµο στη διαδικασία του νέου stress test.

    Το αναµενόµενο θετικό αποτέλεσµα του τεστ (το οποίο αναµένεται να αναδείξει το ζήτηµα της κερδοφορίας) θα αποτελέσει το "διαβατήριο" για την είσοδο των τραπεζών στην επόµενη και δύσκολη φάση,  των τιτλοποιήσεων του "Ηρακλή". Κρίσιµο ρόλο και στους δύο κρίκους στην αλυσίδα της πορείας εξυγίανσης των ελληνικών τραπεζών θα παίξουν δάνεια αβέβαιης είσπραξης, ύψους 23 δισ. ευρώ.

    Οι βατές παραδοχές της ΕΒΑ

    Τα stress tests θα ξεκινήσουν ουσιαστικά την πρώτη εβδοµάδα του Μαρτίου, µε την υποβολή στον SSM των νέων επιχειρησιακών στόχων των ελληνικών τραπεζών για την τριετία 2020-2022. Η οριστικοποίηση των στόχων έχει ξεκινήσει, ύστερα από τις επαφές που είχαν, σύµφωνα µε πληροφορίες του Capital.gr, την περασμένη εβδοµάδα στελέχη των ελληνικών τραπεζών στη Φρανκφούρτη. Οι επαφές µε τον επόπτη έγιναν προκειµένου να εξακριβωθούν τα "όρια ανοχής" στα κριτήρια για τα stress tests που έχει η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ) και να διαγνωστούν τα σηµεία αιχµής για τον επόπτη.

    Η γενική εκτίµηση είναι πως οι τράπεζες οδεύουν στα φετινά τεστ αντοχής µε την αυτοπεποίθηση του διαβασµένου µαθητή και την τύχη της ευνοϊκής συγκυρίας. Οι παραδοχές της ΕΒΑ για τη διενέργεια του stress test κρίνονται βατές και επιτεύξιµες, αφού όλα τα µεγέθη, από το ΑΕΠ, την ανεργία, τις τιµές των ακινήτων έως δεδοµένα µε ιδιαίτερη σηµασία για τις τράπεζες, όπως η κουλτούρα πληρωµών και η ύπαρξη κεφαλαιακών "µαξιλαριών", είναι σαφώς βελτιωµένα.

    Το βασικό σενάριο της ΕΒΑ για την ανάπτυξη προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ στο 2,4% το 2020 και στο 2,50% το 2021 και το 2022. Σηµειώνεται ότι στις χειµερινές της προβλέψεις, την προηγούμενη εβδοµάδα, η Κοµισιόν ανέβασε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στην Ελλάδα φέτος, εκτιµώντας ότι το ΑΕΠ θα κινηθεί µε ρυθµό 2,4%. Εκτίµησε, παράλληλα, ότι το 2019 έκλεισε τελικά µε ρυθµό ανάπτυξης υψηλότερο από αυτόν που περίµενε και η ελληνική κυβέρνηση, στο 2,2%. Το υπουργείο Οικονοµικών επισήµως προβλέπει ανάπτυξη κατά 2,8% φέτος (Προϋπολογισµός 2020), µε κυβερνητικά στελέχη να προαναγγέλλουν ήδη ταχύτερο ρυθµό, περί το 3%.

    Το βασικό σενάριο της ΕΒΑ για τον πληθωρισµό προβλέπει επίπεδα του 0,50% για το 2020, 0,90% για το 2021 και 1% για το 2022. Για την ανεργία, αντιστοίχως, ποσοστά 15,90%, 14,40% και 13,10%. Όσο για τις τιµές των ακινήτων, για τα µεν οικιστικά προβλέπει αύξηση τιµών 4,80% το 2020, 2,60% το 2021 και 2,20% το 2022, για τα δε εµπορικά, αναμένει 3% το 2020, 2,90% το 2021 και 2,80% το 2022.

    Στον αντίποδα, το δυσµενές σενάριο της ΕΒΑ προβλέπει για το ΑΕΠ αρνητικό ρυθµό µεταβολής -2,20% φέτος, -3,50% το 2021 και -0,40% το 2022. Πληθωρισµό στο 0,20% το 2020, -0,50% το 2021 και -1,50% το 2022. Ποσοστά ανεργίας 17,10% φέτος, 17,80% το 2021 και 19,90% το 2022. Για τις τιµές των οικιστικών ακινήτων -0,30% φέτος, -3,50% το 2021 και -2,10% το 2022 και για των εµπορικών -4,70% το 2020, -5% το 2021 και -1,30% το 2022.

    Σηµειώνεται ότι το βασικό σενάριο της ΕΒΑ έχει στηριχθεί στις προβλέψεις των εθνικών κεντρικών τραπεζών µε βάση τα στοιχεία Δεκεµβρίου 2019, ενώ το αρνητικό έχει καταρτιστεί µε βάση την παραδοχή της υλοποίησης των βασικών χρηµατοοικονοµικών κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειµένες οι ευρωπαϊκές τράπεζες, όπως τους κατέγραψε το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο Συστηµικού Κινδύνου (ESBR).

    Η κερδοφορία

    Αν και οι βατές παραδοχές της ΕΒΑ για το επικείµενο stress test δεν δηµιουργούν άγχος στις ελληνικές τράπεζες, εντούτοις δύο σηµεία αναµένεται να τις πιέσουν αρκετά. Το θέµα της κερδοφορίας, που ο επόπτης εκτιµάται ότι θα θέσει ως νέο ζητούµενο µετά την αξιολόγηση των τραπεζών, και η "τύχη" µη εξυπηρετούµενων δανείων τα οποία οι τράπεζες κατηγοριοποιούν ως αβέβαιης είσπραξης.

    Σε ένα δυσκολότερο περιβάλλον από πλευράς πηγών εσόδων και ανταγωνισµού, η αύξηση της κερδοφορίας των τραπεζών, πανευρωπαϊκά, αποτελεί µείζονα προτεραιότητα και αναγκαία συνθήκη για την ενίσχυση της χρηµατοδότησης της πραγµατικής oικονοµίας. Οπως αναφέρουν τραπεζίτες στο Capital.gr, τα αποτελέσµατα για το 2019 (σηµειώνεται ότι οι ανακοινώσεις αποτελεσµάτων χρήσεως θα ξεκινήσουν από τα τέλη του µήνα) θα δείξουν κερδοφορία για όλες τις τράπεζες, την οποία εκτιµούν, ανά τράπεζα, στο εύρος από 50 έως 250 εκατ. ευρώ. Θα πρόκειται για ικανοποιητικά προ φόρων κέρδη (τα οποία οι τραπεζίτες προβλέπουν ενισχυµένα κατά 30% για τη χρήση που διανύουµε), που, ωστόσο, δεν συµβαδίζουν µε ένα καλό αποτέλεσµα προ προβλέψεων εσόδων (PPI).

    Για τις ελληνικές τράπεζες, η αύξηση των κερδών έχει συνδεθεί µέχρι σήµερα στενά µε την περαιτέρω µείωση του λειτουργικού τους κόστους και έχει αγνοήσει µια άλλη παράµετρο, που συνδέεται µε τη µείωση των "κόκκινων" δανείων. Πρόκειται για τις προβλέψεις που έχουν σχηµατιστεί για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου και οι οποίες, όσο µειώνονται τα µη εξυπηρετούµενα ανοίγµατα των τραπεζών, θα απελευθερώνονται και θα µπορούν να επιστρέψουν στις τράπεζες ως παραγωγικά κεφάλαια.

    Όπως αναφέρουν οι τραπεζίτες στο Capital.gr, η αύξηση της κερδοφορίας των τραπεζών φέτος θα προέλθει από τη µείωση των προβλέψεων και όχι από τα οργανικά αποτελέσµατα. Όπως εξηγούν, πουλώντας "κόκκινα" δάνεια, οι τράπεζες χάνουν τα έσοδα από τόκους που απέφεραν τα δάνεια αυτά. Από την άλλη πλευρά, όµως, µειώνοντας τα προβληµατικά τους χαρτοφυλάκια, µειώνουν και τις προβλέψεις που αναγκάζονται να σχηµατίζουν για αυτά. Το καθαρό αποτέλεσµα των δύο αυτών συγκυριών αναµένεται ότι θα ελαφρύνει φέτος την κάθε τράπεζα από προβλέψεις ύψους 500 εκατ. έως 1 δισ. ευρώ. Όπως εκτιµάται, οι τέσσερις συστηµικές τράπεζες θα µπορούσαν να µειώσουν φέτος τις προβλέψεις τους για επισφαλή δάνεια κατά 3-4 δισ. ευρώ, προς όφελος της κερδοφορίας τους. Σηµειώνεται ότι µόνο στο εννεάµηνο του προηγούµενου έτους, αν και µειούµενες, οι προβλέψεις των τραπεζών για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου ξεπέρασαν τα 2 δισ. ευρώ.

    Το "στοίχηµα" της αύξησης της κερδοφορίας για τις τράπεζες αποτυπώνεται και στις διαπιστώσεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Όπως αναφέρεται στην Ενδιάµεση Έκθεση για τη Νοµισµατική Πολιτική, το 2019 οι τράπεζες παρουσίασαν αυξηµένη λειτουργική κερδοφορία σε σύγκριση µε την αντίστοιχη περίοδο του 2018. Η κερδοφορία αυτή, ωστόσο, στηρίχθηκε σε σηµαντικό βαθµό σε µη επαναλαµβανόµενα κέρδη από χρηµατοοικονοµικές πράξεις.

    Ειδικότερα, την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου 2019 τα καθαρά έσοδα των τραπεζών (λειτουργικά έσοδα µείον λειτουργικά έξοδα) εµφάνισαν άνοδο και τα κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν σηµαντικά. Οι εξελίξεις αυτές οφείλονται, ωστόσο, σε σηµαντικό βαθµό στην αύξηση των κερδών από χρηµατοοικονοµικές πράξεις και άλλων µη επαναλαµβανόµενων εσόδων, καθώς και στην περαιτέρω συγκράτηση των εξόδων. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα έσοδα από τοκοφόρες εργασίες, τα οποία αποτελούν τα 3/4 περίπου των λειτουργικών εσόδων (έναντι 58% περίπου κατά µέσο όρο στην Ε.Ε.), συνέχισαν να µειώνονται, κυρίως εξαιτίας της συρρίκνωσης του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών.

    Τα δάνεια αβέβαιης είσπραξης

    Πέραν της κερδοφορίας, το δύσκολο σηµείο του stress test, το οποίο µάλιστα θα παίξει κρίσιµο ρόλο και στις επερχόµενες τιτλοποιήσεις που θα µεταβιβαστούν στον "Ηρακλή", είναι αυτό των δανείων αβέβαιης είσπραξης. Τα δάνεια αυτά υπολογίζονται στην παρούσα φάση σε περίπου 23 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 15 δισ. επιχειρηµατικά και τα 8 δισ. δάνεια σε νοικοκυριά.

    Τους προβολείς στη συγκεκριµένη κατηγορία µη εξυπηρετούµενων δανείων είχε ρίξει και η Τράπεζα της Ελλάδος στην Έκθεση Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας που δηµοσίευσε τον Δεκέµβριο του 2019. Σύµφωνα µε στοιχεία τέλους α’ εξαµήνου 2019, η ΤτΕ κατέγραφε τα µη εξυπηρετούµενα δάνεια στα 75,379 δισ. ευρώ, εκ των οποίων ποσό 22,828 δισ. ευρώ, δηλαδή το 30%, αφορούσε δάνεια αβέβαιης είσπραξης. Μάλιστα, η ΤτΕ ανέφερε ότι προβληµατίζει το γεγονός της επιδείνωσης του λόγου των δανείων τα οποία είναι σε καθυστέρηση από 1 έως 90 ηµέρες προς το σύνολο των εξυπηρετούµενων δανείων (πρώιµες ληξιπρόθεσµες οφειλές).

    Όπως αναφέρουν τραπεζίτες στο Capital.gr, η ΕΚΤ (SSM) αναµένεται να ρίξει µεγάλο βάρος, κατά τη διαδικασία του stress test, στην κατηγοριοποίηση των δανείων των τραπεζών, και ιδίως στη "στάθµιση" των δανείων της κατηγορίας µε καθυστέρηση άνω των 90 ηµερών, τα οποία παρουσιάζουν αυξηµένο κίνδυνο µη αποπληρωµής. Οι τράπεζες υποχρεώθηκαν στην κατηγοριοποίηση των δανείων τους µε την εφαρµογή του λογιστικού IFRS9, µε το οποίο οι απαιτήσεις για τον υπολογισµό των αποµειώσεων καθορίζονται πλέον στη βάση του µοντέλου των αναµενόµενων πιστωτικών ζηµιών και όχι των ζηµιών που έχουν πραγµατοποιηθεί.

    Ανταποκρινόµενες στις απαιτήσεις του νέου λογιστικού προτύπου, οι τράπεζες προχώρησαν στο "φιλετάρισµα" των δανειακών τους χαρτοφυλακίων σε τρία τµήµατα, τα επονοµαζόµενα stages. Στο stage 1 καταχώρισαν τα οµαλώς εξυπηρετούµενα δάνεια, στο stage 2 τα δάνεια "µεσαίας ποιότητας" και στο stage 3 τα προβληµατικά. Όπως εξηγούν οι τραπεζίτες στο Capital.gr, στο δεύτερο στάδιο βρίσκονται δάνεια µε µικρή καθυστέρηση (π.χ. µίας-δύο δόσεων) και στο τρίτο στάδιο δάνεια µε καθυστέρηση άνω των 90 ηµερών, τα λεγόµενα UTP (Unlikely To Pay, Αβέβαιης Είσπραξης). Τα δάνεια αβέβαιης είσπραξης έχουν µπει στο επίκεντρο και εν όψει της λειτουργίας του "Ηρακλή", καθώς θα αποτελέσουν το "στοίχηµα" για τις εταιρείες που θα αναλάβουν τη διαχείριση των τιτλοποιήσεων για λογαριασµό των επενδυτών που θα τις αγοράσουν.

    Οι προετοιµασίες στην τελική ευθεία υλοποίησης του "Ηρακλή" είναι πυρετώδεις, καθώς τον Απρίλιο, αµέσως µετά το πέρας των stress tests, το ελληνικό APS αναµένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του µε την πρώτη τιτλοποίηση (τιτλοποίηση Cairo της Eurobank).

    Το βάρος προς την τελική ευθεία πέφτει στις εταιρείες διαχείρισης και στο πώς αυτές θα ακολουθήσουν την καλύτερη στρατηγική ώστε να µεγιστοποιήσουν τις ανακτήσεις για τις τράπεζες, τις αποδόσεις για τους επενδυτές που θα αγοράσουν τις τιτλοποιήσεις, τα έσοδα για το SPV και τις αµοιβές για τις ίδιες. Οι απαιτήσεις από τους servicers είναι αυξηµένες, καθώς το τελικό ζητούµενο είναι η διασφάλιση των εγγυήσεων που θα παράσχει το Δηµόσιο (δηλαδή αυτές να µην καταπέσουν εξαιτίας υποαπόδοσης έναντι των στόχων).

    Τα δάνεια αβέβαιης είσπραξης και η δυνατότητα ανάκτησής τους είναι καταλυτικά για τα παραπάνω. Στη γειτονική Ιταλία, ύστερα από εµπειρία τριών ετών λειτουργίας του αντίστοιχου µοντέλου κρατικών εγγυήσεων, οι Αρχές και οι εµπλεκόµενοι διαχειριστές στο ιταλικό APS θα κάνουν τώρα την αποτίµηση των αποτελεσµάτων της διαχείρισης των µη εξυπηρετούµενων δανείων της κατηγορίας αβέβαιης είσπραξης. Μεταφέροντας το µήνυµα από την εµπειρία τους ότι αυτό είναι το πιο κρίσιµο κοµµάτι για την επιτυχή διαχείριση των "κόκκινων" δανείων που θα µεταβιβαστούν στον "Ηρακλή", οι Ιταλοί "στρέφουν" την εστίαση των εταιρειών διαχείρισης, αλλά και τραπεζών και υπουργείου Οικονοµικών, στα δάνεια αβέβαιης είσπραξης.

    Πρόκειται για το 35% των µη εξυπηρετούµενων επιχειρηµατικών δανείων και το 25% των µη εξυπηρετούµενων δανείων των νοικοκυριών, µε τα ποσοστά αυτά να µεταφράζονται σε δάνεια περίπου 15 δισ. και λίγο άνω των 8 δισ. ευρώ αντιστοίχως.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ