Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 17-Οκτ-2019 18:18

    Σε διπλό "κλοιό" τα Ταμεία το 2020

    Σε διπλό "κλοιό" τα Ταμεία  το 2020
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Δημήτρη Κατσαγάνη

    Διπλό "κλοιό" πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση το 2020 στο ασφαλιστικό προκειμένου να τηρήσει τις "ρήτρες" του προϋπολογισμού, τον οποίο συμφώνησε με την Κομισιόν.

    Ο πρώτος "σκόπελος" αφορά την εφαρμογή των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας σε σχέση με το νόμο Κατρούγκαλου, διατάξεις του οποίου έκρινε αντισυνταγματικές.

    Οι αποφάσεις αυτές, αν και δεν έχουν αναδρομική ισχύ, "υποδεικνύουν" πως πρέπει να δοθούν αυξήσεις στο καταβαλλόμενο ποσό των συντάξεων, τουλάχιστον σε εκείνες τις οποίες λαμβάνουν ή θα λάβουν ασφαλισμένοι με πολλά έτη ασφάλισης. 

    Μάλιστα, η κυβέρνηση φέρεται να έχει αποφασίσει οι αυξήσεις αυτές να αφορούν όχι μόνο τους μελλοντικούς συνταξιούχους (σ.σ όσους βγουν μετά την 4η/10/2019), αλλά και όσους η σύνταξη των οποίων εκκρεμεί, όπως επίσης στους "νέους" συνταξιούχους (σ.σ. αποχωρήσαντες μετά την 12η/5/2016) και στους "παλιούς".

    Την ίδια ώρα, όμως, έχει εμφανισθεί άλλος ένας "κλοιός" και αυτός δεν είναι άλλος από τη συνεχή αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης.

    Φέτος αναμένεται ρεκόρ 3ετίας στις αιτήσεις συνταξιοδότησης, καθώς αρμόδια στελέχη του Υπ. Εργασίας τις βλέπουν να φτάσουν τις 175.000 έναντι 165.000 πέρσι και  τις 147.000 πρόπερσι.

    Αυτό σημαίνει πως ενώ η κυβέρνηση, έχοντας η ίδια δημοσίως δεσμευθεί να σεβασθεί τις αποφάσεις του ΣτΕ, να αυξήσει το ύψος μερίδας, έστω, των συντάξεων, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν πως αυξάνονται ταυτόχρονα και οι συνταξιούχοι. 

    Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση πρέπει να διαχειρισθεί παράλληλα, την "υπόδειξη" των αποφάσεων του ΣτΕ για αύξηση των ποσών ορισμένης κατηγορίας συντάξεων και την αύξηση του πλήθους των συντάξεων λόγω της αύξησης των αποχωρήσεων.

    Ο συνδυασμός της εφαρμογής των Δικαστικών Αποφάσεων και της αύξησης του πλήθους των συνταξιούχων οδηγεί, αυτονόητα –σημειώνουν οι ίδιες πηγές- στην αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης και άρα στην ενδεχόμενη προς το χειρότερο αναθεώρηση των προβλέψεων του κρατικού και "κοινωνικού" προϋπολογισμού.

    Αυτό, όμως, δεν είναι δεκτό από τους θεσμούς, όπως αποκάλυψε χθες το Capital.gr.

    Στην ίδια "γραμμή", κινήθηκε και ο προϋπολογισμός της χώρας, τον οποίο ενέκρινε η Κομισιόν.

    Συγκεκριμένα, σημειώνεται αναφορικά με τις αποφάσεις του ΣτΕ ότι "πιθανό κόστος θα καλυφθεί από τα κονδύλια του υπουργείου Εργασίας. Αναφέρει ότι "στο πλαίσιο του προϋπολογισμού για το 2020 το ενδεχόμενο κόστος που προκύπτει από τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ σχετικά με τις συντάξεις και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης θα καλυφθεί από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εργασίας".

    Υπηρεσιακά στελέχη του Υπ. Εργασίας, μιλώντας στο Capital.gr, "μεταφράζουν" την παραπάνω φράση ως εξής: Όποιες αλλαγές εφαρμοσθούν στο Ασφαλιστικό, στη βάση των αποφάσεων του ΣτΕ, θα πρέπει να έχουν "δημοσιονομικά ουδέτερο" χαρακτήρα. Δηλαδή δεν θα πρέπει να ανατρέψουν τις προβλέψεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, όπως αυτές έχουν αποτυπωθεί στην εισηγητική έκθεση του ΥΠΟΙΚ, ου μην αλλά και στο (υπό αναδιαμόρφωση) Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα.

    Δεδομένου, όμως, πως η εφαρμογή των αποφάσεων του ΣτΕ δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε αύξηση του ύψους ορισμένων συντάξεων και έτσι σε αυξητική πίεση τη συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη, η κυβέρνηση θα πρέπει να βρει τρόπους να μετριάσει αυτή την πίεση και παράλληλα να αυξήσει τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές, τονίζουν οι ίδιες πηγές. 

    Όσον αφορά τη δημοσιονομική ανάγκη μετριασμού της αυξητικής πίεσης της συνταξιοδοτικής δαπάνης  (λόγω της "γραμμής" αύξησης των αποδοχών των συντάξεων με πολλά έτη ασφάλισης) υπάρχουν 2  εναλλακτικοί τρόποι ικανοποίησης της, δεδομένου ότι η κυβέρνηση έχει αποκλείσει κάθε μείωση στις συντάξεις μαζί προφανώς και στις χαμηλές αν και –όπως επισημαίνουν στελέχη των ταμείων στο Capital.gr – αυτές έχουν "ευνοηθεί" από το νόμο Κατρούγκαλου λόγω ιδιαίτερα υψηλών ποσοστών αναπλήρωσης,γεγονός που έπρεπε –σύμφωνα με τις ίδιες πηγές- να "επαναξιολογηθεί". Οι εναλλακτικοί (πλην της μείωσης των χαμηλών συντάξεων) τρόποι μετριασμού της συνταξιοδοτικής δαπάνης, τους οποίους εξετάζει η κυβέρνηση είναι δύο:

    *Η θέσπιση αισθητών αλλά όχι μεγάλων  αυξήσεων  (σίγουρα κάτω από 10%) μόνο στα ποσοστά αναπλήρωσης όσων γύρω στα 40 χρόνια και πάνω ασφάλισης. Συνεπώς μόνο μία μόνο μικρή μερίδα (γύρω στο 10%) των συνταξιούχων θα έβλεπε αύξηση στις αποδοχές αναδρομικά από αυτό το μήνα. Το κόστος σε αυτήν την περίπτωση δεν θα ξεπερνούσε τα 100 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

    * Η θέσπιση μικρών αυξήσεων (γύρω στο 5%) στα ποσοστά αναπλήρωσης όσων έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν στη διάθεση τους υπηρεσιακά στελέχη των ταμείων, σε αυτήν την κατηγορία των συνταξιούχων ανήκει κοντά στο 40% του συνόλου των συνταξιούχων.  Εκτιμάται από αρμόδια στελέχη ότι το κόστος της 2ης εναλλακτικής επιλογής μπορεί να φτάσει γύρω στα 150-200 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.

    Σε κάθε περίπτωση, μία αύξηση στα ποσοστά αναπλήρωσης (είτε για πάνω από 40 χρόνια ασφάλισης, είτε για πάνω από 30) θα ανέβαζε, όχι μόνο την ετήσια δαπάνη της τακτικής καταβολής συντάξεων, αλλά και  το κόστος της εξόφλησης και των εκκρεμών συντάξεων.

     Έτσι θα αυξανόταν ακόμα περισσότερο η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη, εκτός αν η εξόφληση των εκκρεμών συντάξεων γινόταν με σχετικά αργό ρυθμό, σημειώνουν στελέχη των ταμείων.

    Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, κοντά στις 80.000 φτάνουν οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις για κύριες συντάξεις και το κόστος ικανοποίησης τους  (με βάση τις ισχύουσες διατάξεις του ν. Κατρούγκαλου) ανέρχεται στα 325 εκατ. ευρώ. Μαζί με τις μη ληξιπρόθεσμες, οι αιτήσεις φτάνουν τις 140.000 και το κόστος εξόφλησής τους φτάνει το αστρονομικό ποσό των 560 εκατ. ευρώ. 

    Μια αύξηση στα ποσοστά αναπλήρωσης θα οδηγούσε αυτόματα σε αύξηση και τους κόστους ικανοποίησης των εκκρεμών αιτήσεων.

    Παράλληλα, εκκρεμεί η υπόθεση του επικουρικού. Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις από τον Ιούνιο του 2016, λόγω έλλειψης αναλογιστικής μελέτης. 

    Η κυβέρνηση ετοιμάζει αναλογιστική μελέτη, από την οποία θα κριθεί αν και τι ύψους αυξήσεις θα δοθούν στις επικουρικές συντάξεις. Αν πάντως, οι συντάξεις του επικουρικού επέστρεφαν στο ύψος του 2016, η σχετική ετήσια δαπάνη θα αυξανόταν κατά 300 εκατ. ευρώ.

    Παράλληλα εκκρεμεί η έκδοση 74.000 επικουρικών συντάξεων, εκ των οποίων οι 46.000 αιτήσεις είναι ληξιπρόθεσμες. Το κόστος εξόφλησης τους ανέρχεται στα 90 εκατ. ευρώ. Το κόστος εξόφλησης των εκκρεμών συντάξεων, επίσης, θα αυξηθεί, αν η κυβέρνηση αποφασίσει να δώσει αυξήσεις, αναδρομικά από αυτό το μήνα, σε μερίδα, έστω, των επικουρικών συντάξεων. 

    Όσον αφορά την ανάγκη αύξηση των εσόδων από εισφορές, οι ελπίδες έχουν μεταφερθεί στην αύξηση της απασχόλησης το 2020, στην αύξηση της εισπραξιμότητας των τρεχουσών εισφορών των μη μισθωτών  (μέσω της αποσύνδεσης των εισφορών από το φορολογητέο εισόδημα την οποία σχεδιάζει η κυβέρνηση) αλλά και την αύξηση των εσόδων από τις ρυθμίσεις (κυρίως μέσω των 120 δόσεων) αλλά και τις κατασχέσεις. 

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων