Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 26-Μαϊ-2019 13:48

    Η αγορά ζητάει καθαρό μήνυμα για αλλαγή

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
    Η αγορά ζητάει καθαρό μήνυμα για αλλαγή

    Από τις Δήμητρα Καδδά, Νίκη Ζορμπά

    Η αγορά παρακολουθεί με εξαιρετικό ενδιαφέρον την προεκλογική μάχη, καθώς πολλά θα κριθούν για την επόμενη μέρα. Είναι σαφές ότι ο κόσμος της αγοράς και οι επενδυτές αναμένουν τη λύση μέσα από το μήνυμα της κάλπης.

    Αναμένουν να δώσει απάντηση στο αίτημα για την ύπαρξη μιας βιώσιμης και ισχυρής κυβέρνησης με προβολή στις επόμενες εθνικές εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνουν. Μια λύση η οποία θα εξασφαλίζει τη δυνατότητα της κυβερνησιμότητας και της άρσης της αβεβαιότητας.

    Είναι σαφές ότι βρισκόμαστε στην τελική ευθεία εξαιρετικά σημαντικών για τη χώρα ευρωεκλογών. Μπορεί να μη βγάζουν κυβέρνηση, αλλά δίνουν το σαφές μήνυμα για την επόμενη μέρα.

    Το καθαρό μήνυμα

    Οι αγορές ποντάρουν στο σενάριο μιας ευρείας επικράτησης της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Στον βαθμό που αυτό επιτευχθεί, αναμένεται να παρατηρηθεί –πιθανώς και από τις αμέσως επόμενες μέρες– μια προεξόφληση των επερχόμενων πολιτικών εξελίξεων.

    Αυτές μπορεί να καταγραφούν στο Χρηματιστήριο (όπου τις τελευταίες μέρες υπάρχει μια στάση αναμονής σε σχέση με τις κάλπες), αλλά και στην αγορά ομολόγων (όπου, σε σχέση με τις αρχές του χρόνου, τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται μια κόπωση και μια ανακοπή της πτωτικής πορείας των spreads, σε συνδυασμό βεβαίως και με τις διεθνείς εξελίξεις).

    Όπως εκτιμούν αναλυτές, αν η N.Δ. σημειώσει μια αποφασιστική νίκη, οι επενδυτές θα ξεκινήσουν να αποτιμούν μια μεγάλη νίκη του κόμματος στις βουλευτικές εκλογές, λαμβάνοντας "σήμα" να επενδύουν στη χώρα νωρίτερα.

    Είναι λοιπόν σαφές ότι, αν σήμερα το βράδυ έχουμε ένα καθαρό πολιτικό μήνυμα πολιτικής αλλαγής, τότε οι αγορές θα αντιδράσουν θετικά. Και τούτο δύναται –σύμφωνα με τραπεζίτες, οικονομολόγους και αναλυτές– να φανεί και στην ψυχολογία της αγοράς. Δηλαδή σε επίπεδο κατανάλωσης αλλά και σε επίπεδο προσέλκυσης επενδυτικών κεφαλαίων.

    Μπορεί να απελευθερώσει τις δυνάμεις της αγοράς, καθώς θα καταστεί σαφές ότι το θέμα της κυβερνησιμότητας έχει λυθεί. Θα δείχνει τις δυνατότητες να υπάρξει μετά τις επόμενες κάλπες μια ισχυρή κυβέρνηση Ν.Δ.

    Το θέμα είναι μείζον για την αγορά, καθώς και για τη συνολική πορεία της ελληνικής οικονομίας. Και τούτο σε μια κρίσιμη καμπή κατά την οποία το κύμα παροχολογίας που παρατηρήθηκε στην προεκλογική περίοδο έχει προκαλέσει ανησυχίες (και διεθνώς αλλά και στο εσωτερικό) σε σχέση με το μέλλον. Η κυβερνητική στάση έχει προκαλέσει τον κίνδυνο να επιστρέψει η Ελλάδα σε μια εποχή λιτότητας, ανασφαλών πλεονασμάτων, χαμηλής αξιοπιστίας και επενδυτικής ανασφάλειας.

    Η πορεία των βασικών δεικτών της οικονομίας, όπως αυτές διαμορφώνονται ήδη από το πρώτο τετράμηνο, θα βρει σημείο στήριξης. Και τούτο όταν το τελευταίο διάστημα, εξαιτίας αυτής της αναμονής, παρατηρείται μια πτώση του κλίματος εμπιστοσύνης, του τζίρου στην αγορά, των εξαγωγών, της βιομηχανικής παραγωγής και όχι μόνο.

    Μια αισιοδοξία για την επόμενη μέρα θα απελευθερώσει την ψυχολογία του καταναλωτικού κοινού και του επιχειρηματικού κόσμου. Θα διαμορφώσει ένα κλίμα ευνοϊκό και για το Χρηματιστήριο, αλλά και για την αγορά ομολόγων.

    Η ανασφάλεια

    Αν στον αντίποδα η διαφορά στις κάλπες είναι μικρή τα πράγματα αλλάζουν. Σε αυτή την περίπτωση θα ενταθεί η αβεβαιότητα, προειδοποιούν οι παράγοντες της αγοράς.

    Πάντως, αυτό θα εξαρτηθεί και από το πόσο μικρή θα είναι –σε αυτό πάντα το σενάριο– η ψαλίδα. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, μια μικρή διαφορά αλλάζει τις προσδοκίες για την επόμενη μέρα και για το πολιτικό σκηνικό.

    Αλλάζει τις προσδοκίες κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με την κυβερνησιμότητα. Δηλαδή με το αν μετά τις επόμενες σε επόμενες κάλπες θα υπάρξει η δυνατότητα να αναδειχθεί μια ισχυρή κυβέρνηση η οποία –έστω και μέσω συμμαχιών– θα μπορέσει να οδηγήσει την ελληνική οικονομία και αγορά στην επόμενη ημέρα.

    Το φάσμα μιας πολιτικής αβεβαιότητας θεωρείται εξαιρετικά πιθανό να εντείνει την ανασφάλεια στην οικονομία και την αγορά και να προκαλέσει μια νέα πηγή επιβράδυνσης της ανάπτυξης. Και τούτο μετά τις προειδοποιήσεις της ΤτΕ και του ΙΟΒΕ για ρυθμό το πολύ στο 1,9% του ΑΕΠ φέτος.

    Η επιστροφή της ανασφάλειας θα έρθει –σε αυτό το σενάριο– σε μια ευαίσθητη περίοδο, κατά την οποία κρίνονται πολλά και για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα αλλά και για τις επενδύσεις. Θα επιτείνει τη συστολή των κεφαλαίων (που προς το παρόν αποφεύγουν να τοποθετηθούν στη χώρα), στερώντας έτσι τις ικανές και αναγκαίες συνθήκες για την ουσιαστική και πραγματική έξοδο της χώρας από την κρίση.

    Πρέπει, λοιπόν, να γίνει κατανοητό ότι το σενάριο πολιτικής αβεβαιότητας και διάψευσης προσδοκιών για μια "καθαρή" επόμενη ημέρα πηγαίνει χέρι-χέρι με τον κίνδυνο οικονομικής αστάθειας. Με τη νέα αναστολή των επιχειρηματικών δράσεων και των επενδυτικών σχεδίων και με τη διατήρηση της αβεβαιότητας.

    Εκλογικά σενάρια πυροδοτούν οι ευρωκάλπες

    Στην κυβέρνηση επενδύουν σε μια εκλογική διαφορά με τη Ν.Δ. απολύτως "διαχειρίσιμη" πολιτικά. Τι δηλοί τούτο και ποια είναι τα σενάρια της επόμενης ημέρας στα πρωθυπουργικά συρτάρια;

    Κατ' αρχάς, πέραν των προσδοκιών που εκτρέφουν στο Μαξίμου για εκμηδένιση της διαφοράς με την αξιωματική αντιπολίτευση, οι ασκήσεις επί χάρτου στους κυβερνητικούς διαδρόμους αφορούν σενάρια επί ρεαλιστικής βάσης.

    Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται εδώ και ημέρες από τον Αλέξη Τσίπρα και τους στενούς του συνεργάτες τα εξής ενδεχόμενα:

    Νίκη Ν.Δ. με διαφορά πάνω από 5 μονάδες

    Κρατούσα άποψη στο κυβερνητικό επιτελείο είναι πως, εάν το εκλογικό σκορ της ευρωκάλπης αναδείξει μια διαφορά μεταξύ 5 και 7 μονάδων υπέρ της Ν.Δ., τότε θα πρόκειται για ήττα μεν, την οποία δεν προτίθεται ο ΣΥΡΙΖΑ και ο πρόεδρός του, δε, να "χαρίσει" ως πρόκριμα εθνικών εκλογών στον κ. Μητσοτάκη. Είναι εξόχως πιθανό, βάσει των τελευταίων συζητήσεων που διαμείβονται πίσω από τις κλειστές πόρτες στην Ηρώδου Αττικού, ο κ. Τσίπρας να ρισκάρει άνοιγμα περαιτέρω της ψαλίδας με τη Ν.Δ., οδηγώντας τη χώρα σε εκλογές το φθινόπωρο και "τζογάροντας" σε μείωσή της προϊόντων των μηνών και με νέες παροχές που ετοιμάζει να ανακοινώσει από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

    Το αυτό ισχύει, σύμφωνα με καλά γνωρίζοντες το μαξιμινό παρασκήνιο, και στην περίπτωση που η διαφορά με τη Ν.Δ. σήμερα το βράδυο  γράψει ακόμα ευρύτερη ήττα.

    Μικρή διαπραγματευτική δύναμη - Ευάλωτη σε νέα κρίση

    Μεγάλους κινδύνους για την ανάπτυξη, για τις επενδύσεις αλλά και για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας εγκυμονεί ένα σενάριο παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας.

    Η κατάσταση ανά την Ε.Ε. δεν είναι –και πάλι– ανέφελη. Οι νέες αλλαγές που έρχονται, με εντελώς άδηλη ακόμη κατάληξη, βρίσκουν την ελληνική οικονομία και κοινωνία ναι μεν εκτός Μνημονίων, αλλά χωρίς την αναγκαία "θωράκιση". Ούτε σε διαπραγματευτικό, ούτε σε οικονομικό, ούτε σε κοινωνικό επίπεδο.

    Οι "ουρές" στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (η Ελλάδα βρίσκεται στην 27η θέση επί συνόλου 28 κρατών της Ε.Ε. σε ποιότητα επιχειρηματικού περιβάλλοντος) και η ανασφάλεια των δανειστών για τη διατήρηση των δημοσιονομικής προσαρμογής οδήγησαν στην "Ενισχυμένη Εποπτεία". Αυτή, με τη σειρά της, τοποθετεί a priori την ελληνική οικονομία σε μια "ειδική" θέση στην Ε.Ε. τουλάχιστον έως και το 2022. Δηλαδή όλο το διάστημα κατά το οποίο θα επιχειρηθεί ο "μετασχηματισμός" της Ευρώπης, αλλά και θα φανεί αν θα αποσοβηθεί μια νέα κρίση...

    Η λάθος τακτική

    Πλέον, η κυβέρνηση με τη στάση της –όχι μόνο μέσω της "παροχολογίας", αλλά και με τις νέες "γενιές" καθυστερήσεων στις μεταρρυθμίσεις– επιδεινώνει την κατάσταση. Διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλλες εξηγούν ότι εισάγει τη χώρα σε μια νέα "κρίση" διαπραγματεύσεων με τους δανειστές, η οποία –σε κάποια σενάρια– εκτιμάται ότι μπορεί να διαρκέσει έως το 2020.

    Επιπλέον, όλο αυτό το σκηνικό "παρέκκλισης" από τα συμφωνηθέντα έχει επίδραση και στις αγορές ομολόγων αλλά και στους επενδυτές τους οποίους επιθυμεί να προσελκύσει η χώρα. Και τούτο όταν τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι:

    - Η ανάπτυξη είναι η μισή από αυτήν που απαιτείται για να επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα.

    - Λείπουν 15 δισ. ευρώ επενδυτικών κεφαλαίων ετησίως.

    - Παραμένουν οι δομικές ανισορροπίες στο πεδίο των NPLs, των εξαγωγών, της παραγωγικότητας και των άλλων μεγάλων μετώπων της "πραγματικής οικονομίας", ανισορροπίες που είτε προϋπήρχαν είτε τις "γέννησαν" η κρίση και οι λάθος πολιτικές επιλογές.

    Η νέα διαπραγμάτευση

    "Η διαπραγματευτική θέση της Αθήνας δεν είναι η καλύτερη δυνατή", εξηγούν διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλλες. Επισημαίνουν ότι την "επομένη" των ευρωεκλογών ανοίγουν τα μεγάλα θεσμικά θέματα και ο μετασχηματισμός της Ε.Ε.

    Επιπλέον, θα πρέπει να αποφασιστεί από το θέμα των κοινοτικών κονδυλίων της επόμενης 7ετίας (2021-2027) έως η θέση της χώρας σε ένα μελλοντικό "σχήμα" μιας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων. "Στην Ελλάδα η κατάσταση κινδυνεύει να επιστρέψει στη φάση της προσπάθειας λείανσης των αντιδράσεων των δανειστών για να έρθει το επόμενο πακέτο δόσεων και όχι στη διεκδίκηση μιας καλύτερη θέσης στη νέα αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται", επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.

    Η "μάχη" θα δοθεί, όμως, και στην πραγματική οικονομία. Θα κριθούν οι "αντοχές" της χώρας απέναντι στο "εξωγενές" περιβάλλον.

    Η νέα δημοσιονομική κρίση

    Τα διαδοχικά πακέτα "παροχολογίας" έχουν προκαλέσει νέα κρίση στις σχέσεις της χώρας με τους "θεσμούς", ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος να υποχρεωθεί η χώρα σε παρεμβάσεις "λιτότητας" από το 2020 και μετά, αντί για δημοσιονομικές ελαφρύνσεις. Το ακριβές εύρος του προβλήματος θα αρχίσει να αποκαλύπτεται μετά τις ευρωεκλογές, μέσα από το πακέτο εκθέσεων της Κομισιόν της 5ης Ιουνίου (του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και της 3ης Ενισχυμένης Εποπτείας).

    Ωστόσο, ο "δρόμος" θα είναι μακρύς: Δεν αποκλείεται να ξεκινήσει μια διαπραγμάτευση που θα διαρκέσει χρονικά έως το τέλος του έτους, πιθανόν έως και τον Ιανουάριο του 2020 με τα υφιστάμενα πολιτικά δεδομένα.

    Η διαπραγμάτευση συνδέεται με τον Προϋπολογισμό του 2020, αλλά και με το νέο πακέτο των παρεμβάσεων στο χρέος (διατήρηση του χαμηλού επιτοκίου του 2ου δανείου, αλλά και επιστροφή των κερδών ομολόγων που διακρατούνται).

    Η εν λόγω αξιολόγηση ουσιαστικά ξεκινά την επομένη των ευρωεκλογών. Στο Euroworking Group της 3ης Ιουνίου θα ανοίξουν τα χαρτιά τους οι δανειστές.

    Επί της ουσίας, την επομένη των πιο κρίσιμων ευρωεκλογών στην ιστορία της σύγχρονης Ευρώπης η Ελλάδα βιώνει ένα deja vu. Κινδυνεύει να εισέλθει σε μια διαδικασία μακρόσυρτων και επώδυνων διαπραγματεύσεων. Σαν κι αυτήν που βίωνε την εντός Μνημονίου εποχή.

    Κανονικά, η τρίτη αξιολόγηση αφορούσε τα προαπαιτούμενα έως και το πρώτο τρίμηνο του 2019. Δηλαδή θα έπρεπε να είχε ήδη λήξει.

    Θα έπρεπε, επίσης, μέσα στον Ιούλιο να κατέβαιναν εκ νέου οι "θεσμοί" στην Αθήνα, ούτως ώστε να οριστικοποιήσουν την 4η αξιολόγηση (η οποία είναι πάρα πολύ σημαντική γιατί συνδέεται με νέο πακέτο παρεμβάσεων στο χρέος). Συνδέεται με τις επιδόσεις στα προαπαιτούμενα του α' εξαμήνου του 2019 και, βεβαίως, με τον πάγιο στόχο διατήρησης των πρωτογενών πλεονασμάτων στο 3,5% του ΑΕΠ.

    Πλέον, πέρα από το "σύρσιμο" των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (το οποίο "χτυπά" την εικόνα και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας), τίθεται και νέο δημοσιονομικό ζήτημα. Δηλαδή ζήτημα λήψης "διορθωτικών" μέτρων "λιτότητας.

    "Αγκάθι" ΔΝΤ

    Επιπλέον, η κυβέρνηση υποχρεούται να διαπραγματευθεί τις επόμενες εβδομάδες με τους δανειστές όχι μόνο για τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Ενισχυμένης Εποπτείας, αλλά ακόμα και θέματα όπως η πρόωρη αποπληρωμή του δανείου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

    Δηλαδή μια κίνηση η οποία σε άλλα κράτη (π.χ., στην Πορτογαλία) ήταν μια ευκαιρία να δείξουν "καλό πρόσωπο" στις αγορές και να στηρίξουν την προσπάθεια για καλύτερους όρους δανεισμού ίσως να αλλάξει "χαρακτήρα"...

    Το πώς θα διαμορφωθούν τελικά οι ισορροπίες τους επόμενους μήνες εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό και από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, αλλά και από τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται με την αλλαγή ηγεσίας σε όλους σχεδόν τους θεσμούς της Ε.Ε., εξηγούν αναλυτές. Σε κάθε περίπτωση, προς το παρόν η διαδικασία είναι μακρόσυρτη...

    *Αναδημοσίευση από το "Κεφάλαιο" που κυκλοφορεί

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων