Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 20-Φεβ-2018 12:22

    Barclays: Υψηλός ο κίνδυνος πολιτικής αστάθειας στην Ελλάδα

    Barclays: Υψηλός ο κίνδυνος πολιτικής αστάθειας στην Ελλάδα
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Ελευθερίας Κούρταλη

    H Ελλάδα σημειώνει ανάπτυξη και χρηματοδοτείται, ωστόσο η πολιτική αβεβαιότητα και αστάθεια είναι ένας σημαντικός κίνδυνος, όπως σημειώνει η Barclays σε νέα της έκθεση.

    Όπως επισημαίνει η βρετανική τράπεζα, το story της Ελλάδας είναι θεμελιωδώς θετικό καθώς δεν υπάρχουν κάποια εμπόδια που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη χώρα πριν τελειώσει το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης. Αν και η Ελλάδα είναι πιθανόν να προ-χρηματοδοτηθεί μέχρι τα τέλη του 2019, η Barclays ωστόσο προειδοποιεί τις αγορές να μην υπάρξει εφησυχασμός στο πολιτικό μέτωπο. Αν και δεν αποτελεί τη βάση για τις οικονομικές της προβλέψεις, η τράπεζα εκτιμά ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος πρόωρων εκλογών μετά τη λήξη του προγράμματος, ειδικά στο πρώτο εξάμηνο του 2019.

    Το τέλος του προγράμματος και το χρέος

    Η Ελλάδα, όπως σημειώνει, οδεύει ολοταχώς προς το τέλος του τρίτου μνημονίου χωρίς να υπάρχουν σημαντικά κωλύματα στην ολοκλήρωση της τρίτης και της τέταρτης αξιολόγησης. Υπάρχει αυξημένη έμφαση στις ιδιωτικοποιήσεις, ενώ συνεχίζουν να απελευθερώνονται τα... φρένα στην οικονομία (αγορά εργασίας, αγορά προϊόντων). Σε ό,τι αφορά τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, οι συνομιλίες θα εξαρτηθούν από τη στρατηγική ανάπτυξης που θα παρουσιάσουν οι ελληνικές αρχές. Τα τελευταία νέα σχετικά με τη συμφωνία μίας κυβέρνησης συνασπισμού στη Γερμανία μπορούν επίσης να υποστηρίξουν έναν πιο εποικοδομητικό τόνο. Η Barclays εκτιμά ότι το ΔΝΤ θα συνεχίσει να παρέχει τεχνική βοήθεια στην περίοδο παρακολούθησης μετά το πρόγραμμα.

    ΕΚΤ και QE

    H Barclays δεν θεωρεί πιθανό ότι η ΕΚΤ θα αγοράσει ελληνικά ομόλογα πριν την ολοκλήρωση του προγράμματος QE το Σεπτέμβριο, αν και υπάρχει περιθώριο να το κάνει. Είναι πιθανό ωστόσο, θεωρητικά, τα ελληνικά ομόλογα να συμπεριληφθούν στην επανεπένδυση των εσόδων του προγράμματος αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ.

    Η καθυστέρηση της ολοκλήρωσης των αξιολογήσεων του ελληνικού προγράμματος σε συνδυασμό με μια γεμάτη ευρωπαϊκή εκλογική ατζέντα το 2017, ήταν πιθανότατα τα βασικά στοιχεία που ώθησαν τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος και, ως εκ τούτου, η ΕΚΤ απέφυγε να συμπεριλάβει τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα QE - σε αντίθεση με τις αρχικές προσδοκίες της Barclays η οποία εκτιμά ότι η ΕΚΤ δεν θα παρατείνει το QE άλλο μετά το Σεπτέμβριο του 2018.

    Επιπλέον, μετά την αναβάθμιση από την Fitch την Παρασκευή, οι S&P, Fitch, Moody's και DBRS αξιολογούν την Ελλάδα με B, B, Caa2 και CCCH, αντίστοιχα, όλες με θετικές προοπτικές. Για να είναι επιλέξιμη για το QE, μια χώρα πρέπει να διαθέτει βαθμολογία επενδυτικού βαθμού από τουλάχιστον έναν από αυτούς τους οίκους. Η S&P δίνει την υψηλότερη βαθμολογία Β, η οποία εξακολουθεί να είναι περίπου πέντε βαθμίδες κάτω από την κατηγορία επενδυτικού βαθμού. Ως εκ τούτου, φαίνεται πιθανό ότι η Ελλάδα θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από το waiver της ΕΚΤ για αρκετό χρονικό διάστημα ακόμη, εκτός εάν η τελική μακροπρόθεσμη ελάφρυνση του χρέους μπορεί να πείσει τους οίκους αξιολόγησης να επιδιώξουν μια σημαντική αναπροσαρμογή των ratings τους για την Ελλάδα.

    Μετά το τέλος του τρίτου προγράμματος

    Η Barclays εκτιμά ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να "αποφοιτήσει" από το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης χωρίς περαιτέρω επίσημη οικονομική βοήθεια. Εκτιμά ότι θα τερματίσει το πρόγραμμα με αρκετό cash buffer για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών μέχρι τα τέλη του 2019 το οποίο θα διαμορφωθεί στα 20 δισ. ευρώ.

    Ωστόσο, οι όροι σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να παραμείνουν - και μπορεί να συνδεθούν με τα επερχόμενα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, ενώ η μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συνέχιση της υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων. Η Ελλάδα, όπως τονίζει δεν μπορεί να συνεχίσει ανεξάρτητη μετά τον Αύγουστο του 2018 χωρίς όρους και προϋποθέσεις και είναι δύσκολο να πετύχει πλεονάσματα της τάξης του 3,5% κάθε χρόνο έως και το 2022. Η τράπεζα θωρεί ότι οι ελληνικές αρχές πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες για σημαντική μείωση των NPEs των τραπεζών και να αναπτύξουν μια λεπτομερή αναπτυξιακή στρατηγική για να διασφαλίσουν τη βέλτιστη κατανομή των πόρων.

    Η Barclays εξετάζει στη συνέχεια το είδος των όρων που μπορεί να υπάρξουν. Παρόλο που δεν είναι το βασικό της σενάριο, μια πιστωτική γραμμή μπορεί να συμφωνηθεί με βάση τα αχρησιμοποίητα κεφάλαια από το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης του ESM (περίπου 30 δισ. ευρώ).

    Αν και η δυναμική της ελληνικής κυβέρνησης για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχει ανέβει κάπως σε σχέση με το παρελθόν, η εσωτερική πολιτική κατάσταση είναι ωστόσο ευάλωτη και ασταθής. Αξίζει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι η Ελλάδα είναι πιθανό να επωφεληθεί από τον θετικό κύκλο στον οποίο βρίσκεται η οικονομία διεθνώς και ιδιαίτερα στην ευρωζώνη, συμβάλλοντας στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων της.

    Οι όροι της εποπτείας

    Το καθεστώς μετά το τέλος του προγράμματος θα μπορούσε να μοιάζει με αυτό που προβλέπεται στο άρθρο 14 του κανονισμού 472/2013 της ΕΕ: ​"ένα κράτος - μέλος θα τελεί υπό επιτήρηση μετά το πρόγραμμα, εφόσον τουλάχιστον το 75% της οικονομικής βοήθειας δεν έχει επιστραφεί [...] ". Επιπλέον, "Το Συμβούλιο, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, μπορεί να συστήσει σε ένα κράτος - μέλος που τελεί υπό επιτήρηση μετά το πρόγραμμα να λάβει διαρθρωτικά μέτρα. Η πρόταση της Επιτροπής θεωρείται ότι εγκρίνεται από το Συμβούλιο, εκτός εάν το Συμβούλιο αποφασίσει, με ειδική πλειοψηφία, να την απορρίψει εντός δέκα ημερών από την έγκρισή της από την Επιτροπή. "

    Αυτό μοιάζει αρκετά με την ανακοίνωση του Eurogroup της 22ας Ιανουαρίου, όπου δόθηκε έμφαση σε μια ολιστική στρατηγική ανάπτυξης (η οποία θα περιλαμβάνει μια σειρά μεταρρυθμίσεων που θα οριστούν πλήρως στο μέλλον), όπου οι ελληνικές αρχές θα δείξουν "ισχυρή κυριότητα". Η κυριότητα μπορεί να ενισχυθεί με μέτρα υπό όρους για την ελάφρυνση του χρέους.

    Η Barclays παραθέτει τα βασικά στοιχεία που είναι πιθανό να αποτελούν μέρος των προϋποθέσεων για την περίοδο μετά το τέλος του προγράμματος:

    Πρώτος πυλώνας: Συνέχιση της βελτίωσης θεσμών / διακυβέρνησης:

    Σύμφωνα με την έκθεση Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας, όπου η Ελλάδα βρίσκεται στην 67η θέση συνολικά (από 190 χώρες), στην εγγραφή ακινήτων κατατάσσεται στην 145η θέση. Η θέση της είναι ιδιαίτερα αδύναμη λόγω του μεγάλου αριθμού διαδικασιών καθώς και της ποιότητας του δείκτη διαχείρισης της γης. Επιπλέον, η Ελλάδα κατέχει την 131η θέση όσον αφορά την επιβολή συμβάσεων (επίλυση εμπορικής διαφοράς μέσω δικαστηρίου). Η ασθενής βαθμολογία της Ελλάδας σε αυτόν τον τομέα οφείλεται μόνο στον χρόνο που λαμβάνει η διαδικασία (κατά μέσο όρο 1.580 ημέρες έναντι 578 ημερών για τις μέσες οικονομίες υψηλού εισοδήματος του ΟΟΣΑ).  

    Δεύτερος πυλώνας: Συνέχιση της ανοικοδόμησης του χρηματοπιστωτικού τομέα:

    Παρά το γεγονός ότι το απόθεμα μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων είχε μειωθεί κατά 7,6% το Σεπτέμβριο του 2017 σε σύγκριση με το τέλος Μαρτίου του 2016 - όταν το απόθεμα NPEs έφθασε στο ανώτατο όριό του-, παραμένει πολύ υψηλό στα €100,4 δισ. ή 44,6% του συνόλου. Τέτοιες ανισορροπίες αποτελούν σίγουρα ένα βασικό εμπόδιο για την αύξηση της πιστωτικής επέκτασης ώστε να μετατραπεί σε θετική και να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη.

    Με τον ELA να έχει μειωθεί, η κατάσταση ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών βελτιώθηκε σημαντικά. Ωστόσο, η Barclays υπογραμμίζει ότι παρόλο που από την επιβολή των ελέγχων κεφαλαίου επιστράφηκαν 8 δισ. ευρώ καταθέσεων στις τράπεζες, πάνω από 30 δισ. ευρώ καταθέσεων λείπουν ακόμη παρόλο που τα capital controls έχουν χαλαρώσει αρκετά.


    Τρίτος πυλώνας: Σχεδιασμός μίας συγκεκριμένης στρατηγικής μακροπρόθεσμης ανάπτυξης για την αύξηση του μακροπρόθεσμου δυναμικού της οικονομίας

    Εκτός από το ξεκλείδωμα των "φρένων" της οικονομίας (όπως η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, της αγοράς προϊόντων, των ιδιωτικοποιήσεων) που επιτρέπει καλύτερη κατανομή πόρων, η βρετανική τράπεζα θεωρεί ότι είναι σημαντικό οι αρχές να διατυπώσουν ένα σαφές συγκεκριμένο στρατηγικό σχέδιο όσον αφορά το σημείο από το οποίο πρέπει να προέλθει η ανάπτυξη για μια συνολική αναπτυξιακή στρατηγική.

    Ο τομέας της μεταποίησης υπήρξε ο μοχλός της ανάκαμψης από το 2016, ενώ οι ιδιωτικές υπηρεσίες κατέγραψαν αξιοσημείωτη θετική συμβολή τα τελευταία δύο τρίμηνα, κυρίως χάρη στον τουρισμό

    Είναι κρίσιμο για τις ελληνικές αρχές να εκπονήσουν μακροπρόθεσμο σχέδιο ανάπτυξης σε τομεακό επίπεδο έτσι ώστε: 1) περισσότεροι κλάδοι να στηρίξουν την ανάπτυξη, καθιστώντας την οικονομία πιο ανθεκτική και 2) οι πόροι να μπορούν να διατεθούν αποτελεσματικά στην οικονομία, συμπεριλαμβανομένων των ανέργων. Αυτό θα είναι καθοριστικό για τον προσδιορισμό και τελικά την αύξηση του μακροπρόθεσμου αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας.

    Η Barclays εκτιμά ότι το ελληνικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2,4% το 2018 και θα επιταχυνθεί περαιτέρω στο 2,8% το 2019. Η ιδιωτική κατανάλωση θα είναι ο κύριος μοχλός φέτος, ενώ οι επενδύσεις είναι πιθανό να παρέχουν όλο και περισσότερη στήριξη το 2019. Παρά τη μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με τη δυνητική ανάπτυξη της Ελλάδας, θα μπορέσει να αναπτυχθεί στην περιοχή της τάξης του 2,5-3% για τουλάχιστον δύο χρόνια, εκτός εάν υπάρξει κάποιος (πολιτικός) καταλύτης, χάρη και στον θετικό παγκόσμιο / ευρωπαϊκό επιχειρηματικό κύκλο.


    Πιθανές οι πρόωρες εκλογές

    Η Barclays συνεχίζει να εκτιμά ότι οι πρόωρες εκλογές είναι πιθανές μετά τη λήξη του προγράμματος διάσωσης, ειδικά στο πρώτο εξάμηνο του 2019, αν και στο βασικό της σενάριο για τις οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας η σημερινή κυβερνητική πλειοψηφία θεωρείται ότι παραμείνει μέχρι το τέλος της θητείας της τον Σεπτέμβριο του 2019. Πάντως, όπως προειδοποιεί εάν υπάρξουν πρόωρες εκλογές θα προκαλέσουν αυξημένη και παρατεταμένη μεταβλητότητα στην αγορά.

    Οι περικοπές των συντάξεων και η μείωση του κατώτατου ορίου του φόρου εισοδήματος θα μπορούσαν να αποδειχθούν μη δημοφιλείς και μπορεί να χρειαστεί να επιβληθούν νωρίτερα. Επιπλέον, ένα πρωτογενές ισοζύγιο ύψους 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 ενδέχεται να απαιτήσει περαιτέρω προσπάθειες – οι οποίες θα αποφασιστούν στη συμφωνία μετά τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος. Αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα μείωση της στήριξης για τον ΣΥΡΙΖΑ το 2019.

    Η Barclays πάντως επισημαίνει ότι παρόλο που η Νέα Δημοκρατία προηγείται στις δημοσκοπήσεις, οι πρόωρες εκλογές δεν θα είναι απαραίτητα κάτι θετικό για την Ελλάδα και μπορεί να προκαλέσουν έντονη αναταραχή στα ελληνικά assets.

    Οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το χάσμα μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ κλείνει. Οι επόμενοι μήνες έως το τέλος του τρίτου προγράμματος τον Αύγουστο του 2018 θα υποστηρίξουν την τρέχουσα κυβερνητική δράση (αύξηση του ΑΕΠ, εκδόσεις ομολόγων, χαλάρωση των capital controls, ελάφρυνση του χρέους) και μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω μείωση του χάσματος.

    Επίσης, με βάση τα σημερινά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις, η Νέα Δημοκρατία θα πρέπει πιθανώς να βρει έναν εταίρο για να σχηματίσει κυβέρνηση, κάτι το οποίο δεν θα είναι απλό και μπορεί να αποδειχθεί πολύ δύσκολο.

    Επιπλέον, είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι οι προεδρικές εκλογές θα έρθουν λίγους μόνο μήνες μετά τις γενικές (ή τις πρόωρες) εκλογές και δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα σενάριο σύμφωνα με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ πάει σε πρόωρες εκλογές επιδιώκοντας να κερδίσει την εξουσία μετά από μία ακόμη αποτυχημένη εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας η οποία θα οδηγήσει και πάλι σε νέες γενικές εκλογές.

    Τέλος, η Barclays υπενθυμίζει ότι η ισορροπία εντός της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι τόσο σταθερή μεταξύ της νέας ηγεσίας και της βάσης του κόμματος.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ