Της Νένας Μαλλιάρα

Έντονο προβληματισμό για το μέγεθος της ύφεσης και τις επιπτώσεις των δημοσιονομικών μέτρων στην ικανότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις, προκαλούν στις τράπεζες τα τελευταία στοιχεία για την πορεία της Οικονομίας.

Χθες η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι η ύφεση για το 2015 ήταν τελικά βαθύτερη από ό,τι αρχικά υπολογιζόταν, με το ΑΕΠ να μειώνεται κατά 1,3% έναντι αρχικής εκτίμησης για μείωση 0,9% σε τρέχουσες τιμές. Καθώς το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές αποτελεί τη βάση μέτρησης της πορείας των ελλειμμάτων/πλεονασμάτων αλλά και του χρέους, μεγαλώνει τη δημοσιονομική δυσκολία για τη χώρα και την κυβέρνηση. 

Η διάψευση των προσδοκιών για ταχύτερη έξοδο από την ύφεση και οι αβεβαιότητες στο δρόμο προς την ανάκαμψη, εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν το τέταρτο τρίμηνο του 2016, με μεγάλη πιθανότητα να επεκταθούν και σε ολόκληρο το πρώτο εξάμηνο του 2017. Κάτι τέτοιο θα έχει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στις προσπάθειες τιθάσευσης των "κόκκινων" δανείων και κυρίως στις προσδοκώμενες ανακτήσεις οφειλών.

Ήδη οι τραπεζίτες αναφέρουν πως η κατάσταση στα "κόκκινα" επιχειρηματικά δάνεια παραμένει εκτός ελέγχου, με τις τράπεζες να εμφανίζονται αδύναμες να ελέγξουν τη ροή δημιουργίας νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων. Οι τράπεζες θεωρούν δεδομένο ότι υπάρχει "ουρά" για δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων μέχρι τα τέλη του έτους, ενώ προϋπόθεση για να ανακοπεί η αρνητική αυτή τάση από το νέο έτος είναι να υπάρξει ανάπτυξη.

Από την άλλη πλευρά, η δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων προς ιδιώτες έχει δείξει τάσεις αποκλιμάκωσης που αναμένεται να συνεχιστούν στα επόμενα τρίμηνα. Ωστόσο, αυτό έχει να κάνει με τις εκτεταμένες ρυθμίσεις και διαγραφές οφειλών στις οποίες προχώρησαν οι τράπεζες και όχι στη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών για τα νοικοκυριά. Μάλιστα, η εφεξής αποκλιμάκωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς ιδιώτες, λένε οι τραπεζίτες, δεν θα έχει το θεαματικό αποτέλεσμα που έδωσαν οι εκτεταμένες ρυθμίσεις και διαγραφές που υλοποίησαν οι τράπεζες από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι τον Ιούνιο του 2016. Και αυτό διότι οι έντονες προσπάθειες της περιόδου αυτής κατάφεραν να μειώσουν το "στοκ" των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στα δάνεια λιανικής τραπεζικής και πλέον έχει περιοριστεί το πλήθος των δανείων που μπορούν να δεχτούν ρύθμιση.

Απεναντίας, τα νοικοκυριά αναμένεται να δεχτούν βαρύ "σοκ" από τα νέα δημοσιονομικά μέτρα που, όπως εκτιμά και το ΙΟΒΕ, θα πλήξουν τις καταναλωτικές δαπάνες τους  τουλάχιστον και για τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2017.

Σημειώνεται ότι ήδη η καταναλωτική δαπάνη, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η ΕΛΣΤΑΤ, παρουσίασε σε τρέχουσες τιμές το 2015 μείωση κατά 1,9% σε σχέση με το 2014, έναντι μείωσης 0,9% που είχε ανακοινωθεί στην πρώτη εκτίμηση, τον Μάρτιο 2016. 

Αντίστοιχη αρνητική εικόνα εμφανίζει για την Ελλάδα και η μελέτη GfK Consumer Climate Europe (Καταναλωτικό Κλίμα στην Ευρώπη) όπου η τάση για κατανάλωση  στο τρίτο τρίμηνο του 2016 έφτασε να υποχωρεί στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Αύγουστο του 2012 (-49,1 μονάδες τον Ιούλιο).

Η απαισιοδοξία των νοικοκυριών για την οικονομική τους κατάσταση αποτυπώνεται στην Έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική Οικονομία που δόθηκε στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα.

Συγκεκριμένα, κατά το γ’ τρίμηνο του 2016, το ποσοστό εκείνων οι οποίοι είναι απαισιόδοξοι για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους στο επόμενο 12μηνο παραμένει κατά μέσο όρο στο 73-74%, με το 24% (από 21%) να κρίνει ότι αυτή θα παραμείνει αμετάβλητη. Επίσης, διατηρείται στο 80-81% το ποσοστό των Ελλήνων καταναλωτών που διατυπώνουν δυσοίωνες προβλέψεις σχετικά με την οικονομική κατάσταση της χώρας, με το 12% (από 10%) να θεωρεί ότι θα παραμείνει αμετάβλητη.

Ως προς την πρόθεση για αποταμίευση, το ποσοστό των νοικοκυριών που δεν θεωρούν πιθανή την πραγματοποίηση αποταμίευσης το επόμενο 12μηνο αυξάνεται οριακά, κατά μέσο όρο στο 91%, ενώ στις προβλέψεις για την εξέλιξη της ανεργίας διαμορφώνεται εκ νέου στο 77% το ποσοστό όσων εκτιμούν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί.

Τέλος, το ποσοστό εκείνων που αναφέρουν ότι "μόλις τα βγάζουν πέρα" βρίσκεται στο 64%.