Αν παρακολουθεί κανείς τις διεθνείς ειδήσεις τις τελευταίες ημέρες θα διαπιστώσει, όχι χωρίς απορία, πως βιώνουμε μια ιστορική στροφή της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, κατάφερε να κλείσει δύο γιγαντιαίες εμπορικές συμφωνίες, οι οποίες εκκρεμούσαν επί 2-2,5 δεκαετίες: μία με τις χώρες της Νότιας Αμερικής (Mercosur) και μία ολοκαίνουργια με την Ινδία (FTA - Free Trade Agreement). Σε πρώτη ανάγνωση σίγουρα αυτά ακούγονται σαν βαρετά οικονομικά νέα, όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για κινήσεις που αλλάζουν άρδην τα δεδομένα στο παγκόσμιο, το ευρωπαϊκό αλλά και το ελληνικό οικονομικό γίγνεσθαι. Ζούμε συγκλονιστικές στιγμές, κοσμογονικών αλλαγών τόσο σε γεωπολιτικό, όσο και οικονομικό επίπεδο.

Για να καταλάβουμε το μέγεθος και την σημασία των γεγονότων, πρέπει να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Μέχρι πρόσφατα κι από δικά της λάθη στρατηγικής, η Ευρώπη βρισκόταν σχεδόν απόλυτα εξαρτημένη από δύο μόνο παίκτες: έπαιρνε ενέργεια από τη Ρωσία και φθηνά προϊόντα από την Κίνα. Τα γεγονότα των τελευταίων ετών όμως, μας έδειξαν πόσο επικίνδυνο είναι αυτό. Και μάλιστα, με τον πιο σκληρό τρόπο. Με τις δύο αυτές νέες συμφωνίες, η ΕΕ ουσιαστικά "δραπετεύει" από αυτόν τον κλοιό και ανοίγει νέους ορίζοντες, εφαρμόζοντας μια έξυπνη στρατηγική που συνδυάζει την κατανάλωση με την παραγωγή.

Από τη μία πλευρά, η συμφωνία με την Ινδία είναι το άνοιγμα στην πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη αγορά του κόσμου, με 1,45 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Μιλάμε για μια χώρα που διψάει για ευρωπαϊκά προϊόντα, αλλά μέχρι σήμερα είχε εξοντωτικούς δασμούς που έκαναν τις εισαγωγές απαγορευτικές. Τώρα που οι φόροι αυτοί ελαχιστοποιούνται (έως εξαφανίζονται), τα ευρωπαϊκά προϊόντα τεχνολογίας, τα μηχανήματα και τα τρόφιμα θα μπορούν να πωλούνται μαζικά στη ραγδαία αυξανόμενη μεσαία τάξη της Ινδίας, που διαθέτει όλο και μεγαλύτερο εισόδημα. Από την άλλη πλευρά, η συμφωνία με τη Mercosur έρχεται να καλύψει την ανάγκη για πρώτες ύλες. Η Νότια Αμερική διαθέτει τεράστια αποθέματα λιθίου, πρώτη ύλη περισσότερο από απαραίτητη για να φτιάξουμε μπαταρίες και προϊόντα σύγχρονης τεχνολογίας, χωρίς να εξαρτόμαστε από τρίτους. Ουσιαστικά, η μία συμφωνία μας φέρνει τους πελάτες και η άλλη μας εξασφαλίζει τα υλικά.

Κι αν αναρωτιέστε τι σχέση έχουν όλα αυτά με την Ελλάδα, η απάντηση είναι πως είμαστε από τους μεγάλους κερδισμένους. Το πρώτο όφελος αφορά τη ναυτιλία μας, καθώς τα ελληνικά καράβια θα αναλάβουν τη μεταφορά αυτού του τεράστιου όγκου εμπορευμάτων. Ταυτόχρονα, τα ελληνικά τρόφιμα αποκτούν μια μοναδική ασπίδα: την κατοχύρωση των προϊόντων ΠΟΠ. Μέχρι τώρα, στη Βραζιλία ή την Ινδία, μπορούσε κανείς να πουλάει λευκό τυρί βαφτίζοντάς το "φέτα". Πλέον αυτό απαγορεύεται και το όνομα κλειδώνει αποκλειστικά για το ελληνικό προϊόν, ανοίγοντας την πόρτα σε εκατομμύρια νέους καταναλωτές για το αυθεντικό λάδι, το κρασί, τα ακτινίδια και τα ροδάκινα. Αρχικά στο μισό της πόρτας και κατόπιν, καθώς θα λήγουν οι περίοδοι προσαρμογής που προβλέπονται, ολόκληρη και ορθάνοιχτη!

Με απλά λόγια, φανταστείτε την ΕΕ σαν ένα μεγάλο πολυκατάστημα, που μέχρι τώρα πουλούσε κυρίως στους γείτονές του. Με αυτά τα δύο deals, το κατάστημα ανοίγει υποκαταστήματα στις δύο πιο υποσχόμενες γειτονιές του πλανήτη. Δεν πρόκειται απλώς για μια οικονομική είδηση, αλλά για την προσπάθεια της Ευρώπης να παραμείνει "παίκτης" πρώτης γραμμής και της Ελλάδας να αξιοποιήσει στο έπακρο τα ποιοτικά της προϊόντα και τη δύναμη των λιμανιών της, εξασφαλίζοντας μια θέση ισχύος στον οικονομικό χάρτη του 21ου αιώνα.

Όποιος δεν καταλαβαίνει την πλήρη έκταση των συνεπειών που προκύπτουν από αυτές τις δύο συμφωνίες και δεν προσαρμόσει την οικονομία του ανάλογα, θα το πληρώσει. Ίσως παραπάνω απ’ όσο αντέχει… 

Πέτρος Λάζος
petros.lazos@capital.gr