Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 07-Οκτ-2022 00:04

    Ο μοναδικός, αποτελεσματικός τρόπος ελέγχου των τιμών!

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Τους τελευταίους πολλούς μήνες στην ΕΕ, γίνεται μια διαρκής (έως αέναη) συζήτηση για την αντιμετώπιση του πληθωριστικού κύματος τιμών, που ξεκίνησε με την πανδημία και γιγαντώθηκε από τις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

    Η συζήτηση περιστρέφεται κυρίως, γύρω από τον έλεγχο των τιμών του φυσικού αερίου το οποίο, ως κυρίαρχο ενεργειακό καύσιμο, προκαλεί το πρόβλημα κατά το μεγαλύτερο μέρος του. Μια συζήτηση που κάθε φορά, καταλήγει σε προτάσεις για εφαρμογή πλαφόν σε κάποιο από τα στάδια διαμόρφωσης των τιμών (εισαγωγή, χονδρική ή λιανική) ή η με βάση την προέλευση του προϊόντος (πλαφόν είτε σε όλες τις τιμές ανεξαρτήτως προμηθευτή, είτε αποκλειστικά στο ρωσικό). Μια λύση η οποία, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις και πληροφορίες θα είναι αυτή που, σε κάποια μορφή της, θα επιλεγεί τελικά από τους Ευρωπαίους ηγέτες. 

    Παρ’ όλη όμως τη συζήτηση και τις επίπονες προσπάθειες για την επίτευξη μιας λύσης-κοινής συνισταμένης όλων των κυβερνήσεων, τα αποτελέσματα δεν πρέπει να αναμένονται εντυπωσιακά. Αντιθέτως η πιθανότητα να αποδειχθούν από πενιχρά έως καταστροφικά, είναι εξαιρετικά υψηλή.

    Ο λόγος απλός και προφανής! Οι τιμές του φυσικού αερίου καθορίζονται με 2 τρόπους:

    Α. μέσω πολυετών διακρατικών συμφωνιών με προκαθορισμένες τιμές και συγκεκριμένες προβλέψεις για το εύρος που μπορούν αυτές να κινηθούν και
    Β. χρηματιστηριακά, σε χρηματιστήρια παραγώγων προϊόντων, κυρίως συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures).  

    Η πρώτη μέθοδος τη δεδομένη στιγμή είναι παντελώς αναποτελεσματική. Οι τιμές του προϊόντος "παίζουν" σε ιστορικά υψηλά και οι χώρες-παραγωγοί δεν έχουν κανένα λόγο, ούτε είναι διατεθειμένες να πουλήσουν σημαντικά χαμηλότερα. Ενώ ταυτόχρονα, οι χώρες-καταναλωτές διστάζουν (δίκαια) να δεσμευτούν μακροχρόνια, σε τόσο υψηλά επίπεδα. Δεσμεύονται για κάποιες ποσότητες, ώστε να εξασφαλίσουν ένα minimum επάρκειας για την κάλυψη των βασικών αναγκών τους, αλλά έως εκεί.

    Η δεύτερη μέθοδος είναι αυτή που πρακτικά καθορίζει την τιμή και δεν είναι εφικτό να επηρεαστεί από κανένα πλαφόν. Εάν εφαρμοστεί μια λύση επιβολής πλαφόν, το πιθανότερο είναι ότι σύντομα θα υπάρξει σοβαρότατη έλλειψη διαθέσιμων ποσοτήτων και, εάν συνεχιστεί η εφαρμογή της για ικανό χρονικό διάστημα, η πραγματική αγορά και διακίνηση θα παγώσει και θα οργιάσει η μαύρη αγορά, σε επίπεδα υπερπολλαπλάσια εκείνων που καθορίζονται στα χρηματιστήρια ενέργειας. Αυτό έχει δείξει η πλούσια εμπειρία του 19ου και του 20ου αιώνα όταν, για ειδικούς λόγους (π.χ. λόγω παγκοσμίου πολέμου), είχε θεσμοθετηθεί ανώτατη τιμή ή και διατίμηση σε βασικά αγαθά (καφέ, βαμβάκι, καλαμπόκι κ.ά.).

    Η μοναδική λειτουργική και αποτελεσματική λύση, με την οποία θα μπορούσε να περιοριστεί το εξοντωτικό  για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς κόστος ενέργειας είναι η απευθείας παρέμβαση στην αγορά. 

    Όχι με "νομοθετικές πρωτοβουλίες" και άλλες αντίστοιχες κινήσεις, που μπορεί συγκυριακά να λειτουργούν σε άλλα πεδία αλλά είναι αδύνατον να το πετύχουν όταν τίθεται θέμα καθορισμού τιμών. Ο τρόπος είναι ένας και μοναδικός: η ίδρυση ενός ειδικού σκοπού, πανευρωπαϊκού active participation fund, που θα χρηματοδοτηθεί από την χρήση των (τεράστιων) κεφαλαίων που ήδη δεσμεύουν οι χώρες-μέλη της Ένωσης για να επιδοτήσουν την κατανάλωση ενέργειας, σαν εγγύηση δανεισμού υπό μόχλευση από την ελεύθερη αγορά, στηριγμένο στο μοντέλο του ESM. 

    Με βάση αυτό το μοντέλο και τα ποσά που έχουν ήδη ανακοινωθεί από τις διάφορες κυβερνήσεις, το fund θα μπορούσε εύκολα να αποκτήσει ρευστότητα της τάξης των €2,5-3 τρις και να καταστεί κυρίαρχο στις αγορές φυσικού αερίου. Χωρίς να χρειαστεί να εκταμιευτούν παρά ελάχιστα εκατομμύρια για τα αρχικά λειτουργικά έξοδα και με ελάχιστο κόστος χρήματος, καθώς η πιστοληπτική ικανότητα του fund-φορέα θα καθοριζόταν σίγουρα στην ανώτατη βαθμίδα ΑΑΑ!

    Η λύση αυτή, στηριγμένη στην λογική της αγοράς και του απτού αποτελέσματος, θα μπορούσε εύκολα να επηρεάσει την αγορά τόσο, όσο θα ήταν αναγκαίο για την "προσγείωση" των τιμών σε ανεκτά επίπεδα και την διατήρηση τους σε αυτά, μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα. Δυστυχώς όμως, δεν πρόκειται να εφαρμοστεί ποτέ. Διότι έχει ένα και μοναδικό μειονέκτημα το οποίο όμως επηρεάζει σε γιγαντιαίο βαθμό τους πολιτικούς που θα πρέπει να την αποφασίσουν: δεν φέρνει ψήφους και προκαλεί εντονότατη κριτική από όλους τους φωστήρες της αριστερής αντιπολίτευσης, του "κοινωνικού κράτους" και τους αλληλέγγυους που αντιμάχονται τον "ανάλγητο καπιταλισμό"! Οπότε, οσονούπω, πλαφόν! 

    Με τις υγείες μας!

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ