Μεγάλη και ιδιαίτερα ευχάριστη έκπληξη ανέμενε όλους όσοι ασχολούμαστε με την ελληνική οικονομία εχθές, όταν η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε τα προκαταρκτικά στοιχεία των μεγεθών του ΑΕΠ για το πρώτο τρίμηνο του 2022.

Η αύξηση έφτασε το 2,3% σε τριμηνιαία βάση ενώ στην ετήσια μέτρηση έφτασε το 7%! Όλα σε πραγματικές τιμές, δηλαδή τιμές καθαρές που δεν επηρεάζονται μαθηματικά και έχουν προσαρμοστεί στα εποχιακά φαινόμενα  και τον πληθωρισμό. 

Με δεδομένο ότι σε όλο αυτό το διάστημα υπήρχε η απειλή της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου, πρόκειται για πραγματικά πολύ καλή επίδοση. Εάν δε κανείς προσθέσει στην εικόνα και τον πληθωρισμό ο οποίος είχε ήδη αρχίσει να δημιουργεί προβλήματα στην πρόοδο της οικονομίας, από τα μέσα του φθινοπώρου, δεν μπορεί παρά να θαυμάσει την εξαιρετική επίδοση της οικονομίας στο πρώτο τέταρτο του 2022. Εάν δεν υπήρχαν οι φόβοι για υπερβολικές αυξήσεις τιμών και την ρωσική εισβολή εξ αρχής, τα μεγέθη θα παρουσιάζονταν μεγαλύτερα. Πραγματικά εντυπωσιακό! 

Οι πλέον αποδοτικοί τομείς ήταν η συνολική (ιδιωτική και δημόσια) κατανάλωση που αυξήθηκε κατά 10,5%. Όχι ιδιαίτερα καλό σημάδι για την μακροχρόνια πορεία μιας οικονομίας αλλά, λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθεισών συνθηκών, υποδεικνύει μια υψηλότατη εμπιστοσύνη των καταναλωτών, που δεν μπορεί παρά να είναι θετική. Το πραγματικά ευοίωνο όμως έρχεται από τις επενδύσεις οι οποίες σημείωσαν άνοδο 12,7% σε δωδεκάμηνη βάση, κατευνάζοντας τις όποιες ανησυχίες από την αύξηση της κατανάλωσης για τον μακροχρόνιο ορίζοντα.

Σε απλά λόγια, εισρέουν κεφάλαια στην χώρα αλλά δεν προέρχονται από ανεύθυνο δανεισμό και δεν κατευθύνονται μόνο στην κατανάλωση, όπως συνέβαινε στην πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα. Σαφώς ένα σημαντικό μέρος των εισροών ξοδεύεται για την αγορά αγαθών αλλά ένα ακόμη σημαντικότερο τους μέρος, επενδύεται σε πάγιες τοποθετήσεις που μακροχρόνια θα βελτιώσουν την απόδοση της οικονομίας.

Χαίρει ιδιαίτερης μνείας το γεγονός επίσης πως, στο δύσκολο μετά CoViD περιβάλλον και υπό την απειλή πολέμου, αυξήθηκαν οι εξαγωγές αγαθών (+2,5%) αλλά και υπηρεσιών  (23%), παρά την σημαντική αύξηση και των αντίστοιχων εισαγωγών. Δείχνει πολλά για τις αλλαγές που συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στην χώρα.

Ως μια γενική αποτίμηση αυτών των στοιχείων, μπορούμε να πούμε με σχετική σιγουριά ότι η ελληνική οικονομία παρουσιάζει μια εικόνα εξαιρετικά καλή, εκπλήσσοντας ευχάριστα σε σχέση με τα λογικά αναμενόμενα. 

Η πολύ καλή εικόνα όμως, δεν μπορεί και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μεταφραστεί στην περιβόητη "θωρακισμένη" οικονομία και να προκαλέσει εφησυχασμό ή χαλαρότητα. Οι κίνδυνοι από τον συνεχώς αυξανόμενο πληθωρισμό, την επερχόμενη επισιτιστική κρίση και, γενικότερα, την παγκόσμια αναστάτωση, είναι πάρα πολλοί και πολύ μεγάλοι. Η προφητεία του "δικού μας" Jamie Dimon για "τυφώνα που έρχεται στην παγκόσμια οικονομία" μπορεί κάλλιστα να επαληθευτεί και στην Ελλάδα. Για να λέμε δε τα πράγματα ως έχουν, εάν επαληθευτεί στις μεγάλες οικονομίες Αμερικής και Ευρώπης, είναι απίθανο (για να μην πω αδύνατο) να μην επαληθευτεί στην ελληνική ή οποιαδήποτε άλλη μικρή οικονομία. Οι διαφορές θα εντοπιστούν μόνο στην ένταση τοπικά και το κυρίαρχο ρόλο για αυτήν θα παίξει η γενικότερη κατάσταση της κάθε χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική οικονομία παρουσιάζεται σε καλή κατάσταση αλλά βρίσκεται πολύ μακρυά από το οικονομικό εκείνο επίπεδο που θα της επέτρεπε να μην ανησυχεί ιδιαίτερα.

Από το σημείο αυτό όμως μέχρι εκείνο όπου έχουν φτάσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία μιλούν για "κατεστραμμένη οικονομία", "κοινωνία που διαλύεται" και "κόσμο που πεινάει", υπάρχει τεράστια διαφορά. Πάλι καλά που δεν κήρυξαν ακόμη καμιά "ανθρωπιστική κρίση"! 

Θα πρέπει να βρουν άλλο τρόπο αντιπολίτευσης, θα πρέπει να σταματήσουν. Όλα αυτά τα καραγκιοζιλίκια και οι "αυταπάτες" δεν ωφελούν κανέναν. Ούτε τους ίδιους όπως φαίνεται ξεκάθαρα στις μετρήσεις, ούτε την χώρα, η οποία έτσι διατηρεί αναλλοίωτη την φήμη της κακομοιριάς, της διπροσωπίας και της απατεωνιάς!

Κρίμα να γίνονται τόσα πολλά και να προσπαθούμε να τα μειώσουμε μόνοι μας, πυροβολώντας τα πόδια μας! Μεγάλο κρίμα! Για όλους!

Πέτρος Λάζος
petros.lazos@capital.gr